Sąd najwyższy

Obrońca A.M. pismem z dnia 23 kwietnia 2026 r. złożył wniosek o

wyłączenie SSN I.Z. od rozpoznania wniosku o wyłączenie SSN A.D. od udziału w

sprawie kasacyjnej III KK 38/26, z uwagi na wątpliwości co do bezstronności i

niezależności sądu, w składzie orzekającym z udziałem SSN I.Z., wynikające z

wadliwej procedury jego powołania, w której uczestniczyli członkowie Krajowej

Rady Sądownictwa, ukształtowanej w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o

zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.

U. 2018, poz. 3),

Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.

III KK 38/26

2

Wniosek zasługiwał na uwzględnienie. Jeśli chodzi o kwestię wadliwości

powołania sędziów, związaną z udziałem w procesie nominacyjnym Krajowej Rady

Sądownictwa, ukształtowanej w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie

ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, to

zagadnienie to było przedmiotem obszernej analizy w uchwale składu połączonych

Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z

dnia 23 stycznia 2020 r., sygn. akt BSA I - 4110 - 1/20 (OSNKW 2020/2/7, LEX nr

2784794) oraz w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2

czerwca 2022 r., I KZP 2/22 (OSNK 2022, z. 6, poz. 22, LEX nr 3348360), co czyni

zbędnym czynienie szerszych rozważań w tym zakresie.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego powszechnie akcentuje się, że „sędzia

ulega wyłączeniu, nie tylko wówczas, gdy istnieje okoliczność tego rodzaju, że

mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie (art. 41 § 1

k.k.), ale również w sytuacji, gdy orzekanie przez sędziego w danej sprawie

mogłoby prowadzić do naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 EKPC i uznania, że taki

skład orzekający w ogóle nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu

ustanowionego ustawą” (postanowienia SN: z dnia 6 lipca 2022 r., IV KO 66/22,

LEX nr 3405631 z dnia 13 października 2021 r., II KO 30/21; z dnia 28 kwietnia

2022 r., IV KO 32/22; z dnia 17 marca 2022 r., II KO 12/22). Niewątpliwie

problematyka związana z procedurą powołania sędziów ściśle powiązana jest z

prawem do rzetelnego procesu sądowego. Wyłączenie sędziego Sądu

Najwyższego I.Z. od udziału w sprawie jawi się jako tym bardziej uzasadnione, że

jej przedmiotem jest wyłączenie SSN A.D., której dotyczą takie same okoliczności

związane z wadliwością powołania, co SSN I.Z. Rozpoznanie wniosku o wyłączenie

sędziego przez ww. sędziego stanowiłoby zatem naruszenie zasady nemo iudex

idoneus in propria causa.

Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu.

[WB]

[r.g.]

III KK 38/26

3