SN pozostawił bez rozpoznania wniosek prokuratora o wyłączenie sędziego z kasacji

W dniu 30 kwietnia 2026 r. prokurator Prokuratury Okręgowej del. do

Prokuratury Krajowej na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. per analogiam, art. 42 § 1 k.p.k.

i art. 45 § 1 k.p.k. oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47

Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej i art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie

praw człowieka i podstawowych wolności, wystąpił do Sądu Najwyższego z

wnioskiem o wyłączenie od rozpoznawania kasacji w sprawie III KK 422/25

powołanego na urząd sędziego Sądu Najwyższego, z udziałem niespełniającej

III KK 422/25

2

standardów konstytucyjnych Krajowej Rady Sądownictwa, sędziego SN Antoniego

Bojańczyka (sprawozdawcy), wskazując, że jego udział w składzie orzekającym

powoduje, że skład ten nie spełnia wymogów sądu ustanowionego ustawą,

bezstronnego i niezawisłego - określonych w art. 19 ust. 1 akapit drugi Traktatu o

Unii Europejskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych UE w zw. z art. 6 ust. 1

Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w

Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie protokołami nr 3, 5 i 8 oraz

uzupełnionej protokołem nr 2 (Dz.U. z 1993 r., Nr 61, poz. 284 ze zm.) oraz w art.

45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej - wobec czego z mocy prawa nie jest

sądem, zaś rekomendacja do powołania na urząd sędziego Sądu Najwyższego

udzielona wymienionemu przez gremium jedynie z nazwy będące Krajową Radą

Sądownictwa - bo niespełniającą wymogów przewidzianych dla takowej Rady przez

Konstytucję RP - stanowi w realiach niniejszej sprawy okoliczność wywołującą

uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności, rozumianej jako zdolność do

zachowania obiektywizmu w przedmiotowej sprawie, którą to wątpliwość wzmaga

rażące lekceważenie prawa unijnego, orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości Unii

Europejskiej (TSUE) i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (ETPC), a także

stanowiących zasady prawne uchwał Sądu Najwyższego podjętych w zgodnych z

prawem składach oraz realizowanie pozbawionych podstaw prawnych działań

odbierających stronom ich fundamentalne prawo do sądu, co powoduje, że

dopuszczanie do orzekania przez obejmujący ich skład doprowadzi do wydania

rozstrzygnięcia z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 439 § 1 pkt 2

k.p.k.

W uzasadnieniu wniosku powołując się na prawo do sprawiedliwego i

publicznego rozpatrzenia sprawy przez niezawisły i bezstronny sąd ustanowiony

ustawą, jako prawo podstawowe gwarantowane tak przez Konstytucję

Rzeczypospolitej Polskiej, jak i przez Konwencję o ochronie praw człowieka i

podstawowych wolności sporządzoną w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmienioną

następnie protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnioną protokołem nr 2 (Dz.U. z 1993 r.,

Nr 61, poz. 284 ze zm.), uznane przez art. 6 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej za

ogólną zasadę prawa unijnego, wskazał na wadliwość powołania sędziego SN

Antoniego Bojańczyka (sprawozdawcy) na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego

III KK 422/25

3

cyt.: „(…) na wniosek zwanego Krajową Radą Sądownictwa gremium

ukształtowanego ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej

Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, niespełniającego

konwencyjnego wymogu organu niezależnego, ale ponadto owo powołanie

nastąpiło do Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych (IKNiSP), a więc de

facto „sądu specjalnego”, o czym w sposób jednoznaczny wypowiadał się już i

TSUE i ETPC. Tym samym nie został on powołany do Izby Karnej SN, w której

obecnie niezasadnie przydzielane są mu do rozpoznania sprawy. Jego

przeniesienie do tej legalnej Izby Sądu Najwyższego nastąpiło bowiem nie na mocy

aktów konstytucyjnie umocowanych organów uprawnionych do powoływania

sędziów tej Izby, lecz decyzją osoby jedynie realizującej czynności Pierwszego

Prezesa Sądu Najwyższego, tak samo jak i oni wadliwie do tego Sądu powołanej i

namaszczonej do „sprawowania” tej funkcji w wyniku szeregu naruszeń

proceduralnych - przez ówczesnego Prezydenta RP, z którym pozostawała w

zażyłych relacjach towarzyskich. Doszło zatem do ominięcia wymogów określonych

w art. 179 Konstytucji RP.” Akt powołania do Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw

