Obrońca A.R. nie uzyskał wstrzymania wykonania wyroku przed rozpoznaniem kasacji

W dniu 9 maja 2025 r. do Sądu Najwyższego wpłynęła kasacja obrońcy

skazanego A.R., który wyrok sądu odwoławczego zaskarżył w całości na korzyść

strony, którą reprezentuje, podnosząc zarzut wystąpienia bezwzględnej przesłanki

procesowej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w postaci nienależytej obsady Sądu

Okręgowego w Koszalinie (zarzut I), a nadto zarzuty rażącego naruszenia art. 167

§ 1 k.p.k. w zw. z art. 193 § 1 k.p.k. w zw. z art. 366 k.p.k. (zarzut II) oraz art. 170

III KK 280/25

2

k.p.k. (zarzut III). W treści kasacji skarżący sformułował także wniosek o

„wstrzymanie wykonania kary do czasu rozpoznania kasacji”.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Przedmiotowy wniosek obrońcy, który należało potraktować jako inicjatywę

opartą o treść art. 532 § 1 k.p.k. w zakresie wstrzymania wykonania orzeczonej

kary – nie zasługiwał na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 532 § 1 k.p.k., w razie wniesienia kasacji Sąd Najwyższy

może wstrzymać wykonanie zaskarżonego orzeczenia, jak i innego orzeczenia,

którego wykonanie zależy od rozstrzygnięcia kasacji. Wprawdzie norma ta nie

wskazuje przesłanek, od spełnienia których zależy wstrzymanie wykonalności

zaskarżonego orzeczenia, niemniej jednak nie budzi wątpliwości, że winna ona

mieć zastosowanie do sytuacji wyjątkowych, uzasadnionych szczególnymi i

jednoznacznymi w swej wymowie okolicznościami (zob. postanowienie SN z dnia 6

marca 2025 r., III KK 619/24 wraz z przywołanym tam orzecznictwem). Powyższe

rozwiązanie stanowi bowiem odstępstwo od zasady niezwłocznej wykonalności

orzeczeń (vide art. 9 k.k.w.). W orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowany jest

przy tym pogląd, zgodnie z którym zastosowanie wskazanej instytucji wymaga

kumulatywnego zmaterializowania się dwóch warunków. Pierwszym z nich jest

wystąpienie oczywistej zasadności zarzutów podniesionych w nadzwyczajnym

środku odwoławczym. Z kolei drugim będzie wykazanie przez wnioskodawcę, iż

dalsze wykonywanie orzeczenia mogłoby wywołać wyjątkowo dolegliwe i

nieodwracalne dla skazanego skutki (zob. postanowienie SN z dnia 14 czerwca

2023 r., I KK 101/23 i przywołane tam judykaty). Zatem samo ryzyko odbycia kary

przez skazanego przed rozpoznaniem kasacji, bez powiązania tej okoliczności

z widoczną już „na pierwszy rzut oka” zasadnością zarzutów, nie stanowi

dostatecznej podstawy do wstrzymania wykonania wyroku.

W przedmiotowej sprawie obrońca nie przedstawił motywacji, która

uzasadniałaby złożony wniosek. Sama zaś wstępna analiza wniesionej kasacji nie

wskazuje na zaistnienie tego rodzaju okoliczności. Podniesione przez obrońcę

argumenty nie pozwalają na uznanie ewidentnej, niejako „rzucającej się w oczy”

wadliwości rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego w Koszalinie. Wprawdzie skarżący

III KK 280/25

3

wskazuje na zaistnienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej związanej z

nienależytą obsadą sądu ad quem, niemniej jednak awizowane uchybienie nie

skutkuje w świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego automatycznie zaistnieniem

przesłanki z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Również pozostałe zarzuty – dotyczące

naruszenia przepisów regulujących postępowanie dowodowe (prowadzone

zarówno z urzędu, jak też na wniosek strony) – a podnoszone w kontekście

poczytalności skazanego w inkryminowanym czasie – nie są na tyle oczywiste, aby

na tym etapie przesądzać o ich zasadności.

Jedynie na marginesie należy odnotować, że wniosek o wyłączenie sędziego

referenta, jaki został złożony w niniejszej sprawie, dotyczy w istocie rozpoznania

wniesionej kasacji, nie zaś kwestii incydentalnych, do których należy ocena

zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia (por. postanowienie SN

z dnia 16 lutego 2022 r., IV KK 460/19, postanowienie SN z dnia 7 maja 2025 r., V

KK 84/25; postanowienie SN z dnia 7 maja 2025 r., IV KK 16/25). Zgodnie zaś z art.

42 § 3 zd. 3 k.p.k., w przypadku wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy,

czynności procesowe dokonane z jego udziałem po złożeniu wniosku staną się

bezskuteczne.

Z tych też względów Sąd Najwyższy postanowił jak na wstępie.

[WB]

[a.ł]