Obrońca kwestionował poczytalność T. S. SN oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną

III KK 649/25

2

Wyrokiem Sądu Rejonowego w Gryficach z dnia 21 czerwca 2022 r., sygn.

akt II K 105/22, uznano m.in. T. S. za winnego czynu z art. 158 § 1 k.k. w zb. z art.

159 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., za co wymierzono mu karę 2 lat i 6 miesięcy

pozbawienia wolności.

Po rozpoznaniu apelacji obrońcy oskarżonego, wyrokiem Sądu

Okręgowego w Szczecinie z dnia 14 kwietnia 2025 r., sygn. akt IV Ka 1741/22,

utrzymano w mocy zaskarżony wyrok.

Kasację od wyroku Sądu odwoławczego wniósł obrońca skazanego,

zaskarżając wyrok w całości, na korzyść skazanego i zarzucając rażące naruszenie

prawa, które miało istotny wpływ na treść orzeczenia:

„1. art. 202 § 1 k.p.k. w zw. z art. 366 § 1 k.p.k. - poprzez skazanie bez

rzetelnego ustalenia stanu poczytalności skazanego w chwili czynu, mimo że

zachodziły poważne wątpliwości co do jego zdolności rozpoznania znaczenia

czynu i pokierowania swoim postępowaniem, co obligowało organ prowadzący

postępowanie do przeprowadzenia stosownych badań, w adekwatnym terminie,

które jednoznacznie ustalą ww. kwestię;

2. art. 201 k.p.k. - poprzez oparcie rozstrzygnięcia na opiniach biegłych, które

były niepełne i nie dawały jednoznacznej odpowiedzi na pytanie o poczytalność

skazanego w chwili popełnienia zarzucanego mu czynu;

3. art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. - poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę

materiału dowodowego, polegającą na przyjęciu, że skazany był poczytalny w

chwili czynu, mimo że sporządzone opinie psychiatryczne zostały wydane

dopiero po upływie niemal trzech lat od zdarzenia i z tego już względu nie

zawierały należytej oceny stanu psychicznego w chwili czynu skazanego;

4. braku merytorycznego odniesienia się przez Sąd odwoławczy do zarzutów

apelacji obrońcy oskarżonego, w szczególności, w zakresie w jakim Sąd II

Instancji pominął podnoszone przez obrońcę w ramach wniesionego środka

odwoławczego zarzuty, w zakresie ustalenia, że żaden z oskarżonych nie cierpi

na dolegliwości związane ze zdrowiem psychicznym oraz żadnego z nich nie

cechuje upośledzenie umysłowe, podczas gdy z dowodów dołączonych do

apelacji wynik fakt zgoła odmienny, co w konsekwencji prowadzi do przekonania,

III KK 649/25

3

że wydane w niniejszej sprawie opinie psychiatryczne są niekompletne i

nierzetelne”.

W oparciu o wyżej wskazane zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie

zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi

Rejonowemu z zobowiązaniem tego sądu do powołania nowego zespołu biegłych

lekarzy psychiatrów i psychologa klinicznego, a w razie potrzeby – skierowaniem

skazanego na obserwację psychiatryczną w zakładzie leczniczym.

W odpowiedzi na kasację Prokurator Rejonowy w Gryficach wniósł o jej

oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja okazała się oczywiście bezzasadna.

Przypomnieć należy, że kasacja nie stanowi trzeciej instancji rozpoznawania

spraw karnych, lecz jest nadzwyczajnym środkiem odwoławczym, a zarazem i środkiem

kontroli prawomocnych orzeczeń sądowych. To sprawia, że postępowanie kasacyjne

prowadzi tylko do oceny kasacji w aspekcie rażącego naruszenia przepisów prawa przez

sąd odwoławczy, które mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia, a nie zaś do

merytorycznego rozpoznania sprawy, w której kasacja została wniesiona (por.

postanowienie SN z 25 lutego 2014 r., IV KK 6/14). Takich wad o rażącym charakterze po

stronie Sądu odwoławczego we wniesionej kasacji nie wykazano.

Do sformułowanych w petitum kasacji zarzutów, ponumerowanych od 1 do 4

należy się odnieść łącznie, ponieważ wszystkie dotyczą kwestii braku rzetelności w

ustaleniu stanu poczytalności skazanego T. S. , a które po lekturze akt sprawy okazały się

oczywiście bezzasadne. Podkreślenia wymaga, że Sąd II instancji przeprowadził

postępowanie uzupełniające i dopuścił dowód z uzupełniającej opinii biegłych psychiatrów

(k. 513-517) na okoliczność stanu zdrowia psychicznego T. S. , po uprzednim

udostępnieniu biegłym dokumentacji medycznej i opinii psychologicznej dotyczącej tego

oskarżonego z k. 484-490 (postanowienie i zarządzenie, k. 499-500) oraz odniósł się do

zarzutu apelacji w tym zakresie na s. 11-12 uzasadnienia swojego wyroku. W tym miejscu

podkreślić również należy, że wbrew odmiennym twierdzeniom skarżącego upływ kilku lat

od daty zdarzenia do daty opiniowania nie oznacza niemożności ustalenia poczytalności

tempore criminis, a nadto, jak wskazał prokurator, w niniejszym postępowaniu termin

wywołania opinii biegłych był determinowany również zawieszeniem dochodzenia z

powodu braku możliwości ustalenia miejsca pobytu skazanego. Rację ma prokurator także

III KK 649/25

4

w tym zakresie, w jakim wskazuje na niekonsekwencję obrony, ponieważ podnoszenie

okoliczności upływu czasu nie przeszkadza jednocześnie skarżącemu w dalszym

dochodzeniu kwestii ustalenia poczytalności skazanego, łącznie z wnioskowaniem o

dopuszczenie do opiniowania nowego zespołu biegłych i zarządzenie obserwacji w

zakładzie psychiatrycznym, które byłyby aktualnie jeszcze bardziej oddalone czasowo od

daty czynu. W tej sprawie biegli wypowiedzieli się rzetelnie i jasno na temat poczytalności T.

S. , uwzględniając jego dotychczasową dokumentację medyczną oraz dostrzegając pewne

problemy zdrowotne i zaburzenia dotyczące skazanego, które jednak nie wpłynęły na

zdolność do rozumienia znaczenia dokonanego czynu. Jednocześnie biegli nie stwierdzili

podnoszonych przez obronę deficytów intelektualnych skazanego, m.in. na podstawie

opinii psychologicznej z k. 484-490, w ramach której oskarżony poddał się badaniu.

Z powyższych względów, nie dopatrując się w przedmiotowej sprawie

zaistnienia bezwzględnych przyczyn odwoławczych, ani też innej rażącej obrazy

prawa, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 535 § 3 k.p.k., zdecydował o oddaleniu

kasacji obrońcy skazanego jako oczywiście bezzasadnej.

O kosztach sądowych postępowania kasacyjnego orzeczono na zasadzie

wyjątku od ogólnej reguły, zwalniając skazanego z ich ponoszenia z uwagi na jego

sytuację materialną skutkującą przyznaniem obrońcy z urzędu na potrzeby

postępowania kasacyjnego, a także z uwagi na jego pobyt w izolacji penitencjarnej.

Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu.

[J.J.]

[a.ł]