Publicznych SN, która - zdaniem prokuratora - nie spełnia konstytucyjnego i

konwencyjnego wymogu sądu ustanowionego ustawą, niezależnego i bezstronnego,

podjęty przez Prezydenta RP wyłącznie w ramach konkursu na stanowiska w tej

Izbie, nie obejmuje powołania do każdej innej Izby SN i tym samym nie wywołuje

skutków związanych z takim powołaniem. Powołując się m. in. na uchwałę

połączonych Izb Sądu Najwyższego - Izby Cywilnej, Karnej, Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych z 23 stycznia 2020 r, sygn. akt BSA -I-411-1/20 (OSNK 2000 nr 2, poz.

1 i OSNC 2020, nr 4, poz. 34, a także na uchwały składu siedmiu sędziów Sądu

Najwyższego: z 2 czerwca 2022 r., sygn. akt I KZP 2/22 oraz z 24 września 2025 r.,

sygn. akt I PZP 1/25 zaznaczył, że udział w przedmiotowej sprawie kasacyjnej

sędziego sprawozdawcy Antoniego Bojańczyka, którego cyt. „(…) bytność w Sądzie

Najwyższym poprzedziła uchwała KRS ukształtowanej w oparciu o przepisy ustawy

z 2017 r.”, prowadzi w każdym przypadku do sprzeczności składu sądu z

przepisami prawa, co w konsekwencji - z uwagi na treść art. 41 § 1 k.p.k. -

wskazuje na nienależytą obsadę sądu, o której mowa w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., a

więc rażące naruszenie prawa, niweczące postępowanie i jego skutek oraz

III KK 422/25

4

narażające Skarb Państwa nie tylko na konieczność wypłaty zadośćuczynienia, ale

i odszkodowania. Postępowanie takie - zdaniem prokuratora - przeciąga w czasie

niepewność strony postępowania co do jej sytuacji prawnej.

W uzasadnieniu powyższego wniosku prokurator przywołał liczne orzeczenia

Trybunału Sprawiedliwości UE (w tym w sprawie C-225/22), Europejskiego

Trybunału Praw Człowieka (w tym w sprawach Dolińska-Ficek przeciwko Polsce,

Ozimek przeciwko Polsce, Wałęsa przeciwko Polsce) oraz Sądu Najwyższego (w

tym w sprawie USK 37/24). Podniósł, że w jego ocenie sędzia został wadliwie

powołany na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego, zaś jego udział w składzie

orzekającym spowoduje, że Sąd Najwyższy nie będzie spełniał wymogów sądu

ustanowionego ustawą, bezstronnego i niezawisłego. We wniosku zakwestionował

uchwałę Krajowej Rady Sądownictwa, stanowiącą podstawę powołania sędziego

do pełnienia urzędu, nie wskazał natomiast żadnych okoliczności, które miałyby

wpływać na bezstronność sędziego czy okoliczności świadczących o

zmaterializowaniu się przesłanki skodyfikowanej w art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k. (k. 106-

111).

Wniosek prokuratora o wyłączenie sędziego od udziału w sprawie kasacyjnej

o sygn. akt III KK 422/25, nie podlegał zarejestrowaniu w kontrolce rozstrzygnięć

incydentalnych („KRI”) ani w repertorium KB i został przekazany sędziemu

sprawozdawcy celem podjęcia stosownej decyzji, zgodnie z pkt. 1 zarządzenia

Prezesa Sądu Najwyższego kierującego pracą Izby Karnej z dnia 25 listopada 2025

r. Nr 21/2025 w myśl którego cyt.: „[p]isma prokuratorów, zawierające „wnioski o

wyłączenie" (wykluczenie) od rozpoznania sprawy i przekazanie sprawy, mające

wyłącznie charakter ustrojowy i złożone z pominięciem trybu przewidzianego w

Kodeksie postępowania karnego i ustawie o Sądzie Najwyższym (art. 29 § 5 i n.) -

przy uwzględnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 marca 2020 r., P

