Sąd Najwyższy oddalił skargę obrońcy na uchylenie uniewinnienia M.M.

M.M. został oskarżony o popełnienie czynu kwalifikowanego z art. 225 § 2

k.k. Wyrokiem Sądu Rejonowego w Stargardzie VII Zamiejscowy Wydział Karny z

III KS 20/26

2

siedzibą w Pyrzycach z dnia 23 stycznia 2025 r., sygn. akt VII K 138/24, oskarżony

został uniewinniony od popełnienia zarzucanego mu czynu.

Po rozpoznaniu apelacji wniesionej przez prokuratora, Sąd Okręgowy w Szczecinie,

wyrokiem z dnia 13 stycznia 2026 r., sygn. akt IV Ka 437/25, uchylił zaskarżony

wyrok i przekazał sprawę oskarżonego Sądowi Rejonowemu w Stargardzie do

ponownego rozpoznania.

Skargę od tegoż wyroku wniósł obrońca oskarżonego, zaskarżając go w całości.

Skarżący zarzucił mu rażącą obrazę przepisów postępowania, która miała istotny

wpływ na treść zaskarżonego wyroku, a to art. 437 § 2 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k.

poprzez niezasadne uchylenie wyroku Sądu Rejonowego i przekazanie sprawy

oskarżonego do ponownego rozpoznania, podczas gdy podstawą dla uchylenia

wyroku nie mogła być odmienna (a jednocześnie nietrafna) ocena Sądu

Okręgowego co do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i

przeświadczenie tego Sądu co do wydania wyroku Sądu I instancji z obrazą art. 7

k.p.k.

W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i

przekazanie sprawy Sądowi odwoławczemu do ponownego rozpoznania.

W odpowiedzi na tę skargę prokurator wniósł o jej oddalenie.

Sąd Najwyższy stwierdził, co następuje.

Skarga rzeczywiście nie zasługiwała na uwzględnienie.

W związku z zarzutem przedmiotowej skargi od razu przypomnieć trzeba, że

skarga na wyrok sądu odwoławczego może być wniesiona wyłącznie z powodu

naruszenia art. 437 k.p.k. (w istocie chodzi tu o § 2 zdanie drugie tego przepisu) lub

z powodu uchybień określonych w art. 439 § 1 k.p.k. (art. 539a § 3 k.p.k.). Z kolei

art. 437 § 2 zdanie drugie k.p.k. zakłada, że uchylenie orzeczenia i przekazanie

sprawy do ponownego rozpoznania może nastąpić wyłącznie w wypadkach

wskazanych w art. 439 § 1 k.p.k., art. 454 k.p.k. lub jeżeli jest konieczne

przeprowadzenie na nowo przewodu w całości. Zadaniem obrońcy było więc

wykazanie w skardze, że in concreto nie wystąpiła żadna z przywołanych przyczyn

do wydania orzeczenia uchylającego z przekazaniem sprawy do ponownego

rozpoznania w postępowaniu pierwszoinstancyjnym.

III KS 20/26

3

Obrońca w skardze nierzetelnie przywołuje powody wydania zaskarżonego przez

nią orzeczenia. Zapoznanie się z uzasadnieniem wyroku Sądu Okręgowego

wskazuje, że podstawą uchylenia wyroku Sądu Rejonowego była reguła ne peius z

art. 454 § 1 k.p.k. Sąd odwoławczy, uznając zarzut apelacji prokuratora za zasadny,

jasno stwierdził przecież, że Sąd Rejonowy niesłusznie przyjął, iż zachowanie

oskarżonego nie wypełniło znamion zarzucanego mu czynu, a uchybienia, jakich

dopuścił się ten Sąd doprowadziły do niesłusznego uniewinnienia M.M. od

popełnienia zarzucanego mu czynu. Z kolei w sekcji 5.3.1.4.1. uzasadnienia

wyraźnie Sąd Okręgowy powołał się na podstawę z art. 454 § 1 k.p.k. i podał

powody uchylenia wyroku Sądu Rejonowego, podnosząc m.in., że analiza

dowodów wskazuje, iż istnieją podstawy do uznania sprawstwa i winy oskarżonego

na gruncie tego postępowania, zaś Sąd meriti dokonał wadliwej oceny materiału

dowodowego, wyprowadzając z dostępnych dowodów nietrafne wnioski poprzez

stwierdzenie, że zachowanie oskarżonego nie wypełniło znamion zarzucanego mu

czynu. Wywody te w czytelny sposób wskazują więc na motywy Sądu Okręgowego.

Twierdzenia skarżącego, że „podstawą dla uchylenia wyroku nie mogła być

odmienna (a jednocześnie nietrafna) ocena Sądu Okręgowego co do

zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i przeświadczenie tego Sądu co

do wydania wyroku Sądu I instancji z obrazą art. 7 k.p.k.” są całkowicie nietrafne,

skoro Sąd odwoławczy był uprawniony do dokonania odmiennej oceny materiału

dowodowego aniżeli Sąd meriti, a w razie stwierdzenia, że zachodzą podstawy do

wydania wyroku skazującego - z uwagi na blokadę wynikającą z przepisu art. 454 §

1 k.p.k. - takiej treści rozstrzygnięcia nie mógł wydać, lecz w oparciu o

uregulowanie art. 437 § 2 zd. 2 k.p.k. w zw. z art. 454 § 1 k.p.k., zobligowany był

orzec kasatoryjnie i przekazać sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego

rozpoznania w pierwszej instancji.

Nie może budzić ponadto wątpliwości, że w postępowaniu skargowym Sąd

Najwyższy nie jest uprawniony wnikać w meritum sprawy i oceniać, czy

rzeczywiście zaistniały merytoryczne podstawy do wydania wyroku kasatoryjnego.

Rozpoznanie sprawy w tym zakresie należy bowiem do sądów powszechnych. Jak

wielokrotnie podkreślano już w orzecznictwie, zakres kontroli dokonywanej przez

Sąd Najwyższy po wniesieniu skargi na wyrok sądu odwoławczego ogranicza się

III KS 20/26

4

jedynie do zbadania, czy stwierdzone przez sąd odwoławczy uchybienie daje

podstawę do wydania orzeczenia kasatoryjnego (zob. np. uchwała siedmiu sędziów

SN z dnia 25 stycznia 2018 r., I KZP 13/17). In concreto tak właśnie było. Jak już

bowiem wskazywano zapadłe rozstrzygnięcie stanowiło konsekwencję

obowiązywała reguły ne peius z art. 454 § 1 k.p.k. Ocena słuszności tego

stanowiska pozostaje zaś poza zakresem kontroli dokonywanej przez Sąd

Najwyższy w ramach niniejszego postępowania. Natomiast takie zapatrywanie

Sądu odwoławczego - jak już wskazywano - obligowało ten organ do uchylenia

zaskarżonego apelacjami wyroku, skoro nie wchodziło w grę wydanie wyroku

skazującego w instancji odwoławczej. Twierdzenia wniesionej skargi, że

przeprowadzone w sprawie dowody nie pozwalały na przypisanie oskarżonemu

sprawstwa i winy, pozostają więc poza zakresem badania sprawy przez Sąd

Najwyższy w postępowaniu skargowym. Odmienne podejście oznaczałoby bowiem

wnikanie w meritum sprawy przez Sąd Najwyższy.

Skoro zatem Sąd Okręgowy w zaskarżonym wyroku nie dopuścił się uchybienia

przepisowi art. 437 § 2 zd. 2 k.p.k., wniesioną skargę należało oddalić.

Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.

[WB]

[a.ł]