Sędzia SN wyłączony z kasacji skazanego, bo jego powołanie wskazano jako wadliwe

W dniu 12 września 2025 r. do Sądu Najwyższego wpłynęła wniesiona przez

obrońcę skazanego I. S. kasacja od wyroku Sądu Okręgowego w Tarnobrzegu z

dnia 11 lipca 2024 r., sygn. akt II Ka 72/24, utrzymującego w mocy wyrok Sądu

Rejonowego w Tarnobrzegu z dnia 21 września 2023 r., sygn. akt II K 547/21. W

skardze podniesiono zaistnienie uchybień o randze bezwzględnej przyczyny

odwoławczej, w tym wskazano na „nienależytą obsadę Sądu Okręgowego w

Tarnobrzegu, ze względu na niespełnienie standardów niezawisłości i

bezstronności ze względu na zasiadanie w składzie orzekającym Sędziego X.Y.

(art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.)”.

III KK 537/25

2

Sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt III KK 537/25 i przydzielona

sędziemu Sądu Najwyższego Stanisławowi Stankiewiczowi. Po przesłaniu stronom

zawiadomienia o składzie rozpoznającym sprawę obrońca skazanego złożył

wniosek o wyłączenie od orzekania w sprawie wymienionego sędziego.

Postanowieniem z dnia 28 października 2025 r. Sąd Najwyższy na podstawie art.

41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k. wyłączył sędziego Stanisława

Stankiewicza od udziału w przedmiotowej sprawie.

Następnie w trybie losowego przydziału sprawa trafiła do referatu sędziego Sądu

Najwyższego Pawła Kołodziejskiego, zaś obrońca skazanego pismem datowanym

3 listopada 2025 r., w treści tożsamym z poprzednim pismem inicjującym procedurę

wyłączenia sędziego od udziału w sprawie, wystąpił o wyłączenie sędziego Pawła

Kołodziejskiego od orzekania w sprawie III KK 537/25. W uzasadnieniu wniosku

stwierdził, że cyt. „w stosunku do Pana Sędziego zaistniały okoliczności

uzasadniające jego wyłączenie w oparciu o przepis art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k.

Alternatywnie zastosowanie może mieć przepis art. 41 § 1 k.p.k.”. W dalszej części

argumentował, iż wynika to z faktu, że wymieniony sędzia „objął urząd sędziego

Sądu Najwyższego w wyniku rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa

ukształtowanej w oparciu o przepisy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., a więc

organu, który nie stanowi Krajowej Rady Sądownictwa w rozumieniu Konstytucji

RP”. Odwołał się do uchwał składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-

4110-1/20 oraz składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I

KZP 2/22 i wskazał, iż „pociąga to za sobą stwierdzenie, że sąd z udziałem tego

sędziego jest nienależycie obsadzony, zatem orzeczenia wydane w tym składzie

dotknięte są bezwzględną przyczyną odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.”. Nadto

obrońca zwrócił uwagę, że „w opisanym układzie procesowym udział Pana

Sędziego Sądu Najwyższego Pawła Kołodziejskiego w składzie sądu

rozpoznającego kasację równałby się orzekaniu we własnej sprawie, ponieważ ze

względu na jeden z zarzutów podniesionych w kasacji sprawa dotyczy Pana

sędziego bezpośrednio”. W konsekwencji rozpoznając ten zarzut, sędzia „nie

mógłby go uwzględnić, bowiem w ten sposób zakwestionowałby własne

III KK 537/25

3

«uprawnienie» do bezstronnego orzekania, zaś w wypadku oddalenia kasacji

naraziłby się na zarzut orzekania we własnej sprawie”.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Wniosek zasługuje na uwzględnienie, bowiem należy zgodzić się z jego

Autorem, że zachodzą ważkie okoliczności przemawiające za wyłączeniem od

udziału w sprawie kasacyjnej I. S. sędziego Pawła Kołodziejskiego. Jest faktem, że

Pan Paweł Kołodziejski do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Sądu

Najwyższego został powołany na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, której skład

został ukształtowany na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o

Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz.

3). Wobec tego zachowują aktualność argumenty przedstawione przez Sąd

Najwyższy w postanowieniu z 28 października 2025 r. prowadzące do konkluzji, że

bez zmiany składu orzekającego w sprawie zaistnieje „sytuacja zbliżona do

przypadku orzekania sędziego we własnej sprawie, sprzeczna z fundamentalną

zasada nemo iudex in causa sua, co w konsekwencji wywołałoby u stron, jak i w

odbiorze społecznym przekonanie o braku bezstronności sądu i rzetelności procesu

kasacyjnego”. Trzeba uznać, że zasadna jest obawa wnioskodawcy, który w kasacji

podniósł zarzut nienależytej obsady Sądu odwoławczego z powodu zasiadania w

jego składzie sędziego powołanego do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego

Sądu Okręgowego w Tarnobrzegu na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa

ukształtowanej w sposób określony ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., iż zdolność

sędziego Pawła Kołodziejskiego, również powołanego do pełnienia urzędu na

wniosek tak ukształtowanej KRS, do zajęcia obiektywnego stanowiska odnośnie do

tego zarzutu jest ograniczona.

We wspomnianej uchwale z dnia 23 stycznia 2020 r. Sąd Najwyższy stwierdził

m.in., że nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. zachodzi

także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego

Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na

mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie

Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw. Natomiast w uchwale składu 7 sędziów

z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22, Sąd Najwyższy wskazał m.in., że środek

odwoławczy zawierający zarzuty dotyczące uchybienia w procedurze powołania

III KK 537/25

4

sędziego, nie może być rozpoznany przez sąd, w skład którego wchodzi osoba

powołana w takiej samej procedurze. Wypada uznać, że odnosi się to również do

składu Sądu Najwyższego mającego rozpoznać kasację, w której treści, względnie

w drodze uzupełniającej sygnalizacji, podniesiono zaistnienie wspomnianego

uchybienia.

Zasługuje zatem na aprobatę staranie obrońcy, by skład orzekającego w sprawie

I. S. Sądu Najwyższego nie nasuwał wątpliwości, w szczególności nie dawał

podstaw do twierdzenia, że i na tym szczeblu procedowania zaistniało uchybienie

wskazane w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., jak też naruszenie standardu z art. 6 ust. 1

Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności wobec uznania, że

taki skład orzekający nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego

ustawą.

Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak na wstępie.

[J.J.]

[a.ł]