22/19 - nie podlegają zarejestrowaniu w kontrolce rozstrzygnięć incydentalnych ani

w repertorium KB, a przekazuje się je sędziemu sprawozdawcy celem podjęcia

stosownej decyzji”.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

III KK 422/25

5

W pierwszej kolejności należało zbadać, czy złożone przez prokuratora do

sprawy pismo jest prawnie dopuszczalnym wnioskiem o wyłączenie w rozumieniu

przepisów Kodeksu postępowania karnego, do których to przepisów nawiązuje się

w petitum wniosku (ale już nie w treści uzasadnienia, co ma zresztą istotne

znaczenie z punktu widzenia oceny rzeczywistego charakteru tego wniosku, o czym

będzie mowa poniżej). Rzecz w tym, że o charakterze czynności prawnej nie

decyduje przecież jej f o r m a l n e nazwanie przez autora czy też li tylko w e r b a l n e

nawiązanie przez niego do określonych przepisów (jednostek redakcyjnych aktu

prawnego) w części wstępnej pisma, lecz r z e c z y w i s t a treść przedsiębranej

przez podmiot czynności, oceniana nie tylko z uwzględnieniem nazwy pisma, ale

także treści żądania (żądań) i przez pryzmat argumentacji zawartej w uzasadnieniu

pisma procesowego (art. 119 § 1 pkt 3 k.p.k.), która zresztą winna stanowić

obligatoryjny element procesowej czynności o charakterze postulatywnym

inicjowanej przez podmiot fachowy. Jest przy tym oczywiste, że w przypadku

czynności zdziałanej przez podmiot profesjonalny wymogi w zakresie precyzyjnego

i zgodnego z zasadami sztuki określenia inicjowanej akcji procesowej należy

traktować znacznie bardziej rygorystycznie, niż to jest w przypadku czynności

podmiotów niefachowych.

Złożony w niniejszej sprawie wniosek o „wyłączenie od rozpoznawania

kasacji” jest niedopuszczalny z mocy ustawy, co musiało skutkować

pozostawieniem go bez rozpoznania.

Wątpliwość co do bezstronności sędziego, jego ustanowienia mocą ustawy

czy też niezawisłości nie może być wywodzona z samych kwestii ustrojowych

związanych z jego powołaniem i to niezależnie od tego w jakim okresie i z jakimi

ułomnościami w procedurze nominacyjnej doszło to tego powołania (por m. in.

postanowienia Sądu Najwyższego: z 21 czerwca 2023 r., IV KK 460/19; z 31

października 2023 r., V KK 358/23). Zarzuty mające uzasadniać wyłączenie

sędziego, nie mogą mieć bowiem charakteru abstrakcyjnego i odnosić się do całych

grup powołanych sędziów ani też do wszystkich spraw rozpoznawanych przez tych

sędziów (postanowienie SN z 10 sierpnia 2023 r., V KK 162/22). W regulacji z art.

41 § 1 k.p.k. chodzi bowiem o okoliczności natury faktycznej, względnie zdarzenia

procesowe, które mogłyby uzasadniać wątpliwości co do obiektywnego

III KK 422/25

6

rozstrzygnięcia sprawy przez konkretnego sędziego. Do okoliczności takich nie

należą natomiast rozwiązania legislacyjne dotyczące ustroju sądownictwa

(postanowienia SN: z 22 listopada 2023 r., II KK 7/23, i z 23 grudnia 2025 r., V KB

152/25).

Zatem procedowanie w trybie art. 41 § 1 k.p.k. w sytuacji, gdy z treści

wniosku o wyłączenie sędziego wynika, że kontestuje się w nim wyłącznie

zagadnienia o charakterze ustrojowym jest niedopuszczalne. Tak właśnie jest w

niniejszej sprawie. Podstawę wniosku stanowią bowiem wyłącznie okoliczności

dotyczące powołania sędziego (pierwotnie do Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw

Publicznych Sądu Najwyższego, a następnie do Izby Karnej) de facto związane

tylko z organem o to wnioskującym (Krajową Radą Sądownictwa działającą w

składzie ukształtowanym zgodnie z ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r.).

