Praca na cele społeczne bez wstrzymania mimo kasacji z subsydiarnego aktu oskarżenia

W dniu 25 września 2025 r. do Sądu Najwyższego wpłynęła kasacja obrońcy

skazanego D. Ć. , który wyrok sądu odwoławczego zaskarżył w całości na korzyść

strony, którą reprezentuje, podnosząc, że w sprawie zainicjowanej subsydiarnym

aktem oskarżenia, wystąpiła bezwzględna przesłanka procesowa z art. 439 § 1 pkt

9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k. W pkt III petitum kasacji obrońca zawarł

III KK 559/25

2

wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku w zakresie wykonania

orzeczonej wobec D. Ć. kary 6 miesięcy ograniczenia wolności, polegającej na

wykonywaniu nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20

godzin w stosunku miesięcznym. Uzasadniając ten wniosek obrońca wskazał na –

jego zdaniem – duże prawdopodobieństwo uwzględnienia zgłoszonego zarzutu

kasacyjnego. Podał, że na dzień składania kasacji skazany został wezwany do

kuratora celem wykonania orzeczonej kary, stąd też perspektywa podzielenia

zarzutu kasacyjnego i w konsekwencji umorzenia postępowania karnego – w

ocenie obrońcy – czyni zasadnym wniosek o wstrzymanie wykonania kary.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego zasadnie wskazuje się, że

zastosowanie instytucji przewidzianej w art. 532 § 1 k.p.k. powinno mieć charakter

wyjątkowy, gdyż stanowi ona odstępstwo od zasady natychmiastowej wykonalności

wyroków (vide art. 9 § 2 k.k.w.). Z tych też względów wstrzymanie wykonania

orzeczenia zaskarżonego kasacją możliwe jest wówczas, gdy ranga zarzutów

podniesionych w tym nadzwyczajnym środku zaskarżenia i wysoki stopień ich

uprawdopodobnienia prowadzi do wniosku, że wykonywanie kary przed

rozpoznaniem kasacji spowodowałoby dla skazanego wyjątkowo dolegliwe i w

zasadzie nieodwracalne skutki i tym samym łączyłoby się z wyraźnym,

nieuzasadnionym pokrzywdzeniem skazanego (zob. m.in. postanowienie SN z 24

stycznia 2023 r., III KK 645/22; postanowienie SN z 9 września 2024 r., II KK

275/24). Wobec tego samo ryzyko odbycia kary przez skazanego przed

rozpoznaniem kasacji, bez powiązania tej okoliczności z widoczną już „na pierwszy

rzut oka” zasadnością zarzutów kasacyjnych, nie stanowi dostatecznej podstawy do

wstrzymania wykonania wyroku.

Odnosząc powyższe uwagi do treści wniosku złożonego w niniejszej sprawie,

należy stwierdzić, że wstępna kontrola podstaw oraz argumentacji zawartej w

kasacji – dokonana w zakresie niezbędnym dla oceny zasadności wstrzymania

wykonania kary – nie wskazuje na zaistnienie przesłanek warunkujących

zastosowanie instytucji przewidzianej w art. 532 § 1 k.p.k. Wprawdzie skarżący

III KK 559/25

3

podniósł zarzut bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w

zw. z art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k., to jednak w realiach tej konkretnej sprawy, nie jawi się

on prima facie jako oczywiście zasadny, co też rzutuje na merytoryczną ocenę

przedmiotowego wniosku. W tej sytuacji wskazywana przez obrońcę okoliczność

wezwania skazanego od wykonania orzeczonej kary, nie jest wystarczającym

powodem do pozbawienia prawomocnego wyroku atrybutu wykonalności.

Podkreślić jednak należy, że dokonana na tym etapie analiza wniesionej kasacji nie

przesądza o kierunku ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd Najwyższy.

Jedynie na marginesie należy zauważyć, że wniosek o wyłączenie sędziego

referenta, jaki został złożony w niniejszej sprawie, dotyczy w istocie rozpoznania

wniesionej kasacji, nie zaś kwestii incydentalnych, do których należy ocena

zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia (por. postanowienie SN

z dnia 16 lutego 2022 r., IV KK 460/19, postanowienie SN z dnia 7 maja 2025 r., V

KK 84/25; postanowienie SN z dnia 7 maja 2025 r., IV KK 16/25). Zgodnie zaś z art.

42 § 3 zd. 3 k.p.k., w przypadku wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy,

czynności procesowe dokonane z jego udziałem po złożeniu wniosku staną się

bezskuteczne.

Z tych też względów orzeczono jak w sentencji.

[J.J.]

[a.ł]