Sąd Najwyższy nie wstrzymał wykonania wyroku skazanego w sprawie z kasacją

Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego prezentowany jest utrwalony pogląd, że

wstrzymanie wykonania wyroku na podstawie art. 532 k.p.k., jest odstępstwem od

zasady bezzwłocznej wykonalności prawomocnych orzeczeń (art. 9 § 2 k.k.w.).

Zastosowanie tej instytucji może więc nastąpić tylko wyjątkowo. Kontrola kasacyjna

dotyczy bowiem prawomocnego wyroku sądu odwoławczego, a więc wyroku

III KK 35/26

2

objętego domniemaniem prawidłowości ustaleń i trafności rozstrzygnięć w nim

zawartych.

Szczególne uprawnienie Sądu kasacyjnego wynikające z art. 532 k.p.k.

wymaga potwierdzenia, że w sprawie zaistniały szczególne, nadzwyczajne względy

nakazujące pozbawienia w tym trybie prawomocnego wyroku atrybutu

wykonalności. Powodem ku temu może być zasadność argumentacji

przedstawionej na poparcie zarzutów kasacji, stwarzająca wysokie

prawdopodobieństwo wydania orzeczenia kasatoryjnego. Okoliczność ta musi być

jednak dostrzegalna już „ na pierwszy rzut oka”, skoro procedowanie na podstawie

art. 532 k.p.k. następuje przed merytorycznym rozpoznaniem kasacji. Gdy trafność

zarzutów podniesionych w kasacji nie jest – na tym etapie – oczywista, samo

zwrócenie się z wnioskiem o wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku nie

uzasadnia odstąpienia od wspomnianej na wstępie zasady bezzwłocznej

wykonalności prawomocnych orzeczeń.

W wniosku o wstrzymanie wskazano, że za jego uwzględnieniem

przemawia bardzo wysokie prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji, skutkujące

uniewinnieniem skazanego od popełnienia przypisanych mu czynów bądź

skazaniem na karę z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, co powinno

prowadzić do ustalenia, że wykonanie kary przed rozpoznaniem kasacji

spowodowałoby dla skazanego wyjątkowo dolegliwe i nieodwracalne skutki.

Rozważając te okoliczności, nie można było uznać, że w rachubę może

wchodzić nieodwracalność skutków kary w razie jej wykonania. Instytucja z art. 532

k.p.k. zastrzeżona jest dla innych okoliczności, w szczególności takich, których

wystąpienie w sposób nieuzasadniony zwielokrotnia dolegliwość wynikającą z

konieczności przystąpienia przez skazanego do wykonania bądź częściowego

wykonania wobec niego kary pozbawienia wolności (zob. postanowienie SN z

13.04.2023 r., III KK 109/23). Taki przypadek w analizowanej sprawie nie zachodził.

Nadto na obecnym etapie postępowania nic nie wskazuje również, jakoby

wniesiona w imieniu skazanego kasacja, mimo wielości postawionych zarzutów

miała walor „oczywistej zasadności”, tzn. podniesione w niej zarzuty przekonywały

o trafności i skuteczności nadzwyczajnego środka zaskarżenia bez potrzeby

prowadzenia dalszych rozważań prawnych. Niezależnie bowiem od tego, jak

III KK 35/26

3

zasadność i skuteczność kasacji ocenia sam jej autor, rozstrzygnięcie w zakresie

wniosku nie może pomijać wstępnej analizy materiałów przeprowadzonego

postępowania instancyjnego, a więc również dowodu z wyjaśnień skazanego.

Ocena sposobu przeprowadzenia postępowania oraz zapatrywań wyrażonych

przez orzekające sądy oraz uwzględnienie wywodów zawartych w odpowiedzi

prokuratora na kasację (wnioskującego o jej oddalenie jako oczywiście

bezzasadnej), nie pozwalają – przynajmniej na obecnym etapie procedowania - na

wnioskowanie a limine o nieprawidłowości całego prawomocnego wyroku. Teza

wnioskodawcy o możliwości uniewinnienia skazanego od wszystkich przypisanych

mu czynów bądź orzeczenia kary wolnościowej – na tym etapie postępowania – nie

jawi się jako oczywista.

Z tych względów, Sąd Najwyższy uznał, że w tej sprawie nie zachodzą

dostateczne podstawy do zastosowania nadzwyczajnej instytucji przewidzianej w

art. 532 k.p.k.

Dlatego orzeczono jak w części dyspozytywnej postanowienia.

[wb]

[a.ł]

III KK 35/26

4