Wniosek o skazanie bez procesu pominął obowiązkowe świadczenie. SN uchylił wyrok

III KK 642/25

2

Wyrokiem z dnia 30 maja 2025 r., sygn. akt II K 400/25, Sąd Rejonowy w

Koszalinie uznał oskarżonego A.P. za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu

z art. 202 § 3 i 4a k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k., za co wymierzył

mu karę 2 lat i 7 miesięcy pozbawienia wolności, na poczet której zaliczył okres

zatrzymania i tymczasowego aresztowania w sprawie. Nadto, orzekł wobec

oskarżonego A.P. środek zabezpieczający w postaci terapii zaburzonych preferencji

seksualnych, środek kamy w postaci zakazu zajmowania wszelkich stanowisk i

wykonywania wszelkiej działalności związanych z wychowywaniem, edukacją,

leczeniem małoletnich i opieką nad nimi na okres 10 lat oraz środek kamy w postaci

zakazu przebywania w miejscach związanych z wychowywaniem, edukacją,

leczeniem małoletnich i opieką nad nimi na okres 10 lat.

Wyrok zapadł po zaakceptowaniu wniosku oskarżonego złożonego w

oparciu o treść przepisu art. 387 § 1 k.p.k. i nie został zaskarżony przez strony,

uprawomocniając się w dniu 7 czerwca 2025 r.

Kasację od tego orzeczenia wniósł Prokurator Generalny, który zaskarżył je

w całości na niekorzyść skazanego i zarzucił:

„rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa

procesowego, a mianowicie art. 387 § 1, 2 i 3 k.p.k., polegające na uwzględnieniu

wadliwego wniosku obrońcy oskarżonego, zaakceptowanego jako własny przez

oskarżonego A.P., o wydanie wyroku skazującego i wymierzenie oskarżonemu

określonej kary bez przeprowadzenia postępowania dowodowego, w sytuacji, gdy

wniosek ten:

- nie zawierał propozycji, obligatoryjnego z mocy art. 43a § 3 k.k., orzeczenia

wobec oskarżonego jako sprawcy występku z art. 202 § 3 k.k. i art. 202 § 4a k.k.

w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. środka karnego w postaci

świadczenia pieniężnego wymienionego w art. 39 pkt 7 k.k. na rzecz Funduszu

Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości co

najmniej 10000 złotych, co skutkowało wydaniem wyroku z również rażącą i

mającą istotny wpływ na jego treść obrazą wskazanego przepisu prawa

materialnego,

- zawierał niezasadny postulat orzeczenia wobec oskarżonego środka

zabezpieczającego w postaci terapii, o której mowa w art. 93a § 1 pkt 2 k.k., co

III KK 642/25

3

doprowadziło do wydania wyroku skazującego z rażącą i mającą istotny wpływ na

jego treść obrazą prawa materialnego, tj. art. 93c pkt 3 k.k. w zw. z art. 93b § 1

k.k., polegającą na orzeczeniu wobec oskarżonego, jako sprawcy czynu z art. 202

§ 3 k.k. i art. 200 § 4a k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k., środka

zabezpieczającego w postaci terapii zaburzonych preferencji seksualnych,

podczas gdy stosownie do treści powołanego przepisu art. 93 c pkt 3 k.k.

orzeczenie tego środka nie było możliwe, albowiem jest ono dopuszczalne

wyłącznie wobec sprawcy, skazanego za przestępstwo określone w art. 148 k.k.,

art. 156 k.k., art. 197 k.k., art. 198 k.k., art. 199 § 2 k.k. lub art. 200 §1,3 lub 4 k.k.,

popełnione w związku z zaburzeniem preferencji seksualnych”.

Podnosząc powyższe, wniósł o uchylenie wyroku w całości i przekazanie

sprawy Sądowi Rejonowemu w Koszalinie do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Charakter zaistniałych w sprawie uchybień uprawniał do uwzględnienia

kasacji w całości w trybie art. 535 § 5 k.p.k.

Zgodzić się należy ze skarżącym, że każdy sąd, rozpoznając wniosek o

wydanie wyroku skazującego, o jakim mowa w art. 387 k.p.k., jest zobligowany do

jego szczegółowej kontroli zarówno pod względem formalnym, jak i merytorycznym.

