Środa Wydanie nr 32

Sygnatura akt
III KO 245/25
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Karna Wydział III
Rodzaj
Postanowienie
Data orzeczenia
20 stycznia 2026 r.
W serwisie od

Zestawienie z tego dnia
Kategorie
Sąd Najwyższy
Sąd Najwyższy
© autorzy OpenStreetMap

Sąd Najwyższy

Zarzuty wobec sędziów z Podkarpacia. SN nie przekazał zażalenia innemu sądowi

Przejdź do orzeczenia, 3 min czytania

Spór

Pokrzywdzony Z. J. złożył zażalenie na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa. Zarzucał prokuratorom i policjantom z D., a kwestionował też bezstronność sędziów z Podkarpacia.

Ustalenia sądu

Sąd Rejonowy w Przeworsku wskazał, że zastrzeżenia pokrzywdzonego dotyczą Sądów Rejonowych w Ropczycach i Łańcucie, a zostały zgłoszone w sposób ogólnikowy. Sąd z D. został wyłączony od rozpoznania sprawy na podstawie art. 43 k.p.k.

Rozstrzygnięcie

Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku Sądu Rejonowego w Przeworsku z 9 grudnia 2025 r. o przekazanie zażalenia pokrzywdzonego innemu sądowi równorzędnemu.

Dlaczego

Sąd Najwyższy uznał, że teza o zmowie wszystkich sędziów regionu nie ma oparcia i nie wykazano zagrożenia dla dobra wymiaru sprawiedliwości. Indywidualne względy należy zgłaszać w trybie art. 42 § 1 k.p.k., a art. 37 k.p.k. nie służy kwestionowaniu decyzji wydanych na podstawie art. 43 k.p.k.

Dla firm

Przekazanie sprawy innemu sądowi na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. jest wyjątkiem i wymaga realnego zagrożenia dla dobra wymiaru sprawiedliwości. Strona nie może sama wybierać sądu, a indywidualne wątpliwości co do bezstronności sędziów rozstrzyga się w trybie art. 42 § 1 k.p.k.

Więcej o sprawie

Sąd Rejonowy w Przeworsku sam uznał, że zastrzeżenia pokrzywdzonego dotyczą jedynie sądów w Ropczycach i Łańcucie. Mimo to wystąpił o przekazanie sprawy, a Sąd Najwyższy uznał, że nie ma ku temu podstaw.

Zakładałoby to jakąś irracjonalną zmowę wszystkich sędziów danego regionu skierowaną przeciwko interesom pokrzywdzonego.

Z uzasadnienia, Sąd Najwyższy
Sąd
Sąd Najwyższy, Izba Karna Wydział III
Sygnatura
III KO 245/25

Treść orzeczenia

III KO 245/25

POSTANOWIENIE

Dnia 20 stycznia 2026 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Jerzy Grubba

w sprawie zażalenia pokrzywdzonego Z. J.

na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa

po rozpoznaniu w Izbie Karnej

na posiedzeniu w dniu 20 stycznia 2026r.

wniosku Sądu Rejonowego w Przeworsku

z dnia 9 grudnia 2025r., sygn. akt II Kp 131/25

o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu

na podstawie art. 37§1 k.p.k.

p o s t a n o w i ł:

nie uwzględnić wniosku.

Uzasadnienie

Sąd Rejonowy w Przeworsku, wskazanym wyżej postanowieniem, na podstawie art.

37§1 k.p.k., wystąpił do Sądu Najwyższego z inicjatywą przekazania sprawy

zażalenia złożonego przez pokrzywdzonego Z.J. do rozpoznania sądowi

równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości.

Wniosek Sądu został uzasadniony faktem, że sprawa dotyczy

pokrzywdzonego, który co prawda wprost artykułuje swoje zarzuty wobec

prokuratorów i policjantów z D. (tamtejszy Sąd został wyłączony od jej rozpoznania

w trybie art. 43 k.p.k.), lecz twierdzi, że kwestionuje bezstronność wszystkich

sędziów z Podkarpacia.

III KO 245/25

2

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Wniosek Sądu Rejonowego nie zasługiwał na uwzględnienie.

Uzasadnienie wydanego w tym przedmiocie postanowienia nie zawiera

przekonujących argumentów mogących świadczyć o tym, że pozostawienie

niniejszej sprawy we właściwości Sądu Rejonowego w Przeworsku, mogłoby

stanowić zagrożenie dla dobra wymiaru sprawiedliwości, będącego wyłącznym

kryterium przekazania sprawy – na podstawie art. 37 k.p.k. – innemu sądowi

równorzędnemu. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wielokrotnie wskazywano na

wyjątkowy charakter instytucji uregulowanej we wskazanym przepisie, podkreślając,

że zbyt szerokie jej stosowanie może spowodować skutki wręcz sprzeczne z ratio

legis powołanego przepisu, osłabiając poczucie zaufania nie tylko do konkretnego

sądu, lecz również do całego wymiaru sprawiedliwości (zob. postanowienie Sądu

Najwyższego z dnia 4 sierpnia 2000r., II KO 156/00, Prok. i Pr. 2001, nr 1, poz. 9).

Tylko więc w szczególnych wypadkach, gdy zagrożenie dla dobra wymiaru

sprawiedliwości jest realne, uznać można, że istnieją istotne racje przemawiające

za odstąpieniem od konstytucyjnej zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy,

również w znaczeniu wskazania go w trybie art. 43 k.p.k.

Przede wszystkim nie do zaakceptowania jest teza, która wynika z wniosku Z.

J. , a kontestowana jest przez sam wnioskujący Sąd, że w całym rejonie

Podkarpacia nie ma sędziów, którzy mogliby bezstronnie rozpoznać niniejszą

sprawę. Zakładałoby to jakąś irracjonalną zmowę wszystkich sędziów danego

regionu skierowaną przeciwko interesom pokrzywdzonego.

Sam ten Sąd dostrzega wszak, iż zastrzeżenia pokrzywdzonego w istocie

dotyczą Sądów Rejonowych w Ropczycach i Łańcucie, a i te są co najmniej

ogólnikowe. Nie istnieje zatem żaden powód, aby twierdzenia pokrzywdzonego

rozszerzać jeszcze bardziej, a więc na inny okręg Sądu Okręgowego, czy wręcz na

całe województwo, czy region.

Równie niedopuszczalna jest sytuacja, w której to strona, bez umocowania

ustawowego ku temu, będzie wybierać sąd, przed którym miałaby być

rozpoznawana jej sprawa.

III KO 245/25

3

Przypomnieć więc tylko należy, że sądy nie powinny unikać prowadzenia

spraw dla nich trudnych, a przeciwwagą dla ewentualnych negatywnych opinii,

które przecież zawsze mogą się pojawić, powinna być sprawność procedowania i

trafność orzekania, wskazujące na to, że postępowanie przeprowadzone zostało

rzetelnie, zaś wydane orzeczenie, znajdujące oparcie w obowiązujących przepisach,

wolne jest od pozaprocesowych wpływów.

Jeżeli zaś istnieją indywidualne względy tego typu, winny one zostać

rozwiązane poprzez złożenie wniosków w trybie art. 42§1 k.p.k.

Warto też dostrzec, że instytucja unormowana w art. 37 k.p.k. nie jest drogą

dla kontestowania decyzji procesowych zapadłych w trybie art. 43 k.p.k.

Uwzględniając powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.

[J.J.]

[a.ł]

Pełny tekst i metryka orzeczenia: Sąd Najwyższy, repozytorium2.sn.pl. Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.