Zarzut obsady sądu apelacyjnego w sprawie Ł.Z. oddalony, pozostała część kasacji bez rozpoznania

III KK 670/25

2

Wyrokiem Sądu Rejonowego w Rzeszowie z 21 grudnia 2023 r., sygn. X K

606/21, Ł.Z. został uznany za winnego popełnienia czynu

z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. i art. 273 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw.

z art. 12 k.k. oraz z art. 76 ust. 2 k.k.s. i art. 62 ust. 2a k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s.

w zw. z art. 7 § 1 k.k.s. w zw. z art. 9 § 3 k.k.s., za który na podstawie art. 14 § 1

k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. przy

zastosowaniu art. 37a § 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. wymierzona została kara 100

stawek dziennych grzywny przy określeniu jednej stawki dziennej na kwotę 150

złotych, zaś na podstawie art. 62 ust. 2a k.k.s. w zw. z art. 7 § 2 k.k.s. w zw. z art. 2

§ 2 k.k.s. kara 80 stawek dziennych grzywny przy określeniu jednej stawki na kwotę

150 złotych. Na podstawie art. 8 § 2 k.k.s. ustalone zostało, iż wykonaniu będzie

podlegała kara surowsza, tj. orzeczona za czyn z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 286 §

1 k.k. i art. 273 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i art. 12 § 1 k.k. Wyrokiem Sądu

Okręgowego w Rzeszowie z 28.03.2025r., sygn. akt III Ka 221/24, zaskarżone

orzeczenie zostało utrzymane w mocy.

Powyższe skazanie nie obejmowało natomiast kary pozbawienia wolności,

co aktualizowało ograniczenie dopuszczalności kasacji, zawarte w art. 523 § 2

k.p.k. Przepis ten uprawnia stronę do wniesienia przedmiotowego środka

zaskarżenia na korzyść jedynie w sytuacji skazania za przestępstwo lub

przestępstwo skarbowe na karę pozbawienia wolności bez warunkowego

zawieszenia jej wykonania. W przypadku niezrealizowania tego kryterium

przedmiotowego wyłączona pozostaje możliwość zaskarżenia kasacją

prawomocnego wyroku, z wyłączeniem kasacji wniesionej z powodu uchybień

wymienionych w art. 439 k.p.k. oraz w wypadku, gdy pochodzi od jednego z

podmiotów wymienionych w art. 521 k.p.k. (art. 523 § 4 pkt 1 i 2 k.p.k.).

W zarzucie opisanym w pkt 2a) kasacji obrońca skazanego podniósł

wystąpienie naruszenia, o którym mowa w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Skarżący

wywiódł go z twierdzenia, że sąd II instancji, który rozpoznawał apelację od wyroku

skazującego był nienależycie obsadzony, gdyż w jego składzie zasiadała sędzia

Sądu Okręgowego X.Y. powołana na urząd sędziego Sądu Okręgowego w

Rzeszowie na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej przepisami

ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa

III KK 670/25

3

oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 3). Implikowało to naruszenie

standardu niezawisłości i bezstronności sędziego w rozumieniu art. 45 Konstytucji

Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej, art.

6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz art. 19

ust. 1 Traktatu o Unii Europejskiej. Zarzut ten został uznany za oczywiście

bezzasadny, co skutkowało oddaleniem kasacji w tym zakresie stosownie do treści

art. 535 § 1 i 3 k.p.k.

Sąd Najwyższy nie był natomiast władny do dokonania merytorycznej oceny

zarzutu podniesionego w pkt 2b) kasacji dotyczącego naruszenia art. 433 § 2 k.p.k.

w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k. w zw. z art. 6 k.p.k., które miało

polegać na nienależytym i niepełnym przeprowadzeniu kontroli odwoławczej

podniesionych w apelacji obrońcy zarzutów obrazy art. 424 § 1 pkt 2 k.p.k. oraz art.

2 § 2, 4 i 7 k.p.k. Zarzut ten w realiach procesowych niniejszej sprawy był bowiem

niedopuszczalny.

Zgodnie z utrwaloną wykładnią art. 523 § 4 pkt 1 k.p.k. prezentowaną w

orzecznictwie Sądu Najwyższego oraz w doktrynie, podniesienie w kasacji

uchybień określonych w art. 439 k.p.k. nie otwiera drogi do formułowania zarzutów

innych, aniżeli oparte na bezwzględnych przyczynach odwoławczych. W sytuacji, w

której autor kasacji nie respektuje tego ograniczenia, wszelkie inne zarzuty nie

podlegają rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy - jako niedopuszczalne z mocy

ustawy (zob. postanowienia SN np.: z dnia 11 grudnia 2013 r., IV KK 402/13, z dnia

2 czerwca 2020 r., III KK 557/19, z dnia 27 maja 2025 r., I KK 142/25). Takie

rozumienie omawianego ograniczenia oddaje jego istotę, wykluczając

podejmowanie przez stronę zabiegów ukierunkowanych na obejście dyspozycji art.

523 § 2 k.p.k. Implikacją zaistniałego stanu rzeczy była konieczność zastosowania

przepisu art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.p.k. i na jego podstawie

pozostawienia kasacji w zakresie zarzutu z pkt 2b) bez rozpoznania, jako że nie

dotyczył uchybienia zaliczanego do kategorii bezwzględnych przyczyn

odwoławczych.

Kierując się powyższą argumentacją Sąd Najwyższy orzekł jak

w dyspozytywnej części postanowienia - pkt 2, uznając nadto (pkt 3) za celowe

zwolnienie skazanego od kosztów postępowania kasacyjnego z uwagi na jego

III KK 670/25

4

sytuację osobistą i majątkową (k. 8-17 akt III WKK 22/25). Odnośnie do kosztów

zastępstwa procesowego zauważyć natomiast trzeba, że zgodnie z art. 620 k.p.k.

ponosi je strona, która ustanowiła obrońcę. To obciążenie ma charakter

tymczasowy, gdyż dopiero w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie sąd

określa kto i w jakiej części oraz zakresie ponosi koszty procesu (art. 626 § 1

k.p.k.). Koszty postępowania kasacyjnego unormowane są przez odesłanie do

kosztów procesu za postępowanie odwoławcze (art. 637a w zw. z art. 636 § 1

k.p.k.). Zatem w sprawach z oskarżenia publicznego, w razie nieuwzględnienia

środka odwoławczego, wniesionego wyłącznie przez oskarżonego lub oskarżyciela

posiłkowego, koszty procesu za postępowanie odwoławcze ponosi na ogólnych

zasadach ten, kto wniósł środek odwoławczy, a jeżeli środek ten pochodzi

wyłącznie od oskarżyciela publicznego - koszty procesu za postępowanie

odwoławcze ponosi Skarb Państwa. Kasację w niniejszej sprawie złożył obrońca

skazanego, została ona na posiedzeniu oddalona w części, zaś w pozostałym

zakresie pozostawiona bez rozpoznania jako niedopuszczalna z mocy ustawy. Przy

uwzględnieniu powyższego, jak również treści art. 637 k.p.k., nie było więc podstaw

do tego, by składową kosztów procesu – wydatkami z tytułu ustanowienia przez

skazanego obrońcy obciążyć Skarb Państwa. Zwolnienie, o którym mowa w art.

624 § 1 k.p.k. dotyczy natomiast wyłącznie kosztów sądowych.

[WB]

[a.ł]