Sąd Najwyższy nie rozpoznał wniosku prokuratora o wyłączenie trzech sędziów

Pismem z dnia 23 lutego 2026 r. prokurator Prokuratury Okręgowej

delegowany do Prokuratury Krajowej, działając na podstawie „art. 2 i 3 § 1 pkt 1 i 3

oraz art. 5 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. – Prawo o prokuraturze (Dz.U. z 2024

r., poz. 390 ze zm.) i art. 41 § 1, 42 § 1 i 45 § 1 k.p.k., a także art. 45 ust. 1

Konstytucji RP, art. 47 Karty Praw Podstawowych UE oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o

ochronie praw człowieka i podstawowych wolności – przez wzgląd na ochronę

praworządności, praw obywateli i interesu społecznego”, wystąpił z wnioskiem o

wyłączenie Zbigniewa Kapińskiego, Pawła Kołodziejskiego i Marka Siwka od

III KS 47/25

2

rozpoznania skargi w sprawie III KS 47/25 oraz przekazanie tejże sprawy składowi

orzekającemu stanowiącemu sąd ustanowiony ustawą, niezawisły i bezstronny.

Podniósł przy tym, że:

- wskazane osoby nie mogą tworzyć i nie tworzą sądu realizującego prawo

obywateli do sądu ustanowionego ustawą, niezależnego, bezstronnego i

niezawisłego, które zostało przyznane przez art. 19 ust. 1 akapit drugi Traktatu o

Unii Europejskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych UE w zw. z art. 6 ust. 1

Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w

Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie protokołami nr 3, 5 i 8 oraz

uzupełnionej protokołem nr 2 (Dz.U. z 1993 r., Nr 61, poz. 284 ze zm.) oraz w art.

45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a w konsekwencji nie mogą orzekać

z uwagi na wadliwość ich „powołania” do Sądu Najwyższego w procedurze przed

niespełniającym wymogów konstytucyjnych gremium będącym wyłącznie z nazwy

Krajową Radą Sądownictwa,

- nie respektują Konstytucji RP oraz prawa unijnego i orzeczeń trybunałów

europejskich tak w aspekcie popierania przez nie sprzecznych z ustawą zasadniczą

i prawem UE zmian w sądownictwie wprowadzonych w latach 2017-2023, czego

przejawem było ubieganie się przez nie o stanowiska sędziów Sądu Najwyższego

przed niespełniającą wymogów konstytucyjnego organu Krajową Radą

Sądownictwa ukształtowaną ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o

Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz.

3), jak i działań podejmowanych w trakcie ich bytności w Sądzie Najwyższym,

czego przejawem jest przystępowanie przez nich do rozpoznawania spraw oraz

rozstrzyganie wniosków o zbadanie bezstronności i niezawisłości, a także o

wyłączenie osób znajdujących się w tożsamej co one sytuacji prawno-faktycznej, a

nawet dotyczących ich samych,

- orzekanie przez nich w przedmiocie wniosku o wyłączenie w sprawie, w której do

rozpoznania kasacji wyznaczono osoby powołane do Sądu Najwyższego z tożsamą

wadą prawną, bo w konkursie przed niespełniającą standardów konstytucyjnych

KRS, a zatem których sytuacja prawno-faktyczna w SN jest taka sama, stanowiłoby

przejaw orzekania we własnej sprawie, a zatem nastąpiłoby ze stanowiącym

III KS 47/25

3

bezwzględną przyczynę odwoławczą naruszeniem przepisu art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k. i

z przełamaniem ujętej w nim zasady nemo iudex indoneus in propria causa,

- rekomendacja do powołania na urząd sędziego Sądu Najwyższego udzielona im

przez gremium jedynie z nazwy będące Krajową Radą Sądownictwa – bo

niespełniające wymogów przewidzianych dla takowej Rady przez Konstytucję RP –

stanowi w realiach niniejszej sprawy okoliczność wywołującą uzasadnioną

wątpliwość co do ich bezstronności, rozumianej jako zdolność do zachowania

obiektywizmu w przedmiotowej sprawie, którą to wątpliwość wzmaga z jednej

strony wyrażana przez nich aprobata dla destrukcyjnych zmian w wymiarze

sprawiedliwości wprowadzonych w latach 2017-2023 oraz ich czynny w tym udział,

czego przejawem było uczestnictwo w konkursie przed niekonstytucyjną KRS, a z

drugiej – lekceważenie przez nich prawa unijnego, orzeczeń TSUE i Europejskiego

Trybunału Praw Człowieka, co powoduje, że dopuszczalnie do orzekania przez nich

w niniejszej sprawie doprowadzi do wydania rozstrzygnięcia z rażącym

naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

Zgodnie z zarządzeniem nr 21/2025 Prezesa Sądu Najwyższego kierującego

pracą Izby Karnej z dnia 25 listopada 2025 r., powyższy wniosek bez rejestracji

został przedstawiony sędziemu sprawozdawcy.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Wniosek należało uznać za niedopuszczalny, co skutkowało pozostawieniem