Niedopuszczalność badania okoliczności powołania sędziego w trybie art. 41

§ 1 k.p.k. wynika również z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 4 marca 2020 r.,

sygn. P 22/19 (Dz.U. z 2020 r., poz. 413), w którym uznano, iż art. 41 § 1 w zw. z

art. 42 § 1 k.p.k., w zakresie, w jakim dopuszcza rozpoznanie wniosku o wyłączenie

sędziego z powodu wadliwości powołania sędziego przez Prezydenta

Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, w skład której

wchodzą sędziowie wybrani na podstawie art. 9a ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o

Krajowej Radzie Sądownictwa, jest niezgodny z art. 179 w związku z art. 144 ust. 3

pkt 17 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Powołanie się przez autora wniosku w jego petitum na przepisy ustawy

postępowania karnego dotyczące instytucji wyłączenia sędziego ma całkowicie

instrumentalny charakter i n i e z m i e n i a rzeczywistego charakteru tej czynności

prawnej. Stanowi jedynie ponowną (por. uwagi niżej) próbę nadania czynności

nieprzewidzianej przez obowiązujące przepisy prawa procesowego pozorów

czynności prawnie dopuszczalnej w rozumieniu regulacji kodeksowej (Kodeksu

postępowania karnego).

Świadczy o tym dobitnie przegląd i analiza treści wszystkich składanych

przez Prokuraturę poprzednio (od listopada 2025 r.) w Sądzie Najwyższym (Izba

Karna) wniosków domagających się ⎯ wówczas ⎯ "p r z e k a z a n i a sprawy do

rozpoznania innemu składowi orzekającemu" (istota wniosków ⎯ wynikająca z

III KK 422/25

7

intytulacji pism Prokuratury, w której wskazano, że są to wnioski o przekazanie

sprawy innemu sądowi, a nie o wyłączenie sędziego) i postulujących (petitum) bądź

to "wyłączenie sędziego" (por. m. in. wnioski składane do spraw o sygnaturach: I

KO 53/25, I KS 35/25, I KZ 57/25, II KB 31/25, II KB 89/25, II KK 329/25, III KB

87/25, III KK 294/25, III KK 549/25, IV KO 116/25, V KB 101/25, V KB 139/25, V KK

138/25, V KK 40/25 i V KS 44/25), bądź też ⎯ jak to ujmowano w innych tego typu

wnioskach ⎯ "wyłączenie/wykluczenie sędziego" (por m. in. wnioski w sprawach o

sygnaturach: I KK 145/25, I KK 232/25, I KK 339/25, I KK 334/25, I KK 339/25, I KK

344/25, I KK 348/25, I KK 447/25, III KK 459/25, V KK 471/25, V KS 31/25, V KZ

50/25).

Wnioski te i treści zaprezentowanej w ich uzasadnieniach argumentacji była

w istocie analogiczna ⎯ w swej treści ⎯ do obecnego wniosku prokuratora (o

odmiennej jednak, jak już powiedziano, intytulacji). Aktualnie, mimo analogicznej w

swej istocie treści uzasadnienia wniosku i zaprezentowanej w niej argumentacji,

świadczącej dobitnie o tożsamym charakterze przedsiębranej czynności, jest to

pismo (od strony czysto formalnej) zatytułowane jako "wniosek o wyłączenie" z

powołaniem się także na przepisy ustawy postępowania karnego (art. 42 § 1 k.p.k.,

art. 45 § 1 k.p.k., art. 41 § 1 k.p.k.), a nie (jak to było w przypadku powołanych

wyżej wniosków prokuratora z listopada 2025 r.) ⎯ wniosek o "przekazanie sprawy

do rozpoznania innemu składowi orzekającemu" oparty wyłącznie na przepisach

Prawa o prokuraturze.

