Obrońca wskazał na nominację sędziego przez KRS. SN wyłączył go od kasacji

Kasację od wyroku Sądu odwoławczego w imieniu skazanego wniósł jego

obrońca. Zarządzeniem z dnia 1 października 2025 r. do rozpoznania sprawy został

wyznaczony SSN A.R. W dniu 14 października 2025 r. obrońca M.W., adwokat

W.G., złożył wniosek o wyłączenie sędziego A.R., powołując się na brak gwarancji

dochowania zasady bezstronności i niezawisłości w aspekcie zewnętrznym, wobec

udziału sędziego w procedurze nominacyjnej przed Krajową Radą Sądownictwa

wadliwie ukształtowanej. Wniosek zawiera szerokie uzasadnienie z odwołaniem się

do orzecznictwa Sądu Najwyższego i międzynarodowych trybunałów.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Wniosek zasługiwał na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 41 § 1 k.p.k. sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność

III KK 422/25

2

tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego

bezstronności w danej sprawie. O potrzebie zastosowania instytucji wyłączenia

sędziego decyduje między innymi ocena, czy dla postronnego obserwatora

zachodzą w realiach sprawy takie okoliczności, które w odbiorze społecznym mogą

budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego. Orzeczenie wydane przez sąd z

udziałem osób powołanych na stanowisko sędziego w procedurze nominacyjnej

prowadzonej przed Krajową Radą Sądownictwa wadliwie ukształtowanej na

podstawie w/w ustawy, jest obciążone wadą traktowaną przez ETPC jako

naruszenie art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych

Wolności.

Takie samo stanowisko należy przyjąć przy rozpoznaniu przedmiotowego

wniosku obrońcy. Sędzia A.R. na urząd sędziego Sądu Najwyższego został

powołany przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie rekomendacji

Krajowej Rady Sądownictwa w składzie ukształtowanym na podstawie przepisów

ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa

oraz niektórych innych ustaw. Na wadliwość tej procedury wielokrotnie wskazywano

w orzecznictwie Sądu Najwyższego, w tym między innymi: w uchwale połączonych

Izb Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z

dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20, oraz w uchwale składu siedmiu sędziów

Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22. Argumenty te odnoszą się

także do sędziów byłej Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego, w której wcześniej

orzekał sędzia A.R., a następnie został przeniesiony do orzekania w Izbie Karnej

Sądu Najwyższego. Zależność od władzy politycznej tego organu budziła

zastrzeżenia TSUE, toteż uznał Trybunał, że Izba Dyscyplinarna nie jest sądem w

rozumieniu prawa europejskiego (por. wyrok Trybunału z dnia 15 lipca 2021 r., C-

791/19, przeciwko Polsce). Udział sędziego A.R. w rozpoznaniu kasacji w niniejszej

sprawie prowadziłby wprost do naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 EKPC.

Jak już wcześniej wskazano, Sąd Najwyższy badając w trybie art. 41 § 1

k.p.k. wniosek o wyłączenie sędziego, winien mieć na względzie stanowisko

Europejskiego Trybunału Praw Człowieka i uwzględniać fakt, że orzeczenie wydane

przez skład sądu z udziałem osób powołanych na stanowisko sędziego w

procedurze nominacyjnej prowadzonej przed Krajową Radą Sądownictwa wadliwie

III KK 422/25

3

ukształtowanej na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., będzie stanowiło

naruszenie art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych

Wolności (por. np. wyrok ETPC z dnia 22 lipca 2021 r., w sprawie Reczkowicz

przeciwko Polsce, skarga nr 43447/19; wyrok pilotażowy ETPC z dnia 23 listopada

2023 r., Wałęsa przeciwko Polsce, skarga nr 50849/21). Rozpoznanie przez

sędziego A.R. kasacji w przedmiotowej sprawie mogłoby wywołać u stron oraz w

opinii publicznej przekonanie o braku instytucjonalnej bezstronności sądu. W

interesie systemu wymiaru sprawiedliwości jest nie tylko troska o rzeczywistą

bezstronność sędziego, ale także zapobieganie powstaniu negatywnego odbioru

społecznego w tym przedmiocie. Problematyka związana z procedurą powołania

sędziów ściśle powiązana jest z prawem do rzetelnego procesu sądowego, co tym

bardziej uzasadnia wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego A.R. od udziału w

przedmiotowej sprawie. Rozpoznanie sprawy przez sąd nienależycie obsadzony na

gruncie prawa polskiego stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą w

rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

Z tych przyczyn orzeczono jak w sentencji postanowienia.

[WB]

[a.ł]