Z obowiązku tego nie wywiązał się Sąd Rejonowy w Koszalinie, ponieważ orzekł on

zgodnie z wnioskiem oskarżonego, który był wadliwy w części dotyczącej braku

rozstrzygnięcia o środku karnym w postaci obligatoryjnego świadczenia pieniężnego

przewidzianego w art. 43a § 3 k.k. wobec sprawcy występku z art. 202 § 3 i § 4a k.k.

oraz bezpodstawnego orzeczenia wobec niego środka zabezpieczającego w postaci

terapii zaburzonych preferencji seksualnych na podstawie przepisu art. 93c pkt 3 k.k.

Zgodnie z art. 43a § 3 k.k. w razie skazania sprawcy za przestępstwo

określone m.in. w art. 202 § 3, 4 lub 4a k.k. sąd orzeka świadczenie pieniężne

wymienione w art. 39 pkt 7 k.k. na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz

Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości co najmniej 10.000 zł, do wysokości

określonej w § 1, czyli do 60.000 zł. Przepis ten obowiązuje od dnia 1 stycznia 2023

r., a zatem niewątpliwie znajduje zastosowanie w przedmiotowej sprawie, skoro A.P.

został skazany za popełnienie przestępstwa z art. 202 § 3 i 4a k.k. w zw. z art. 11 §

III KK 642/25

4

2 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k., którego dopuścił się w okresie od bliżej nieustalonego

dnia do 21 października 2024 r. Orzeczenie tego środka karnego jest obligatoryjne.

Z kolei zgodnie z art. 93c pkt 3 k.k. środki zabezpieczające, określone w art.

93a § 1 pkt 1-4 k.k., można orzec jedynie w razie skazania za przestępstwo określone

w art. 148 k.k., art. 156 k.k., art. 197 k.k., art. 198 k.k.. art. 199 § 2 k.k. lub art. 200 §

1, 3 lub 4 k.k., popełnione w związku z zaburzeniem preferencji seksualnych. W tej

sytuacji, niezależnie od istnienia przesłanek o charakterze medycznym, niemożliwe

było orzeczenie wobec oskarżonego A.P., jako sprawcy czynu z art. 202 § 3 k.k. i art.

202 § 4a k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k., środka zabezpieczającego

w postaci terapii, o którym mowa w art. 93a § 1 pkt 2 k.k.

Na marginesie dodać należy, że środek w postaci terapii byłby możliwy do

orzeczenia wobec oskarżonego jedynie jako środek probacyjny, określony w art. 72

§ 1 pkt 6a k.k., w sytuacji wymierzenia mu kary pozbawienia wolności z

zastosowaniem warunkowego zawieszenia jej wykonania, która to sytuacja w

niniejszej sprawie nie zachodziła. W niniejszej sprawie podstawą prawną

zastosowania wobec oskarżonego środka zabezpieczającego nie mógł być również

art. 93c pkt 4 k.k., który dotyczy sytuacji skazania na karę pozbawienia wolności bez

warunkowego jej zawieszenia m.in. za umyślne przestępstwo określone w rozdziale

XXV (do którego zalicza się występek A.P.), popełnione w związku z zaburzeniem

osobowości o takim charakterze lub nasileniu, że zachodzi co najmniej wysokie

prawdopodobieństwo popełnienia czynu zabronionego z użyciem przemocy lub

groźbą jej użycia. Stwierdzone w tej sprawie przez biegłych zaburzenia preferencji

seksualnych oskarżonego nie są bowiem tożsame z zaburzeniami osobowości, a

nadto nie stwierdzono, aby w stosunku do niego istniało co najmniej wysokie

prawdopodobieństwo popełnienia czynu zabronionego z użyciem przemocy lub

groźbą jej użycia.

Niewątpliwie stwierdzone uchybienia, będące skutkiem naruszenia przez

Sąd Rejonowy w Koszalinie przepisów art. 387 § 1-3 k.p.k., a w konsekwencji także

art. 43a § 3 k.k., art. 93c pkt 3 k.k. w zw. z art. 93b § 1 k.k., są rażące i miały istotny

wpływ na treść wydanego wyroku. W ich następstwie doszło bowiem do

niewymierzenia oskarżonemu obligatoryjnego świadczenia pieniężnego oraz

orzeczenia bez podstawy prawnej środka zabezpieczającego.

III KK 642/25

5

W tym stanie rzeczy należało uchylić zaskarżony wyrok i sprawę przekazać

do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Koszalinie, który, uwzględniając

powyższe rozważania, dokona rzetelnej weryfikacji wniosku oskarżonego i wyda

orzeczenie zgodne z prawem.

Paweł Wiliński

Piotr Mirek

Włodzimierz Wróbel

[WB]

[a.ł]