Istotne jest wskazanie na to, że wnioski mające na celu odsunięcie

określonych sędziów Sądu Najwyższego od orzekania składane przez prokuratora

od jesieni 2025 r. uległy znaczącej ewolucji konstrukcyjnej w zakresie petitum. I tak

w osnowie petitum przywołanych wyżej analogicznych wniosków składanych do

postępowań zawisłych w Izbie Karnej Sądu Najwyższego i datowanych na listopad

2025 r. z niewiadomych powodów b r a k było powołania się na przepisy Kodeksu

postępowania karnego o wyłączeniu sędziego jako podstawę żądania

"wyłączenia/wykluczenia" sędziów Sądu Najwyższego. Mimo co do zasady

analogicznych albo wręcz niemalże identycznych w swej treści uzasadnień tych

wniosków i obecnego wniosku powoływano się wówczas w ich podstawie

w y ł ą c z n i e na przepisy Prawa o prokuraturze (art. 3 § 1 pkt 1, 2 i 3 oraz art. 5)

III KK 422/25

8

jako podstawę ich składania (wyjaśnieniem takiego określenia podstawy prawnej

tych wniosków jest ⎯ być może ⎯ okoliczność, że ich autor nie uważał i nadal nie

uważa osób, co do których składa wnioski o wykluczenie/wyłącznie za sędziów,

zatem wskazanie trybu kodeksowego odnoszącego się do sędziego wydawało mu

się nielogiczne). Następnie (wiosna 2026 r.) dokonana została modyfikacja

podstawy prawnej tych wniosków i dodano do niej przepisy Kodeksu

postępowania karnego (art. 42 § 1 k.p.k., art. 45 § 1 k.p.k., art. 41 § 1 k.p.k.)

zmieniając intytulację i nazwę tych wniosków z "wniosków o wykluczenie" na

wnioski o "wyłączenie" (ale nie – wyłączenie sędziego, mimo oparcia ich teraz

częściowo na przepisach dotyczących sędziów). W kolejnej (obecnej) fazie

modyfikacji tożsamych argumentacyjnie pism prokurator postanowił zrezygnować z

powoływania w ich podstawie przepisów Prawa o prokuraturze i ograniczyć się do

powoływania się w tych pismach wyłącznie na przepisy ustawy postępowania

karnego o wyłączeniu sędziego jako uzasadniające postulat "wyłączenia osoby".

Otóż niepodobna oczywiście przyjąć, że autor prawie 30 wniosków o

"przekazanie sprawy do rozpoznania innemu składowi orzekającemu"

skierowanych do Izby Karnej Sądu Najwyższego i złożonych w listopadzie 2025 r.

(podmiot profesjonalny, wykwalifikowany uczestnik obrotu prawnego) opartych

w y ł ą c z n i e na wskazanych przepisach Prawa o prokuraturze po pięciu

miesiącach nagle zmienia zapatrywanie co do istoty kategorycznie ujmowanej

przezeń czynności procesowej i przyjmuje, że analogicznie uzasadniany wniosek

nie jest już żądaniem przekazania sprawy do rozpoznania innemu składowi

orzekającemu, lecz (w efekcie dodania do jego podstawy prawnej przepisów

Kodeksu postępowania karnego art. 42 § 1 k.p.k., art. 45 § 1 k.p.k., art. 41 § 1

k.p.k.) staje się wnioskiem o wyłączenie, by w kolejnej niejako odsłonie ewolucyjnej

ten sam wniosek ⎯ na skutek wyeliminowania poprzednio wskazywanych

przepisów Prawa o prokuraturze i wskazania (w podstawie prawnej) trzech

przepisów Kodeksu postępowania karnego i zmianie jego nazwy ⎯ ulega

transformacji i przekształca się w procesowy wniosek o wyłącznie osoby, mimo

analogicznego uzasadnienia i analogicznych żądań jak w kilkudziesięciu

wcześniejszych wnioskach złożonych ledwie pięć miesięcy wcześniej.

