Sąd Najwyższy utrzymał odmowę przyjęcia kasacji skazanego z zawieszoną karą

Wyrokiem Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 14 listopada 2025 r., IV Ka

256/25, został utrzymany w mocy wyrok Sądu Rejonowego Szczecin-Prawobrzeże i

Zachód w Szczecinie z dnia 7 listopada 2024 r., V K 329/21. Wyrokiem Sądu I

instancji P. K. został uznany za winnego czynu z art. 193 k.k., za który wymierzono

mu karę 2 miesięcy pozbawienia wolności (pkt I), czynu z art. 158 § 1 k.k. w zb. z

art. 190 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., za który wymierzono mu karę 7 miesięcy

pozbawienia wolności (pkt II), czynu z art. 190 § 1 k.k., za który wymierzono mu

karę miesiąca pozbawienia wolności (pkt III). Kary jednostkowe zostały połączone i

jako karę łączną wymierzono P. K. 9 miesięcy pozbawienia wolności (pkt IV), a

wykonanie tej kary warunkowo zawieszono na okres próby 3 lat (pkt V).

III KZ 11/26

2

Obrońca skazanego P. K. wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego w

Szczecinie, w której podniósł zarzuty rażącego naruszenia prawa materialnego

przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 193 § 1 k.k., art. 158 § 1

k.k. i art. 190 § 1 k.k. oraz rażącego naruszenia przepisów postępowania mającego

istotny wpływ na treść orzeczenia, tj. naruszenia art. 7 k.p.k. i art. 410 k.p.k. oraz

art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k.

Zarządzeniem Przewodniczącego IV Wydziału Karnego Odwoławczego

Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 3 marca 2026 r., IV WKK 7/26, odmówiono

przyjęcia kasacji. W zarządzeniu wskazano, że w tej sprawie nie doszło do

skazania P. K. na bezwzględną karę pozbawienia wolności, w związku z czym

wniesienie kasacji było możliwe jedynie, gdyby została ona oparta o zarzut

wystąpienia uchybień z art. 439 k.p.k. lub też gdyby została wniesiona przez jeden

z podmiotów, o którym mowa w art. 521 k.p.k. W sytuacji, gdy kasacja nie

podchodzi od żadnego z tych podmiotów, jak również, gdy nie została wniesiona

wobec wystąpienia uchybień z art. 439 k.p.k., należało stwierdzić, że jest ona

niedopuszczalna z mocy ustawy, co determinowało odmowę jej przyjęcia.

Zażalenie na to zarządzenie wniósł obrońca skazanego. Zaskarżył je w

całości, zarzucając:

„1. obrazę art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 523 § 2 i § 4 k.p.k., polegającą na błędnym

przyjęciu, że wniesiona kasacja jest niedopuszczalna z mocy ustawy, podczas gdy

jej treść – oceniana według istoty podniesionych zarzutów, a nie jedynie ich

redakcyjnego oznaczenia – zmierza do wykazania, że doszło do skazania mimo

braku ustawowych znamion czynu zabronionego, a więc że odmowa przyjęcia

kasacji nastąpiła wskutek nadmiernie formalistycznej i zawężającej wykładni

przesłanek dopuszczalności;

2. przedwczesne uznanie, że kasacja nie została oparta na uchybieniach

kwalifikowanych, o których mowa w art. 523 § 4 k.p.k., mimo że podniesione w niej

zarzuty w części materialnoprawnej kwestionowały samo istnienie podstaw

odpowiedzialności karnej skazanego, a tym samym wymagały oceny merytorycznej

przez Sąd Najwyższy, a nie eliminacji środka na etapie wstępnej kontroli formalnej”.

Obrońca wniósł o „uchylenie zaskarżonego zarządzenia; przyjęcie kasacji do

dalszego procedowania”.

III KZ 11/26

3

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Zażalenie okazało się niezasadne, co doprowadziło do utrzymania w mocy

zaskarżonego zarządzenia.

