Sąd Najwyższy nie przekazał sprawy do innego sądu mimo wniosku Sądu Rejonowego w Wadowicach

Postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2026 r., II K 1/26, Sąd Rejonowy w

Wadowicach wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy

innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości.

Uzasadniając wniosek Sąd Rejonowy wskazał, że przedmiotowa sprawa

została już raz przekazana przez Sąd Najwyższy w trybie art. 37 k.p.k. z Sądu

Rejonowego w Chrzanowie do Sądu Rejonowego w Wadowicach, z uwagi na fakt,

że pokrzywdzonymi w tej sprawie są określeni sędziowie Sądu Rejonowego w

Chrzanowie (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 grudnia 2025 r., III KO

184/25).

Sąd Rejonowy w Wadowicach podkreślił, że aktualnie zaistniały inne

okoliczności uzasadniające ponowne rozpoznanie sprawy. Podniósł, że oskarżony

III KO 125/26

2

podważa możliwość orzekania w tej sprawie przez wyznaczonego do jej

rozpoznania asesora sądowego, z uwagi na posiadany przez niego status „ucznia

na sędziego” . Jednocześnie podkreślił, że w ocenie oskarżonego powiązania

pokrzywdzonych w tej sprawie z innymi sędziami, jak również pomiędzy sędziami

okręgu krakowskiego, uniemożliwiają rozpoznanie sprawy bez urągania

bezstronności, obiektywizmowi i rzetelności procesu. Sąd Rejonowy wyraził obawę,

że każde rozstrzygnięcie wydane przez którykolwiek sąd okręgu krakowskiego

będzie przez oskarżonego kwestionowane.

Sąd Rejonowy zaznaczył, że oskarżony składał wniosek o wyłączenie

sędziego referenta, który nie został uwzględniony (postanowienie k. 117 akt

głównych).

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Wniosek nie jest zasadny i nie zasługiwał na uwzględnienie.

Odstąpienie od zasady rozpoznawania sprawy przez sąd właściwy

miejscowo może nastąpić tylko w razie zaistnienia sytuacji jednoznacznie

świadczącej o tym, że pozostawienie konkretnej sprawy w gestii tego sądu

sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości. Takich okoliczności

uzasadniających skorzystanie z instytucji z art. 37 k.p.k. Sąd wnioskujący nie

wykazał.

Nie ulega wątpliwości, że zainicjowanie procedury zmiany właściwości

miejscowej sądu w trybie art. 37 k.p.k. nastąpiło na skutek inicjatywy oskarżonego

(jego pisma – k. 106 i k. 120 akt głównych). Sąd Rejonowy wywiódł ze stanowiska

oskarżonego, że obiektywne i bezstronne rozpoznanie sprawy nie jest możliwe w

żadnym sądzie okręgu krakowskiego. Nie można się z takim stanowiskiem zgodzić.

Kolejna zmiana właściwości miejscowej w tej sprawie byłaby w rzeczywistości

podyktowana stanowiskiem strony procesowej i jej nieuzasadnionymi twierdzeniami

co do braku możliwości bezstronnego i obiektywnego rozpoznania sprawy w sądzie

do tego wyznaczonym. Instytucja z art. 37 k.p.k. nie może prowadzić do zmiany

właściwości miejscowej sądu z uwagi na wolę jednej ze stron procesu. Co więcej, w

tej sprawie wyrazem braku obawy o możliwość rozpoznania sprawy w sądzie

III KO 125/26

3

właściwym i w składzie do tego wyznaczonym jest postanowienie o

nieuwzględnieniu wniosku o wyłączenie sędziego referenta – ASR X.Y..

Jak trafnie podnosi się w orzecznictwie, podstawy do przekazania sprawy nie

mogą stanowić subiektywne odczucia stron dotyczące oceny bezstronności sądu,

zwłaszcza gdy do tego sprowadzają się ich procesowe stanowiska, skutkujące

następnie skierowaniem wniosku do Sądu Najwyższego (por. postanowienie Sądu

Najwyższego z dnia 12 marca 2025 r., IV KO 32/25). Jakakolwiek „aktywność”

procesowa strony postępowania, przejawiająca się nieraz w instrumentalnym

wykorzystywaniu przysługujących jej uprawnień, a zatem podejmowaniu czynności

mających wyłącznie na celu odsunięcie od orzekania konkretnego sędziego lub

zmianę sądu właściwego, nie może jednak uzasadniać ani wyłączenia sędziego,

ani przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. (por.

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 marca 2025 r., III KO 21/25).

Mając na uwadze powyższe, należało orzec jak w części dyspozytywnej

postanowienia.

[J.J.]

[a.ł]