III KK 422/25

9

Podsumowując należy zatem powiedzieć, że:

Primo: poprzednio wskazywane przez prokuratora przepisy Prawa o

prokuraturze, stanowiące osnowę formułowania wniosków o wyłączenie nie

przewidywały ani trybu prowadzenia zainicjowanego przez prokuratora

postępowania, ani postulowanej w tych wnioskach decyzji. To wyjaśnia, dlaczego

obecnie (na tle kształtu prawie 30 analogicznych wniosków złożonych w listopadzie

2025 r. przez prokuratora) konieczna stała się nie tylko zmiana nazwy wniosku oraz

kosmetyczna modyfikacja rzeczywistej podstawy prawnej składanego wniosku o

przepisy Kodeksu postępowania karnego normujące wyłączenie sędziego

wyłącznie pozornie mające z nim związek (o czym jednoznacznie przekonuje

analiza treści uzasadnienia wniosku, materialnie analogicznego z uzasadnieniami

wniosków o "przekazanie sprawy innemu sądowi" składanych przez tego samego

autora w listopadzie 2025 r. i nie wskazującego na istnienie jakichkolwiek

skonkretyzowanych okoliczności odnoszących się do relacji sędziego względem

przydzielonej mu do rozpoznania sprawy). W uzasadnieniu złożonego wniosku nie

artykułuje się bowiem żadnych skonkretyzowanych (zindywidualizowanych)

okoliczności wskazujących na istnienie wątpliwości co do bezstronności

konkretnego sędziego ani nie wskazuje na istnienie skonkretyzowanych

okoliczności świadczących o wystąpieniu przesłanki, o której mowa w art. 40 § 1

pkt 1 k.p.k., poprzestając na nawiązaniu do i kontestowaniu wyłącznie okoliczności

o charakterze abstrakcyjnym (ustrojowym), dotyczących kontestowanego przez

autora wniosku powołania na urząd sędziego Sądu Najwyższego i orzekania

sędziego pierwotnie w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu

Najwyższego, a następnie w Izbie Karnej.

Secundo: obecny zabieg, polegający kolejnej (trzeciej w przeciągu niespełna

roku) dokonanej przez prokuratora zmianie podstawy prawnej i na oparciu go

obecnie kodeksowych przepisach normujących instytucję wyłączenia sędziego oraz

na zmianie jego nazwy względem pierwotnej intytulacji ma ⎯ w swojej istocie ⎯ na

celu jedynie próbę obejścia instytucji obowiązującego prawa oraz zakamuflowanie

r z e c z y w i s t e j treści przedsiębranej czynności, dla której brak jest jakichkolwiek

podstaw prawnych, bowiem ma ona wyłącznie charakter ustrojowy i została w

III KK 422/25

10

istocie złożona z pominięciem trybu przewidzianego w Kodeksie postępowania

karnego (mimo formalnej li tylko inwokacji w petitum i w uzasadnieniu przepisów tej

ustawy).

Dodatkowo należy wskazać również i na to, że wniosek złożony przez

prokuratora nie dotyczy sędziego(-ów), lecz bliżej nieokreślonych co do ich statusu

ustrojowego podmiotów. Nie sposób bowiem nie dostrzec ⎯ zaiste osobliwej ⎯

niekonsekwencji w rozumowaniu prawnym przedstawionym przez autora wniosku,

który ⎯ z jednej strony ⎯ składa wniosek oparty na przywołanych przez siebie

przepisach procedury karnej m. in. na art. 42 § 1 i 45 § 1 k.p.k. czy 41 § 1 k.p.k.

