Sąd najwyższy

Postanowieniem z dnia 6 lipca 2026 r. Sąd Okręgowy w Szczecinie zwrócił

się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy Z.K., oskarżonego o popełnienie

czynu z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k., art. 271 § 3 k.k. i art. 270 § 1 k.k.

w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k., Sądowi

Okręgowemu Warszawa-Praga w Warszawie. Zdaniem Sądu występującego z

wnioskiem, przesłanką przemawiającą za przeniesieniem sprawy jest obecny stan

zdrowia oskarżonego, który znacznie utrudnia mu uczestnictwo w rozprawie przed

Sądem właściwym miejscowo. Sąd powołał się na dokumentację medyczną

III KO 174/26

2

dołączoną do sprawy, z której wynika, że oskarżony jest osobą schorowaną,

towarzyszą mu choroby takie jak arytmia serca, nadciśnienie tętnicze,

niedokrwistość, miażdżyca, zakrzepica miażdżycowa, przewlekła niewydolność

oddechowa związana z przebytą sarkoidozą i chorobą nowotworową, dyskopatia

oraz obustronna przepuklina kręgosłupa lędźwiowego, stan po operacyjnym

wszczepieniu endoprotez obu stawów biodrowych, reumatoidalne zapalenie

stawów, a także przerost prostaty. Aktualnie jego stan zdrowia nie pozwala mu na

długotrwałe podróże, a także wytężanie wzroku, które prowadzić może do zaburzeń

widzenia. Jednocześnie oskarżony wyraża wolę aktywnego udziału w rozprawie,

przy czym nie jest możliwa realizacja tego prawa w drodze wideokonferencji. Przy

czym w sprawie prognozowany jest długi czas jej trwania, bo zawnioskowano o

przesłuchanie ponad 300 świadków, którzy mogliby zostać przesłuchani w drodze

wideokonferencji.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Wniosek Sądu Okręgowego w Szczecinie zasługiwał na uwzględnienie.

Analiza akt sprawy wskazuje, że w niniejszej sprawie zachodziła

konieczność odstąpienia od ogólnej zasady właściwości miejscowej, gdyż

przemawia za tym dobro wymiaru sprawiedliwości, o którym stanowi art. 37 k.p.k.

W doktrynie i orzecznictwie trafnie przyjmuje się, że przez pojęcie dobra wymiaru

sprawiedliwości rozumie się także interes wymiaru sprawiedliwości w szybkim

rozpoznaniu sprawy, a powyższe zniweczyć może stan zdrowia oskarżonego, który

znacząco utrudnia stawienie się na rozprawę w sądzie właściwym z uwagi na

odległość od miejsca jego zamieszkania.

W aktach sprawy wprawdzie nie ma opinii biegłego z zakresu medycyny

sądowej – podjęto bowiem próbę jej przeprowadzenia, ale bezskutecznie,

natomiast znajduje się w nich dokumentacja medyczna oskarżonego dołączona do

wniosku jego obrońcy o przekazanie niniejszej sprawy do sądu miejsca

zamieszkania Z.K. (k. 4917-4930). Wynika z niej, że oskarżony, obecnie mający 76

lat, cierpi na szereg różnych chorób m.in. o podłożu kardiologicznym, okulistycznym,

ortopedycznym, które szczegółowo opisał Sąd wnioskujący. Lekarz specjalista

medycyny rodzinnej wskazał, że stan pacjenta nie pozwala mu na długotrwałe

podróże, w tym na długotrwałe wytężanie wzroku (k. 4926).

III KO 174/26

3

W orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, że jeżeli kondycja

zdrowotna oskarżonego znacznie utrudnia jego obecność na rozprawie w sądzie

miejscowo właściwym, ze względu na narażanie zdrowia i życia tego oskarżonego

na poważne niebezpieczeństwo, to wówczas "dobro wymiaru sprawiedliwości"

wymaga, aby sprawę przekazać do sądu miejsca zamieszkania oskarżonego (por.

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2 października 2024 r., sygn. akt II KO

91/24 i powołane tam orzeczenia).

Analiza sprawy wskazuje, że stan zdrowia oskarżonego jest przeszkodą do

kontynuowania czynności procesowych przed Sądem Okręgowym w Szczecinie.

Pozostawienie sprawy do rozpoznania temu Sądowi, oddalonego około 600 km od

miejsca zamieszkania oskarżonego w Warszawie mogłoby spowodować dalszą

przewlekłość postępowania bądź naruszenie gwarancji prawa do obrony, a stan

taki nie służyłby dobru wymiaru sprawiedliwości. Z uwagi na znaczną liczbę

świadków (ponad 300), o których prokurator zawnioskował do wezwania na

rozprawę, zasadnym będzie rozważenie skorzystania w możliwie najszerszym

zakresie z opcji ich przesłuchania w trybie z art. 177 § 1a k.p.k.

Z tych powodów Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.

[WB]

[r.g.]