Skarga o świadczenie rehabilitacyjne nie przyjęta. Brak wykazania oczywistej zasadności

Sąd Okręgowy w Zamościu, wyrokiem z 12 grudnia 2023 r., oddalił apelację

wnioskodawcy M.B. od wyroku Sądu Rejonowego w Zamościu z 29 czerwca 2023 r.

oddalającego odwołania od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w

Biłgoraju z 11 października 2021 r. oraz z 5 stycznia 2022 r. odmawiających

wnioskodawcy prawa do świadczenia rehabilitacyjnego.

III USK 227/24

2

M.B., reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu, wniósł skargę

kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego w Zamościu, zaskarżając wyrok w całości.

Skargę kasacyjną oparł na podstawach naruszenia prawa materialnego tj. art. 18

ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z

ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (jednolity tekst: Dz. U.

z 2025 r., poz. 501) przez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że

ubezpieczonemu nie przysługuje prawo do świadczenia rehabilitacyjnego, gdyż

dalsze jego leczenie lub rehabilitacja nie rokują odzyskania przez niego zdolności

do pracy, podczas gdy przepisy nie przewidują, aby oddalić wniosek ze względu na

przewidywania (hipotetyczne zakładanie, że ubezpieczony nie odzyska zdolności

do pracy, nawet gdyby został mu przyznany zasiłek rehabilitacyjny).

Mając na uwadze powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego

wyroku i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy, ewentualnie – uchylenie

zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi

Okręgowemu w Zamościu.

Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący stwierdził,

że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) i jako

taka powinna być przyjęta przez Sąd Najwyższy do rozpoznania.

Ponadto skarżący wniósł o zasądzenie od organu rentowego na jego rzecz

kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm

przepisanych, wskazując jednocześnie, że koszty pomocy prawnej udzielonej z

urzędu nie zostały opłacone w całości ani w części.

Organ rentowy nie wniósł odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia w celu jej

merytorycznego rozpoznania.

Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia. Nie

przysługuje od każdego orzeczenia sądu drugiej instancji, które nie satysfakcjonuje

strony skarżącej. Wnosi się ją do Sądu Najwyższego od prawomocnego wyroku

poza tokiem instancji. Jej przyjęcie do merytorycznego rozpoznania musi być

uzasadnione istotnym interesem publicznym, w szczególności potrzebą dokonania

III USK 227/24

3

wykładni przepisów, które jeszcze nie doczekały się sądowej interpretacji albo

wywołują poważne wątpliwości interpretacyjne, rozstrzygnięciem istotnych

zagadnień prawnych, zwłaszcza o charakterze precedensowym, dotychczas

nierozważanych przez Sąd Najwyższy, wreszcie wyeliminowaniem orzeczeń

oczywiście i rażąco wadliwych. Wniesienie skargi kasacyjnej doznaje istotnych

ograniczeń, pozwalających Sądowi Najwyższemu na wstępną selekcję spraw, które

będą merytorycznie rozpoznane (tzw. przedsąd). Ustawodawca uznaje za doniosłe

zadania Sądu Najwyższego związane przede wszystkim z doskonaleniem wykładni

prawa i jego stosowania, ujednolicaniem orzecznictwa, rozwojem jurysprudencji, a

w dalszej kolejności zadania polegające na eliminacji w dostępnych granicach

orzeczeń niegodnych ochrony ze względu na oczywiste naruszenie prawa lub

wydanie ich w warunkach nieważności. Wymagania konstrukcyjne skargi określa

art. 3984 § 1 i 2 k.p.c., nakładając na skarżącego obowiązek zawarcia w skardze

wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania oraz jego uzasadnienia.

