Zażalenie na odmowę śledztwa wobec prokuratorów z Oświęcimia rozpozna sąd z Jaworzna

Sąd Rejonowy w Oświęcimiu wystąpił z inicjatywą przekazania sprawy

zażalenia J.J. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w Chrzanowie

z dnia 21 sierpnia 2025 r., sygn. [...], o odmowie wszczęcia śledztwa dot.

przestępstwa z art. 231 § 1 k.k. innemu sądowi równorzędnemu. W motywach

wystąpienia wskazał, że sprawa dotyczy bezpośrednio prokuratorów Prokuratury

Rejonowej w O., którym zarzuca się popełnienie przestępstwa, a z którymi z racji

III KO 177/25

2

rejonizacji sąd bezpośrednio współpracuje, bowiem są to czynni prokuratorzy,

którzy na bieżąco reprezentują tę jednostkę prokuratury przed sądem w

postępowaniach karnych, wykonawczych i innych. Działania i zachowania tych

funkcjonariuszy będą podlegały ocenie przez sąd pod kątem realizacji przez nich

znamion przestępstwa. To sprawia, że rozpoznanie sprawy przez Sąd Rejonowy w

Oświęcimiu mogłoby wywołać w społecznej świadomości przekonanie, że

rozstrzygnięcia sądowe mogą być zależne od relacji zawodowych istniejących

pomiędzy pracownikami wymiaru sprawiedliwości. W celu uniknięcia tego rodzaju

spekulacji i podejrzeń zasadne jest więc skorzystanie z trybu określonego w art. 37

k.p.k.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Wniosek Sądu Rejonowego w Oświęcimiu okazał się zasadny. Przesłanka

dobra wymiaru sprawiedliwości, o której mowa w art. 37 k.p.k., równoznaczna jest

między innymi z dbałością o właściwy odbiór zewnętrzny działalności orzeczniczej

sądów. Jeżeli zachodzą w sprawie okoliczności, które czynią realną obawę

o negatywną społeczną ocenę kompetencji sądu właściwego miejscowo w zakresie

przeprowadzenia rzetelnego postępowania, przekazanie sprawy w trybie

powyższego przepisu okazuje się niezbędnym instrumentem mającym tego rodzaju

implikacjom zapobiegać.

Okoliczności przedstawione przez sąd właściwy miejscowo uzasadniały

zastosowanie instytucji określonej w art. 37 k.p.k. Wystąpiła bowiem podstawa do

uznania, że pozostawienie sprawy w gestii tego sądu mogłoby realnie skutkować

negatywnym wydźwiękiem w odbiorze społecznym. Kontestowana za pomocą

środka odwoławczego wywiedzionego przez J.J. odmowa wszczęcia śledztwa

dotyczyła bowiem działań podejmowanych przez prokuratorów Prokuratury

Rejonowej w O., a zatem jednostki, którą łączy z sądem występującym ciągła

współpraca. Niewątpliwie intensywne relacje zawodowe muszą przekładać się na

wzajemne znajomości choćby na stopie tylko urzędowej. Te z kolei mogą stanowić

asumpt do wytworzenia się w opinii publicznej poglądu o braku bezstronności sądu

właściwego przy rozpoznaniu środka odwoławczego. W takich realiach nie da się

wszakże wykluczyć ewentualnych spekulacji zakładających, że względami

mającymi wpływ na treść mającego zapaść orzeczenia byłyby kryteria inne aniżeli

III KO 177/25

3

merytoryczne. W konsekwencji zasadne stało się skorzystanie z instytucji

określonej w art. 37 k.p.k., sprowadzającej się do zmiany właściwości miejscowej

sądu. Sprawę należało w konsekwencji przekazać do rozpoznania innemu sądowi

równorzędnemu, wolnemu od tego rodzaju zawiłości, to jest Sądowi Rejonowemu w

Jaworznie.

[WB]

[r.g.]