SN oddalił kasację obrońcy R.B. w sprawie pobytu w zakładzie psychiatrycznym

III KK 234/26

2

Sąd Rejonowy dla Krakowa - Nowej Huty w Krakowie postanowieniem z dnia

6 października 2025 r., sygn. akt II K 545/25/N na zasadzie art. 354 pkt 2 k.p.k. w

zw. z art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 31 § 1 k.k. umorzył postępowanie karne

przeciwko R.B. podejrzanemu o czyn zabroniony zarzucany podejrzanemu

wnioskiem o umorzenie postępowania i zastosowanie środka zabezpieczającego,

polegający na tym, że w dniu 27 grudnia 2024 roku w Krakowie, Nowej -Hucie,

poprzez zadanie D.S. ciosu nożem w okolice nadgrzbietowa łopatki lewej,

spowodował u niego obrażenia ciała w postaci otwartej rany ściany tylnej klatki

piersiowej, krwiaka opłucnowej lewej z niewielkopłaszczyznoxoq odmy w linii

pachowej środkowej, które to spowodowały naruszenie czynności narządu ciała

D.S. na okres dłuższy niż 7 dni, a czynu tego dopuścił się mając zniesioną zdolność

rozpoznania jego znaczenia i pokierowania swoim postępowaniem w rozumieniu art.

31 § 1 k.k., tj. o czyn z art. 157 § 1 k.k. w zw. z art. 31 § 1 k.k. (pkt I), na mocy art.

93a § 1 pkt 4 k.k., art. 93b § 1 i § 5 k.k., art. 93c pkt 1 k.k., art. 93d § 1 k.k. orzekł

wobec R.B. środek zabezpieczający w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym

(pkt II). Ponadto sąd orzekł o dowodach rzeczowych (pkt III i IV) oraz o kosztach

sądowych (pkt V i VI).

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł obrońca podejrzanego w

zakresie punktu II, w którym orzeczono środek zabezpieczający w postaci pobytu w

zakładzie psychiatrycznym.

Sąd Okręgowy w Krakowie postanowieniem z dnia 15 grudnia 2025 r., sygn.

akt II IV Kz 1193/25 utrzymał w mocy postanowienie w zaskarżonej części (pkt 1) i

orzekł o kosztach sądowych (pkt 2 i 3).

Kasację od powyższego postanowienia wniósł obrońca podejrzanego, w

części, tj. w punkcie I, w którym Sąd Okręgowy utrzymał w mocy postanowienie

Sądu Rejonowego, zaskarżonemu postanowieniu zarzucając:

1. rażące naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny

wpływ na treść przedmiotowego orzeczenia, a to art. 7 k.p.k. a polegające na

poczynieniu po raz pierwszy przez Sąd Okręgowy ustaleń faktycznych z

pominięciem części wyjaśnień podejrzanego, co doprowadziło go do błędnego

ustalenia, że podejrzany nie działał w zamiarze obrony bezpośrednio atakowanego

dobra prawnego, podczas gdy analiza całości materiału dowodowego, w tym

III KK 234/26

3

wyjaśnień podejrzanego znajdujących się na karcie 120 akt sprawy, które to

wyjaśnienia zostały w całości pominięte przez Sąd Okręgowy, prowadzi do wniosku,

że podejrzany działał w celu odpierania ataku na mienie (skradzione przez

pokrzywdzonego telefony);

2. rażące naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny

wpływ na treść przedmiotowego orzeczenia, a to art. 433 § 2 k.p.k. polegające na

tym, że Sąd Okręgowy nie odniósł się w sposób należyty do podnoszonych w

zażaleniu zarzutów, analizując jedynie działania w ramach obrony koniecznej w

celu odpierania ataku na życie i zdrowie podejrzanego, podczas gdy prawidłowe

odniesienie się przez Sąd Okręgowy do zarzutów podniesionych w zażaleniu

wymagałoby odniesienia się do ich rzeczywistej treści, a to działania podejrzanego

w celu odpierania ataku na mienie, a w konsekwencji prawidłowej oceny

bezprawności względnie stopnia społecznej szkodliwości czynu zarzucanego

podejrzanemu.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w zaskarżonej

części i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Krakowie celem ponownego

jej rozpoznania, o wstrzymanie wykonania postanowienia w zaskarżonej części

oraz o przyznanie od Skarbu Państwa na rzecz adw. A.P. zwrotu kosztów

nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej podejrzanemu z urzędu, gdyż opłaty nie

zostały zapłacone w całości lub w części.

W odpowiedzi na kasację Prokurator Rejonowy Kraków – Nowa Huta w

Krakowie wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja wniesiona przez obrońcę podejrzanego jest oczywiście bezzasadna,

co uprawniało do jej oddalenia na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 523 § 1

k.p.k. kasacja może być wniesiona tylko z powodu uchybień wymienionych w art.

439 k.p.k. lub innego rażącego naruszenia prawa, jeżeli mogło ono mieć istotny

wpływ na treść orzeczenia. Zatem możliwość wniesienia skutecznej kasacji jest

istotnie ograniczona. Podzielając utrwalone w tym zakresie orzecznictwo Sądu

Najwyższego, stwierdzić trzeba, że postępowanie kasacyjne nie jest z pewnością

postępowaniem, które ponawiać ma zwykłą kontrolę odwoławczą. W toku zaś tego

III KK 234/26

4

postępowania z założenia nie dokonuje się kontroli poprawności oceny

poszczególnych dowodów, nie weryfikuje zasadności ustaleń faktycznych i nie

bada współmierności orzeczonej kary (zob. postanowienie SN z dnia 15 marca

2023 r., IV KK 549/22; postanowienie SN z dnia 10 lipca 2019 r., II KK 210/19;

postanowienie SN z dnia 21 września 2017 r., IV KK 276/17).

