Sędzia SN S.S. wyłączony z rozpoznania wniosku o wznowienie sprawy M.B.

Przed Sądem Najwyższym zawisła sprawa zainicjowana pismem skazanego

M.B., stanowiącym sygnalizację potrzeby wznowienia z urzędu postępowania

zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 8 listopada 2022

r., sygn. akt II AKa 21/22, w związku z udziałem w składzie Sądu odwoławczego

sędziego powołanego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej

przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie

Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 3; dalej: ustawa

nowelizująca KRS).

III KO 182/24

2

Zarządzeniem Prezesa Izby Karnej z dnia 12 marca 2026 r. do rozpoznania

przedmiotowej sprawy wyznaczono skład orzekający: SSN M.S. (przewodniczący),

SSN W.W. (sprawozdawca), SSN S.S.

Zarządzeniem z dnia 25 marca 2026 r. sędzia sprawozdawca – SSN W.W. -

wystąpił z żądaniem wyłączenia SSN S.S. od udziału w rozpoznaniu niniejszej

sprawy, argumentując, iż sprawa ta dotyczy oceny zarzutu udziału w składzie

orzekającym Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie (sygn. akt II AKa 21/22) sędziego

powołanego w takim samym trybie co członek składu, który miałby dokonywać w

Sądzie Najwyższym oceny tego zarzutu. Sędzia sprawozdawca wskazał ponadto,

że orzekanie w tej sprawie z udziałem osoby powołanej do Sądu Najwyższego na

wniosek wadliwie ukształtowanej KRS pozbawia stronę prawa do sądu w

rozumieniu art. 6 ust. 1 EKPC oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji RP.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Żądanie zasługuje na uwzględnienie.

Udział w orzekaniu osoby powołanej na urząd sędziego Sądu Najwyższego

na wniosek neo-KRS prowadzi do nienależytej obsady sądu w rozumieniu art. 439

§ 1 pkt 2 k.p.k., ponieważ Krajowa Rada Sądownictwa w obecnym składzie nie

reprezentuje należycie środowiska sędziowskiego, a zatem nie jest organem, o

którym mowa w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (por. uchwała Sądu

Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22).

Wada nominacyjna, wynikająca z udziału w procesie powołania na urząd

sędziego wadliwie ukształtowanej KRS, mająca charakter względny w przypadku

sędziów sądów powszechnych, odgrywa szczególne znaczenie w przypadku

sędziów Sądu Najwyższego – do których grona przystąpił, dzięki tej procedurze,

sędzia S.S. Wynika to z wyjątkowego statusu sędziów Sądu Najwyższego i

kluczowych kompetencji tego Sądu, mającego gwarantować niezakłócone,

prawidłowe funkcjonowanie demokratycznego państwa prawnego oraz obiektywny

standard niezależności, niezawisłości i bezstronności orzekania (por. uchwała

trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-

1/20). W konsekwencji, udział w wydaniu orzeczenia sędziego Sądu Najwyższego,

powołanego na urząd w wadliwej procedurze z udziałem neo–KRS, stanowi

III KO 182/24

3

bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., gdyż prowadzi do

nienależytej obsady sądu.

W okolicznościach niniejszej sprawy należy mieć ponadto na uwadze, że

SSN S.S. został wyznaczony do rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania

karnego z urzędu w związku z nienależytą obsadą Sądu odwoławczego na skutek

udziału w orzekaniu sędziego powołanego na urząd w procedurze z udziałem

Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia

2017 r., oczywistym jest, że rozpoznanie tego wniosku w wyznaczonym składzie

prowadziłoby do naruszenia zasady nemo iudex in causa sua – gdyż analogiczna

okoliczność, podnoszona we wniosku, związana z otrzymaniem nominacji

sędziowskiej, dotyczy w równym stopniu sędziego SN S.S. Jego udział w

rozpoznaniu przedmiotowej sprawy nie tylko mógłby wywołać u stron, jak i w

odbiorze społecznym przekonanie o braku bezstronności i rzetelności sądu (por.

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 czerwca 2022 r., II KO 48/22 i

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 marca 2022 r., II KO 12/22), ale

spowodowałby wydanie orzeczenia obciążonego wadą określoną w art. 439 § 1 pkt

1 k.p.k., ponieważ sędzia ten podlega wyłączeniu od rozpoznania niniejszej sprawy

z mocy prawa.

Mając na uwadze potrzebę zapewnienia stronie rozpoznania sprawy przez

Sąd określony ustawą, należało uwzględnić wniosek obrońców i na podstawie art.

41 § 1 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k. wyłączyć SSN S.S. od udziału w

rozpoznaniu niniejszej sprawy.

Z tych powodów Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu.

[WB]

[a.ł]