Pismo datowane 2 stycznia, nadane 12 stycznia. SN utrzymał odmowę przyjęcia kasacji

Sąd Apelacyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 19 grudnia 2025 r., II AKa

250/25, utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 23 lipca

2025 r., III K 176/24, skazujący R. Z. za czyn z art. 197 § 3 pkt 2 k.k. i in. Wyrok

ten został doręczony skazanemu w dniu 30 grudnia 2025 r. (k. 1079).

R. Z. wniósł osobiste pismo zatytułowane „wniosek o kasację” (k. 1081),

które zostało potraktowane jako osobista kasacja skazanego.

Zarządzeniem z dnia 19 stycznia 2026 r., II WKK 3/26, upoważniony sędzia

Sądu Apelacyjnego w Szczecinie odmówił przyjęcia kasacji wobec skazanego R. Z.

(k. 1085). W uzasadnieniu zarządzenia podano, że skazany nie złożył w

ustawowym terminie wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem, a

niezachowanie tego warunku skutkuje niedopuszczalnością kasacji.

III KZ 3/26

2

Zażalenie na to zarządzenie wniósł osobiście skazany R. Z. . Skierował do

Sądu Apelacyjnego w Szczecinie pismo zatytułowane „wniosek”, w którym wskazał,

że wnosi o przyjęcie kasacji i „cofnięcie sprawy do ponownego rozpoznania”. W

uzasadnieniu swojego pisma wskazał, że niedotrzymanie terminu nastąpiło nie z

jego winy, ale z winy Służby Więziennej, bowiem on swoje pismo przedłożył już w

dniu 2 stycznia 2026 r. Zażalenie skazanego zostało przekazane do Sądu

Najwyższego celem rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Zażalenie okazało się niezasadne, co doprowadziło do utrzymania w mocy

zaskarżonego zarządzenia.

Ma rację Sąd Apelacyjny, że warunkiem koniecznym do wniesienia kasacji

jest złożenie wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku

sądu odwoławczego. Taki wymóg wynika wprost z art. 524 § 1 k.p.k. Termin do

złożenia wniosku o uzasadnienie wynosi 7 dni od daty ogłoszenia lub doręczenia

wyroku. Tylko strona, która złożyła skuteczny wniosek o sporządzenie i doręczenie

uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego nabywa uprawnienie do złożenia kasacji

w terminie 30 dni od otrzymania odpisu tego uzasadnienia (por. postanowienie

Sądu Najwyższego z dnia 9 lutego 2023 r., V KZ 67/22).

W tej sprawie wyrok Sądu odwoławczego został doręczony skazanemu na

podstawie art. 422 § 2a k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k., bowiem był on pozbawiony

wolności, wnosił o doprowadzenie na termin ogłoszenia wyroku (k. 1051), na który

nie został doprowadzony (protokół k. 1056) oraz nie miał obrońcy. W postępowaniu

odwoławczym skazany korzystał bowiem z pomocy obrońcy z urzędu. Jak

wskazuje się w orzecznictwie, po wydaniu przez sąd drugiej instancji wyroku

prawomocnie kończącego postępowanie obrońca z urzędu nie ma obowiązku

podejmowania czynności procesowych (art. 84 § 2 zdanie pierwsze k.p.k.), co

sutkuje tym, że od tego momentu skazany nie miał już obrońcy, jako że z tą chwilą

obowiązek dotychczasowego obrońcy z urzędu działania na jego rzecz ustał (por.

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 czerwca 2007 r., II KZ 14/07).

W tej sytuacji siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o sporządzenie

uzasadnienia wyroku na piśmie biegł od daty doręczenia wyroku. O tym fakcie

skazany został pouczony wraz z doręczeniem wyroku (pouczenie k. 1058v).

III KZ 3/26

3

Zgodnie z aktami sprawy R. Z. otrzymał odpis wyroku Sądu Apelacyjnego w dniu

30 grudnia 2025 r. (k. 1079). Tym samym wniosek o uzasadnienie wyroku skazany

mógł złożyć do dnia 7 stycznia 2026 r. (siódmy dzień terminu – 6 stycznia 2026 r. –

był dniem ustawowo wolnym od pracy). Skazany nie złożył w terminie takiego

wniosku, tym samym nie zrealizował warunku koniecznego do wniesienia kasacji.

Sąd Najwyższy dostrzega, że w art. 524 § 1 in fine k.p.k. ustawodawca

zawarł odesłanie do odpowiedniego stosowania art. 445 § 2 k.p.k., zgodnie z

którym dopuszczalne jest wniesienie kasacji w terminie do złożenia wniosku o

doręczenie wyroku sądu odwoławczego z uzasadnieniem. W takiej sytuacji kasacja

wywołuje podwójny skutek. Po pierwsze, stanowi wniosek o doręczenie orzeczenia

z uzasadnieniem. Po drugie, powoduje skuteczne jej wniesienie, jeżeli spełnia

wymogi formalne. Wówczas kasacja podlega rozpoznaniu, z tym, że można ją

uzupełnić po doręczeniu orzeczenia z uzasadnieniem w terminie jej wniesienia.

Pomimo złożenia przez skazanego osobistej kasacji opisana powyżej sytuacja nie

mogła mieć zastosowania w tej sprawie, bowiem kasacja ta została wniesiona po

terminie do złożenia wniosku o uzasadnienie. Jak już wskazano, upływał on w dniu

7 stycznia 2026 r., zaś skazany nadał kasację w administracji jednostki

penitencjarnej w dniu 12 stycznia 2026 r. (k. 1084).

Z uwagi na powyższe okoliczności zaskarżone zarządzenie, jako słuszne,

należało utrzymac w mocy.

Mając na uwadze argumentację skazanego, Sąd Najwyższy zauważa, że

termin do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku sądu odwoławczego jest

terminem zawitym, a więc przywracalnym. W treści zażalenia skazany powoływał

się na to, że do niedotrzymania terminu doszło bez jego winy, ze względu na

działanie administracji jednostki penitencjarnej. Twierdził bowiem, że nadał swoje

pismo już w dniu 2 stycznia 2026 r. Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że

pismo skazanego rzeczywiście jest datowane na dzień 2 stycznia 2026 r. (k. 1081),

jednak z adnotacji na kopercie wynika, że zostało przedłożone administracji

jednostki penitencjarnej dopiero w dniu 12 stycznia 2026 r. (k. 1084). Gdyby jednak

skazany utrzymywał swoją argumentację, to może ubiegać się o przywrócenie

terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku sądu odwoławczego w oparciu

o art. 126 § 1 k.p.k.

III KZ 3/26

4

Mając na uwadze powyższe, należało orzec jak w części dyspozytywnej

postanowienia.

[J.J.]

[a.ł]