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do

rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (pkt 1), istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (pkt 2), zachodzi nieważność

postępowania (pkt 3) lub skarga jest oczywiście uzasadniona (pkt 4). Z kolei

zgodnie z art. 3984 § 2 k.p.c., określającym wymagania konstrukcyjne tego

nadzwyczajnego środka zaskarżenia, skarga kasacyjna powinna zawierać wniosek

o przyjęcie jej do rozpoznania i jego uzasadnienie. Wniosek o przyjęcie skargi

kasacyjnej do rozpoznania powinien wskazywać, że istnieje przynajmniej jedna z

okoliczności wymienionych w art. 3989 § 1 k.p.c., a jego uzasadnienie powinno

zawierać argumenty świadczące o tym, że rzeczywiście, biorąc pod uwagę

sformułowane w ustawie kryteria, istnieje potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd

Najwyższy. Skarga kasacyjna nie jest bowiem (kolejnym) środkiem zaskarżenia

przysługującym od każdego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji kończącego

postępowanie w sprawie. Z uwagi na przeważający w jej charakterze element

interesu publicznego, służy ona kontroli prawidłowości stosowania prawa, nie

będąc instrumentem weryfikacji trafności ustaleń faktycznych stanowiących

podstawę zaskarżonego orzeczenia.

III USK 227/24

4

Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem orzecznictwa, skarga jest oczywiście

uzasadniona w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., jeżeli zaskarżone skargą

orzeczenie zapadło wskutek oczywistego naruszenia prawa, zaś oczywiste

naruszenie prawa powinno być rozumiane jako widoczna od razu, bez potrzeby

dokonywania pogłębionej analizy jurydycznej, sprzeczność wykładni lub stosowania

prawa z jego brzmieniem albo powszechnie przyjętymi regułami interpretacji (por.

postanowienia Sądu Najwyższego: z 26 lutego 2001 r., I PKN 15/01, OSNAPiUS

2002 Nr 20, poz. 494 oraz z 17 października 2001 r., I PKN 157/01, OSNAPiUS

2003 Nr 18, poz. 437). Oczywiste naruszenie prawa jest możliwe do przyjęcia tylko

wówczas, gdy jest z góry widoczne dla każdego prawnika, bez potrzeby

pogłębionej analizy prawniczej, gdy jest zupełnie pewne i nie może ulegać żadnej

wątpliwości, gdy podniesione zarzuty naruszenia wskazanych przepisów są

zasadne prima facie, bez dokonywania szczegółowej analizy tekstu tych przepisów

i bez doszukiwania się ich znaczenia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 21

maja 2008 r., I UK 11/08, LEX nr 491538).

Powołanie się przez skarżącego na przesłankę z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.

zobowiązuje go zatem do przedstawienia wywodu prawnego zmierzającego do

wykazania kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub

procesowego, polegającej na jego oczywistości, widocznej prima facie, przy

wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, co daje podstawy do uznania skargi

za oczywiście uzasadnioną, to jest podlegającą uwzględnieniu (por. postanowienia

Sądu Najwyższego: z 11 grudnia 2009 r., II PK 223/09, LEX nr 585777 oraz z 3

lutego 2010 r., II PK 304/09, LEX nr 602695).

W ocenie Sądu Najwyższego wniosek skarżącego o przyjęcie skargi

kasacyjnej do rozpoznania nie spełnia opisanych kryteriów. Skarżący ogranicza się

do postawienia tezy o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej, bez wykazania w

czym ta oczywistość miałaby się wyrażać bądź jakich przepisów miałaby dotyczyć.

Powołując się na sugerowaną sprzeczność stanowiska Sądu meriti z jednolitym

poglądem judykatury i doktryny, skarżący nie przedstawia żadnych wywodów

mających wykazać ową sprzeczność. Skłania to Sąd Najwyższy do poszukiwania

argumentów za przyjęciem skargi kasacyjnej do rozpoznania w pozostałych

elementach uzasadnienia skargi kasacyjnej. Nie jest to jednak rzeczą Sądu

III USK 227/24

5

Najwyższego, by wyręczać profesjonalnego pełnomocnika we właściwym

wykazaniu sugerowanej przesłanki przedsądu (postanowienie Sądu Najwyższego z

22 kwietnia 2015 r. IV CSK 613/14, LEX nr 1678089). Wypowiedź uzasadniająca

wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie zachowuje standardu

odpowiedniego do powagi postępowania kasacyjnego przed Sądem Najwyższym i

umiejętności zawodowych wnoszących skargi profesjonalnych prawników.

Mając to na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji na podstawie art.

3989 § 2 k.p.c.

O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu

Sąd Najwyższy orzekł na podstawie § 16 ust. 4 rozporządzenia Ministra

Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb

Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów pomocy prawnej

udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U. z 2024 r., poz. 764).

M.G.

[SOP]