Obrońca W.P. nie dostanie 12 300 zł z kosztów kasacji, bo nie działał w sprawie

Sąd Najwyższy, postanowieniem z 7 marca 2024 r., sygn. akt III KK 6/24,

oddalił jako oczywiście bezzasadną kasację wniesioną przez oskarżyciela

posiłkowego S.W. od wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 31 sierpnia 2023

r., sygn. akt IX Ka 938/23, zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Kielcach z

dnia 30 marca 2023 r., sygn. akt II K 1276/21 oraz obciążył oskarżyciela

posiłkowego wydatkami postępowania kasacyjnego. Pismem z dnia 13 maja

2026 r. obrońca oskarżonego W.P. wniósł o zasądzenie na jego rzecz zwrotu

poniesionych przez niego kosztów wynagrodzenia obrońcy z wyboru, przedkładając

kopię umowy z dnia 28 listopada 2023 r., z której wynika, że wynagrodzenie to

wyniosło 12300 zł brutto.

III KK 6/24

2

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Wniosek obrońcy oskarżonego nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 636 § 1 k.p.k. w sprawach z oskarżenia publicznego, w razie

nieuwzględnienia środka odwoławczego pochodzącego wyłącznie od oskarżyciela

posiłkowego, koszty procesu za postępowanie odwoławcze ponosi na ogólnych

zasadach ten, kto wniósł środek odwoławczy. Na podstawie art. 637a k.p.k. przepis

ten znajduje odpowiednie zastosowanie w postępowaniu kasacyjnym. Z kolei

zgodnie z art. 616 § 1 pkt 2 k.p.k. do kosztów procesu, o których mowa w art. 636 §

1 k.p.k., należą uzasadnione wydatki stron, w tym z tytułu ustanowienia w sprawie

jednego obrońcy.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego trafnie podkreśla się, że użyte w

powołanym przepisie pojęcie „uzasadnionych wydatków stron” nie należy

utożsamiać z samą okolicznością ustanowienia obrońcy z wyboru (zob.

postanowienia Sądu Najwyższego z: 9 stycznia 2025 r., III KK 444/24; 22 stycznia

2020 r., V KK 457/18). Podstawą zasądzenia należności jest czynne

reprezentowanie strony w postępowaniu kasacyjnym, co oznacza, że świadczenie

pomocy prawnej wymaga podejmowania konkretnych czynności obrończych przez

wyznaczonego w sprawie obrońcę. Podobny pogląd został wyrażony w doktrynie

prawa karnego, zgodnie z którym bierna postawa ustanowionego w sprawie

obrońcy czy pełnomocnika jest równoznaczna z brakiem podstaw do zasądzenia

stosownych kosztów (zob. K. Eichstaedt [w:] Kodeks postępowania karnego. Tom

II. Komentarz aktualizowany, red. D. Świecki, Gdańsk 2026, art. 616.).

Uwzględniając powyższe zauważyć należy, że analiza akt przedmiotowej

sprawy nie potwierdza, aby obrońca oskarżonego podejmował działania obrończe

w imieniu swojego mocodawcy w toku postępowania przed Sądem Najwyższym. W

rozpoznawanej sprawie odpowiedź na kasację oskarżyciela posiłkowego złożył

prokurator, wnosząc o uznanie jej za oczywiście bezzasadną. Natomiast

pisemnego stanowiska odnośnie do wniesionej w sprawie kasacji nie przedstawił

obrońca oskarżonego, powstrzymując się w toku postępowania przed Sądem

Najwyższym od inicjatywy procesowej. Jednocześnie zauważyć należy, że

rozpoznanie kasacji oskarżyciela posiłkowego nie wymagało przeprowadzenia

rozprawy, a postępowanie w sprawie kończyło posiedzenie bez udziału stron, na

III KK 6/24

3

którym Sąd Najwyższy wydał postanowienie o oddaleniu kasacji jako oczywiście

bezzasadnej. Jedyną natomiast odnotowaną czynnością obrońcy oskarżonego –

dokonaną zresztą po zakończeniu postępowania kasacyjnego – jest złożenie pisma

z wnioskiem o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 12300 zł

zgodnie z przedłożoną kopią umowy zlecenia z dnia 28 listopada 2023 r.

Okoliczność ta w konfrontacji ze stwierdzeniem, że zwrot wydatków z tytułu

ustanowienia jednego obrońcy ma dotyczyć wydatków uzasadnionych znajdujących

odzwierciedlenie w aktywnej w toku postępowania postawie obrońcy – powoduje,

że wniosek o zasądzenie tych należności oparty jedynie na ustaleniach

wynikających z postanowień umowy pomiędzy obrońcą i oskarżonym – bez

wyraźnej aktywności obrońcy, nie zasługuje na uwzględnienie.

Kierując się powyższym, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji

postanowienia.

[WB]

[r.g.]