(zatem przepisach regulujących tryb wyłączenia s ę d z i e g o), następnie zaś w

całym wniosku koncentruje swój wysiłek na próbie wykazania, że osoba, której

dotyczy wniosek sędzią nigdy nie była i nie jest. Przypomnienia wymaga bowiem

okoliczność oczywista i niewymagająca szerszego rozwinięcia: uruchomienie

postępowania incydentalnego we wskazanym w tych przepisach trybie możliwe jest

bowiem wyłącznie w odniesieniu do sędziów (Rozdział 2-gi Kodeksu postępowania

karnego ⎯ Wyłączenie sędziego dotyczy wszak wyłączenia sędziego, podkr. —

SN). Pierwotnie ⎯ jak już wyjaśniono powyżej ⎯ prokurator trybu takiego

poszukiwał w ogólnych przepisach Prawa o prokuraturze, ale zdaje się że doszedł

w którymś momencie do konkluzji, że jednak w ustawie tej brak jest należytej

podstawy prawnej dla przedsiębranej czynności wyłączenia "osoby". Trudno jednak

wyręczać autora wniosku w trudzie zidentyfikowania właściwej podstawy

procesowej wyłączenia od udziału w sprawie ⎯ jak to się ujmuje we wniosku ⎯

"osoby biorącej czynny udział w pracach Izby Sądu Najwyższego" (albo w innych

miejscach tegoż uzasadnienia: "osoby która zasiliła szeregi Sądu Najwyższego",

która "bytuje" w Sądzie Najwyższym), która jednocześnie nie jest sędzią ("nie-

sędziego"). Jeśli jednak tryb taki w prawie procesowym istnieje, to niewątpliwie

wniosek o wyłączenie złożony przez prokuratora nie został na nim oparty, bowiem

nie tylko w uzasadnieniu wniosku, ale także w jego petitum takiej podstawy nie

wskazano, odwołując się ⎯ wadliwie ⎯ do przepisów o wyłączeniu sędziego, gdy

tymczasem wniosek dotyczy w ocenie jego autora "osoby bytującej w Sądzie

Najwyższym". Konieczne jest zatem wskazanie podstawy prawnej wniosku o

"wyłączenie osoby" od rozpoznania kasacji.

III KK 422/25

11

Decyzja o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o „wyłączenie od

rozpoznawania kasacji” sędziego/sędziów zapada w formie postanowienia, które

może zostać wydane również z udziałem sędziego, którego dotyczy wniosek. Jak

bowiem przyjmuje najwyższy organ władzy sądowniczej (wyrok z 15 listopada 2013

r., sygn. III KK 227/13), cyt.: "wynikający z art. 42 § 3 k.p.k. obowiązek

powstrzymania się sędziego od udziału w sprawie ma swoje uzasadnienie tylko

wtedy, gdy wniosek o jego wyłączenie w ogóle podlega rozpoznaniu. Natomiast,

gdy zachodzi podstawa do pozostawienia wniosku bez rozpoznania, nie ma

żadnych podstaw do przyjęcia, iż sędzia, którego ten wniosek dotyczy, nie może

brać udziału w wydaniu takiego orzeczenia. [W] składzie sądu orzekającego o

pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego w trybie art. 41 § 2

k.p.k. może brać udział sędzia, którego wniosek taki dotyczy" (zob. także

postanowienie Sądu Najwyższego z 21 lipca 2011 r., I KZP 6/11,

OSNKW 2011, nr 8, poz. 66 z glosą D. Wysockiego, OSP 2012, z. 3, s. 207-209

oraz postanowienie Sądu Najwyższego z 14 stycznia 2026 r., sygn. II KB 118/25;

por. również: J. Kosonoga w: Kodeks postępowania karnego. Tom I. Komentarz do

art. 1-166, red. R.A. Stefański, S. Zabłocki, Lex 2017, art. 41, teza 73-74; M.

Rogacka-Rzewnicka w: Kodeks postępowania karnego. Komentarz do wybranych

przepisów, red. D. Szumiło-Kulczycka, Lex 2022, art. 41, teza 3; H. Paluszkiewicz

w: Kodeks postępowania karnego. Komentarz, red. K. Dudka, wyd. 3, Warszawa

2023, art. 41, teza 11; D. Świecki w: Kodeks postępowania karnego. Tom I.

Komentarz aktualizowany, red. D. Świecki, Lex 2025, art. 41, teza 18-19; W.

Jasiński w: Kodeks postępowania karnego. Komentarz, red. J. Skorupka, wyd. 7,

Legalis 2026, art. 41, Nb 20 wraz z powołaną dalszą literaturą).

Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy pozostawił wniosek

prokuratora bez rozpoznania.

[J.J.]

[a.ł]

III KK 422/25

12