Za bezzasadny uznać należy zarzut z punktu I, w którym obrońca wskazuje,

że sąd odwoławczy naruszył przepisy prawa procesowego w postaci art. 7 k.p.k.

Zarzut naruszenia art. 7 k.p.k. ma w kasacji rację bytu, gdy sąd odwoławczy

prowadził postępowanie dowodowe (w konsekwencji musiał przeprowadzić ocenę

pozyskanych dowodów), względnie, gdy zmieniając wyrok sądu pierwszej instancji

odmiennie ocenił przeprowadzone przez ten sąd dowody. Wtedy bowiem sąd ad

quem stosuje samodzielnie art. 7 k.p.k., zaś w pozostałych wypadkach, gdy strona

podniesie stosowny zarzut, jego rola ogranicza się do kontrolowania prawidłowości

zastosowania wskazanej normy prawnej na etapie pierwszoinstancyjnym, co

wyklucza możliwość jej bezpośredniego naruszenia (zob. postanowienie SN z dnia

23 lipca 2025 r., V KK 244/25). W niniejszej sprawie sąd odwoławczy nie

przeprowadzał postępowania dowodowego, a jedynie kontrolował zaskarżone

postanowienie i w wyniku tej kontroli utrzymał je w mocy w zaskarżonej części.

Jednocześnie wskazać należy, iż sąd odwoławczy poddawał analizie zarówno

wyjaśnienia podejrzanego złożone w postępowaniu przygotowawczym, jak i przed

sądem, wskazując jednocześnie, że znalazły one potwierdzenie w pozostałym

materiale dowodowym (str. 8 uzasadnienia).

Podkreślić również trzeba, że wbrew twierdzeniom autora kasacji, Sąd

Okręgowy w Krakowie działając jako sąd odwoławczy, dokonał w sposób

prawidłowy instancyjnej kontroli zaskarżonego orzeczenia, co w sposób

jednoznaczny wynika z treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia. Sąd

Okręgowy bowiem w sposób właściwy i rzetelny odniósł się do wszystkich zarzutów

apelacyjnych, a zatem prawidłowo zrealizował obowiązki wynikające z przepisów

art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. Przeprowadzona w ten sposób kontrola

odwoławcza doprowadziła do utrzymania zaskarżonego postanowienia w mocy.

Sąd odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazał, że nie

III KK 234/26

5

sposób przypisać podejrzanemu działania w ramach obrony koniecznej, zaś

decyzję w tym zakresie szczegółowo uzasadnił (str. 8-9 uzasadnienia).

Zauważyć należy, co jednoznacznie wynika z orzecznictwa Sądu

Najwyższego, że istotą kasacji nie może być samo negowanie wiarygodności

dowodów stanowiących podstawę ustaleń faktycznych, tylko dlatego, że zostały

one ocenione w sposób dla skazanego niekorzystny. Tego rodzaju zabieg stanowi

nie tylko nieuprawnioną polemikę, ale też obejście przepisu art. 523 k.p.k. Tym

samym stanowisko skarżącego w tym zakresie zawiera wyłącznie subiektywną

ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.

Reasumując, skarżący zmierza do przedstawienia własnej i odmiennej oceny

przeprowadzonych dowodów oraz dokonanych na ich podstawie ustaleń stanu

faktycznego. Skarżący formułując w ten sposób kasację, będącą nadzwyczajnym

środkiem zaskarżenia, środek ten potraktował jako kolejny instancyjny środek

odwoławczy, co jest niedopuszczalne. Kasacja nie służy bowiem do ponawiania

kontroli instancyjnej już dokonanej przez sąd odwoławczy, stąd też postępowanie

kasacyjne nie może być traktowane jako trzecia instancja (zob. postanowienie SN z

dnia 9 stycznia 2019 r., IV KK 694/18; postanowienie SN z dnia 11 października

2022 r., V KK 332/22; postanowienie SN z dnia 10 kwietnia 2025 r., IV KK 95/25).

O kosztach sądowych za postępowanie kasacyjne orzeczono na podstawie

art. 637a k.p.k. w zw. z art. 624 § 1 k.p.k., zwalniając skazanego od ich ponoszenia

i obciążając nimi Skarb Państwa.

Uwzględniając wniosek obrońcy skazanego z urzędu, na podstawie art. 29

ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (t.j. Dz.U.2024,

poz.1564) w zw. z § 2 pkt 1, § 4 pkt 3 i § 17 ust. 3 pkt 1 w zw. z § 24

rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie

ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów

nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (t.j. Dz.U.2026,

poz. 87 t.j.) zasądzono na jego rzecz kwotę 885,60 (osiemset osiemdziesiąt pięć

60/100) złotych, w tym 23% VAT, tytułem wynagrodzenia za sporządzenie i

wniesienie kasacji na rzecz podejrzanego.

Wobec oddalenia kasacji, rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania

zaskarżonego postanowienia stało się bezprzedmiotowe.

III KK 234/26

6

[WB]

[r.g.]