W zaskarżonym zarządzeniu Przewodniczący Wydziału trafnie wskazał, że

należało odmówić przyjęcia kasacji obrońcy skazanego z uwagi na oparcie jej na

niedopuszczalnych zarzutach. Ze względu na fakt, że w tej sprawie wobec P. K.

została prawomocnie orzeczona kara łączna o charakterze wolnościowym – z

warunkowym zawieszeniem jej wykonania, podstawy kasacyjne były zawężone do

bezwzględnych przyczyn odwoławczych z art. 439 § 1 k.p.k. (art. 523 § 2 i § 4 pkt 1

k.p.k.). Wobec jednoznacznej treści art. 523 § 2 i 4 k.p.k., zarzuty kasacji, które

wskazywały na rażące naruszenia prawa, są niedopuszczalne i, jako takie, nie

mogły być rozpoznane jako kasacyjne. W przypadku, gdyby obrońca uznawał te

zarzuty za zasadne, jedyną drogą procesową prowadzącą do ich rozpoznania jest

wnioskowanie do jednego z podmiotów szczególnych o wniesienie tzw. kasacji

nadzwyczajnej z art. 521 § 1 k.p.k. – na co wskazano w zaskarżonym zarządzeniu.

Mając na względzie treść zarzutów zażalenia nie sposób uznać, aby

odmowa przyjęcia kasacji nastąpiła „na skutek nadmiernie formalistycznej i

zawężającej wykładni przesłanek dopuszczalności”. Żaden zarzut kasacji nie

wskazuje na zaistnienie uchybień z art. 439 § 1 k.p.k. nie tylko z uwagi na brak

takiego wskazania w ramach ich stylistycznej redakcji, ale również merytorycznie.

Zarzuty te bowiem w części sprowadzają się do kwestionowania wykładni

przepisów prawa materialnego, które stanowiły kwalifikację prawną czynów

przypisanych skazanemu. Już samo rozwinięcie tych zarzutów w petitum kasacji

sugeruje, że skarżący kwestionuje w ich ramach ustalenia faktyczne w sprawie. W

drugiej części skarżący podważa dokonaną w sprawie ocenę dowodów i jakość

uzasadnienia wyroku. Należy zwrócić uwagę, że Sąd odwoławczy nie

przeprowadzał postępowania dowodowego, a także nie orzekał reformatoryjnie.

Żadne z podniesionych przez obrońcę uchybień nie mieści się w kategorii

bezwzględnych przyczyn odwoławczych. Takich uchybień nie wskazano także w

uzasadnieniu kasacji.

III KZ 11/26

4

Obrońca argumentował, że kwalifikowanym naruszeniem prawa w tej

sprawie ma być to, że „doszło do skazania mimo braku ustawowych znamion czynu

zabronionego”, jak również, iż „zarzuty w części materialnoprawnej kwestionowały

samo istnienie podstaw odpowiedzialności karnej skazanego”. Nie można zgodzić

się z obrońcą, że tego typu uchybienie stanowi bezwzględną przyczynę

odwoławczą. Nie mieści się ono nie tylko w literalnym opisie, ale również w istocie

kwalifikowanych wad prawnych orzeczenia, wskazanych w art. 439 § 1 k.p.k.

Istotnym argumentem za niezasadnością argumentacji obrońcy jest to, że kwestia

braku znamion czynu zabronionego została wskazana jako negatywna przesłanka

procesowa w art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. Przepis art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. odsyła do

uchybień z art. 17 § 1 k.p.k. Zaistnienie wskazanej tam negatywnej przesłanki

procesowej jest równoznaczne z zaistnieniem bezwzględnej przyczyny

odwoławczej. Jednakże w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. nie ma odesłania do wszystkich

przesłanek wyliczonych w art. 17 § 1 k.p.k., a jedynie do punktów 5, 6 i 8-11. Tym

samym ustawodawca wprost nie zawarł przesłanki w postaci „braku znamion czynu

zabronionego” w katalogu z art. 439 § 1 k.p.k.

Mając na uwadze powyższe, należało orzec jak w części dyspozytywnej

postanowienia.

[J.J.]

[a.ł]