Spór o podział czynności sędziego w Rzeszowie nie uzasadnił przekazania sprawy

W dniu 23 grudnia 2025 r. do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek Sądu

Rejonowego w Rzeszowie o przekazanie sprawy K. K. oskarżonego o czyn z art.

190 § 1 k.k. do rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi. W obszernym

uzasadnieniu tego postanowienia Sąd wskazał, że przedmiotowa sprawa została

przydzielona sędziemu X. Y., który złożył odwołanie do KRS od zmiany podziału

czynności w zakresie, w którym podział ten zobowiązywał sędziego do orzekania w

Wydziale II Karnym Sądu Rejonowego w Rzeszowie. Odwołanie to zostało

uwzględnione, jednak nie jest respektowane przez Prezesa Sądu Okręgowego w

Rzeszowie, albowiem jego prezes kwestionuje konstytucyjność KRS.

III KO 239/25

2

W ocenie wnioskującego Sądu przekazanie sprawy innemu sądowi

równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości „pozwoli uniknąć

wszelkich zagrożeń, które związane są z rozpoznawaniem niniejszej sprawy wbrew

uchwale Krajowej Rady Sądownictwa oraz wbrew obowiązującym przepisom rangi

ustawowej przez sędziego X. Y.. Zagrożenia te są na tyle istotne, że mogą

doprowadzić w przyszłości do konieczności powtórzenia całego postępowania

sądowego w niniejszej sprawie przez sąd w składzie prawidłowo już

ukształtowanym”.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd Najwyższy wielokrotnie wskazywał w swoim orzecznictwie, że

przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art.

37 § 1 k.p.k. może nastąpić tylko wyjątkowo, gdy w sposób realny wymaga tego

dobro wymiaru sprawiedliwości. Do okoliczności przemawiających za przekazaniem

sprawy należą sytuacje, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub

stwarzać przekonanie - chociażby mylne - o braku warunków do rozpoznania

sprawy w sposób w pełni obiektywny przez sąd miejscowo właściwy, a obowiązek

wykazania, że w konkretnej sprawie zachodzą takie przesłanki spoczywa na sądzie

występującym z inicjatywą w trybie art. 37 § 1 k.p.k., przy czym przepis ten nie

może być interpretowany rozszerzająco. Odnosząc się do argumentacji

przedstawionej w postanowieniu stwierdzić należy, że podniesione w nim

okoliczności łączące zagrożenie dobra wymiaru sprawiedliwości z organizacją

pracy w Sądzie Rejonowym w Rzeszowie, nie mieszczą się w pojęciu „dobra

wymiaru sprawiedliwości”.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego nie wskazuje się, aby w kategorii

przyczyn uzasadniających przekazanie sprawy na podstawie art. 37 k.p.k. mieściło

się kwestionowanie sposobu, w jakim przydzielono do rozpoznania sprawę

konkretnemu składowi (sędziemu). Kwestię bezstronności, niezawisłości i

obiektywizmu rozstrzygania odnoszono zawsze do sądu, który jest właściwy

miejscowo, przy czym te warunki oceniano przez pryzmat okoliczności istniejących

niejako na zewnątrz właściwego sądu, związanych ściśle z konkretną sprawą, tj.

stronami i uczestnikami postępowania oraz przedmiotem postępowania, które to

III KO 239/25

3

okoliczności mogły wpływać na swobodę orzekania i bezstronność sędziego. A

zatem wyrażany w postanowieniu pogląd, jakoby z samego sposobu przydziału

sprawy sędziemu można wyprowadzić wniosek o istnieniu w odbiorze zewnętrznym

uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności sędziego, jest zupełnie chybiony i

dowodzi wadliwego postrzegania czym jest bezstronność i niezawisłość sędziego.

Nie można bowiem w sposób zrozumiały i logiczny wywodzić, iż czynność

techniczno-organizacyjna związana z samym przydziałem sprawy może mieć takie

znaczenie, że zrodzi u postronnego obserwatora wątpliwości co do bezstronności

sędziego wyznaczonego do jej rozpoznania.

Sąd Najwyższy w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, konsekwentnie

stoi na stanowisku, że zagrożenia dla dobra wymiaru sprawiedliwości nie mogą

stanowić problemy techniczne i organizacyjne istniejące po stronie sądu

właściwego do rozpoznania sprawy. Są to bowiem kwestie, które powinny zostać

rozwiązane na poziomie właściwej organizacji pracy w danym sądzie oraz należące

do kompetencji Prezesa tego Sądu.

Wypada zwrócić uwagę, że w postanowieniu z dnia 10 września 2025 r., w

sprawie III KO 129/25 (w której Sąd Najwyższy odmówił uwzględnienia wniosku

Sądu Rejonowego w Rzeszowie złożonego w trybie art. 37 k.p.k.

przedstawiającego w dużej mierze tożsame argumenty jak w niniejszej sprawie, i

na który to judykat powołuje się Sąd wnioskujący także obecnie), Sąd Najwyższy

stwierdził między innymi – „wskazać należy, iż występujące w Sądzie Rejonowym w

Rzeszowie nieprawidłowości, niejako natury technicznej i organizacyjnej, jak wynika

z utrwalonego w tym zakresie orzecznictwa, nie mogą uzasadniać wniosku w trybie

art. 37 k.p.k. (…) Jest to bowiem kwestia, która winna zostać rozstrzygnięta na

poziomie właściwej organizacji pracy w danym sądzie, będąca w kompetencji

prezesa tego sądu. Podkreślić trzeba, że we wniosku nie wykazano, że

zastosowany w sądzie właściwym miejscowo przydział spraw konkretnemu

sędziemu, wpływa na zdolność sądu do rozpoznania tej konkretnej sprawy w

sposób obiektywny i bezstronny. Wszakże przy dokonywaniu oceny w kwestii

możliwości bezstronnego i swobodnego orzekania przez sąd właściwy miejscowo

należy mieć na uwadze całokształt okoliczności konkretnej sprawy”.

III KO 239/25

4

Mając na uwadze powyższe okoliczności i kierując się zakazem

rozszerzającej wykładni art. 37 k.p.k., Sąd Najwyższy odmówił uwzględnienia

wniosku.

[J.J.]

[r.g.]