Sąd Najwyższy nie przyjął wniosku o wznowienie sprawy o odmowę obrońcy z urzędu

Pismem z dnia 29 grudnia 2025 r. (wpływ do Sądu Najwyższego w dniu 9

stycznia 2026 r.) skazany D.B. wniósł o wznowienie z urzędu postępowania Sądu

Apelacyjnego w Krakowie w sprawie o sygn. akt II AKo 237/25, zakończonego

zarządzeniem z dnia 5 grudnia 2025 r., którym to zarządzeniem Przewodniczący II

Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w Krakowie pozostawił bez dalszego biegu

wnioski skazanego o wyznaczenie obrońcy z urzędu.

Przy zakreślonym przedmiocie postępowania wynikającym z powołanego

wyżej pisma skazanego wskazać należy, że rozpoznanie każdego wniosku o

wznowienie postępowania, w tym również zawierającego sygnalizację potrzeby

III KO 2/26

2

orzekania przez sąd wznowieniowy z urzędu (art. 542 § 3 k.p.k.), musi poprzedzać

badanie jego dopuszczalności – art. 545 § 1 k.p.k. w zw. ze stosowanymi

odpowiednio przepisami art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 in fine k.p.k.

Wniosek o wznowienie postępowania w przedmiotowej sprawie sporządzony

osobiście przez D.B. jest niedopuszczalny z mocy ustawy, a to, w oparciu o

powołane wyżej przepisy art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 in fine k.p.k.,

musiało skutkować odmową jego przyjęcia.

W świetle art. 540 k.p.k. wznowienie dotyczy tylko „postępowania sądowego

zakończonego prawomocnym orzeczeniem (podkreślenie SN)”. Wszelkie zatem

podstawy wznowieniowe, w tym także i ta określona w art. 542 § 3 k.p.k., dotyczą

jedynie takiego postępowania.

Skazany domaga się natomiast wznowienia postępowania w zakresie decyzji

procesowej, która przybrała postać zarządzenia, nie będącego przecież

orzeczeniem. Nie budzi wątpliwości, że orzeczeniami są wyłącznie wyroki i

postanowienia, a nie zarządzenia [zob.: M. Kurowski (w:) D. Świecki (red.), Kodeks

postępowania karnego, Komentarz. Warszawa 2017, tom I, s. 447; J. Skorupka (w:),

R.A. Stefański, S. Zabłocki (red.), Kodeks postępowania karnego. Komentarz,

Warszawa 2017, tom I, s. 1049; H. Paluszkiewicz (w:) K. Dudka (red.), Kodeks

postępowania karnego. Komentarz, Warszawa 2020, s. 234-235].

Co więcej, przedmiotem wniosku o wznowienie postępowania karnego może

być postępowanie zakończone prawomocnym orzeczeniem kończącym

postępowanie i rozstrzygającym o głównym nurcie procesu. Do orzeczeń tych

należą w szczególności wyroki skazujące i uniewinniające lub postanowienia o

umorzeniu postępowania. Wprawdzie kończą postępowanie także prawomocne

orzeczenia wydawane w innych, także pobocznych nurtach procesu, jednak pod

warunkiem, że definitywnie zamykają rozpoznanie danej kwestii i powodują trwałe

skutki, a waloru takiego nie posiada zarządzenie o odmowie wyznaczenia obrońcy

z urzędu lub pozostawieniu wniosku w tym przedmiocie bez rozpoznania (zob.

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 października 2018 r, II KZ 32/18).

Z związku z powyższym, wobec baku substratu zaskarżenia tym

nadzwyczajnym środkiem jakim jest wznowienie postępowania, należało zarządzić

jak na wstępie

III KO 2/26

3

[WB]

[a.ł]