go bez rozpoznania. Stąd też Sąd Najwyższy władny był wydać postanowienie z

udziałem sędziego, którego dotyczy wniosek. Wynikający bowiem z art. 42 § 3

k.p.k. obowiązek powstrzymania się sędziego od udziału w sprawie ma bowiem

zastosowanie i uzasadnienie tylko wtedy, gdy wniosek o jego wyłączenie w ogóle

podlega rozpoznaniu. Natomiast, gdy zachodzi podstawa do pozostawienia

wniosku bez rozpoznania, nie ma żadnych podstaw do przyjęcia, iż sędzia, którego

ten wniosek dotyczy, nie może brać udziału w wydaniu takiego orzeczenia (zob.

postanowienie SN z dnia 21 lipca 2011 r., I KZP 6/11, OSNKW 2011, nr 8, poz. 66;

wyrok SN z dnia 15 listopada 2013 r., III KK 227/13; postanowienie SN z dnia 14

stycznia 2026 r., II KB 118/25; postanowienie SN z 15 stycznia 2026 r., I KK

424/25; D. Wysocki, Glosa do postanowienia SN z 21 lipca 2011 r., I KZP 6/11,

OSP 2012, z. 3, s. 207-209; J. Kosonoga w: Kodeks postępowania karnego. Tom I.

III KS 47/25

4

Komentarz do art. 1-166, red. R. A. Stefański, S. Zabłocki, Lex 2017, art. 41, teza

73-74; M. Rogacka-Rzewnicka w: Kodeks postępowania karnego. Komentarz do

wybranych przepisów, red. D. Szumiło-Kulczycka, Lex 2022, art. 41, teza 3; H.

Paluszkiewicz w: Kodeks postępowania karnego. Komentarz, red. K. Dudka, wyd.

3, Warszawa 2023, art. 41, teza 11; D. Świecki w: Kodeks postępowania karnego.

Tom I. Komentarz aktualizowany, red. D. Świecki, Lex 2025, art. 41, teza 18-19; W.

Jasiński w: Kodeks postępowania karnego. Komentarz, red. J. Skorupka, wyd. 7,

Legalis 2026, art. 41, Nb 20 wraz z powołaną dalszą literaturą).

Z treści art. 41 § 1 k.p.k. wynika, że sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje

okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnione wątpliwości co do jego

bezstronności w danej sprawie. Realne uzasadnienie twierdzenia o istnieniu

wątpliwości co do bezstronności sędziego musi odnosić się do takiego zachowania

lub postawy sędziego na sali rozpraw lub poza nią, względnie innych okoliczności o

charakterze faktycznym, z których mogłoby wynikać, że sędzia jest, czy też nawet

może być, w określony sposób nastawiony do uczestników postępowania lub do

sprawy, co w rezultacie byłoby realnym zagrożeniem dla sprawiedliwego jej

rozstrzygnięcia, gdyż istnieje uzasadniona wątpliwość o stronniczość sędziego.

Żadna okoliczność relewantna z punktu widzenia art. 41 § 1 k.p.k. nie

została w przywołanym wniosku podniesiona. Nadto, fakt falowego składania

wniosków tej samej treści w różnych sprawach, uzasadnia przekonanie, że mają

one na celu wyłącznie destabilizację prowadzonych w Sądzie Najwyższym

postępowań. Autor wniosku odwołuje się do okoliczności powołania sędziów, a

więc do faktu o charakterze ustrojowym, opartym wprost na przepisach Konstytucji

RP i nie podlegającym weryfikacji w żadnym postępowaniu (kwestia naruszenia

zasady nemo iudex indoneus in propria causa zapewne jest wynikiem błędu

redakcyjnego – pozostałość z pisma w innej sprawie – gdyż przedmiotowa sprawa

nie dotyczy wniosku o wyłączenie, a rozpoznania skargi na wyrok sądu

odwoławczego). Poza tym odwołuje się do czynności orzekania w sytuacji, gdy

czynność ta jest integralnie związana z faktem powołania na urząd sędziego,

należąc do ustrojowych, mających umocowanie konstytucyjne i ustawowe

obowiązków sędziego. W tym stanie rzeczy, w sytuacji instrumentalnego wręcz

posłużenia się regulacją zawartą w art. 41 § 1 k.p.k. przez prokuratora, należało

III KS 47/25

5

stwierdzić, że wniosek nie mógł uzyskać dalszego biegu procesowego, a jedyną

możliwą decyzją było jego pozostawienie bez rozpoznania.

[J.J.]

[a.ł]