Sygnatura akt: IV KB 42/26
Sąd: Sąd Najwyższy
Wydział: Izba Karna Wydział IV
Rodzaj: Zarządzenie
Data orzeczenia: 19 maja 2026 r.
W serwisie od: 21 października 2026 r.
Zestawienie z tego dnia
Kategorie: Sąd Najwyższy

SN odrzucił wniosek obrońcy uniewinnionych o zbadanie niezawisłości sędziego SSN

Wniosek powoływał się na bezwzględną przyczynę odwoławczą i informacje z przestrzeni publicznej, ale nie wskazał, jak okoliczności powołania i dalsze postępowanie sędziego miały wpłynąć na tę sprawę.

Sąd: Sąd Najwyższy, Izba Karna Wydział IV
Sygnatura: IV KB 42/26

Dla firm: Wniosek o zbadanie niezawisłości sędziego musi wskazać, jak jego okoliczności powołania albo sposób prowadzenia sprawy wpłynęły na konkretną sprawę. Samo powołanie się na bezwzględną przyczynę odwoławczą tego nie zastępuje.

W niniejszej sprawie brak było podstaw, aby o odrzuceniu wniosku zawiadomić Okręgową Radę Adwokacką.
Z uzasadnienia, Sąd Najwyższy

Treść orzeczenia

IV KB 42/26

ZARZĄDZENIE

Dnia 19 maja 2026 r.

W związku z wnioskiem o zbadanie spełnienia przez SSN R.W. wymogów

niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących

powołaniu i postępowania po powołaniu na podstawie art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art.

29 § 6-9 i 24 uSN,

stwierdziwszy, że:

- wniosek pochodzi od strony postępowania przed Sądem Najwyższym –

uniewinnionych (art. 29 § 7 uSN),

- został sporządzony, podpisany i wniesiony przez obrońcę uniewinnionych (art. 871

§ 1 k.p.c. w zw. z art. 29 § 8 zd. czwarte uSN),

- z zachowaniem terminu tygodniowego (art. 29 § 8 zd. pierwsze uSN) i

- czyni zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego (art. 119 § 1

k.p.k. w zw. z art. 29 § 9 i 24 uSN),

1) wniosek odrzucić;

2) odpis zarządzenia doręczyć obrońcy i uniewinnionym oraz

dołączyć do akt IV KK 147/26;

3) o wniosku i o wydanym zarządzeniu zawiadomić SSN R.W.;

4) zakreślić sprawę w repertorium KB jako zakończoną w inny

sposób.

Prezes Sądu Najwyższego

SSN Zbigniew Kapiński

Uzasadnienie

Kodeks postępowania karnego nie przewiduje w niniejszym wypadku

obowiązku sporządzenia uzasadnienia, gdyż zarządzenie to jest niezaskarżalne

IV KB 42/26

(por. art. 99 § 2 k.p.k.). Jednakże – z uwagi na odrzucenie wniosku – należało je

sporządzić.

Wniosek nie spełnia wszystkich wymaganych prawem wymogów, nie

wskazuje bowiem na sposób postępowania sędziego po powołaniu oraz tego, jak

okoliczności towarzyszące powołaniu oraz sposób postępowania sędziego po

powołaniu – w rozumieniu art. 29 § 5 i n. uSN – miałyby wpływać na naruszenie

standardu niezawisłości lub bezstronności w okolicznościach tej konkretnej sprawy.

Za spełnienie tego wymogu ustawowego nie sposób uznać powoływanej przez

wnioskodawcę okoliczności wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej,

albowiem oznaczałoby to, że taki wpływ występuje w każdej sprawie, niezależnie

od jej okoliczności. To z kolei stałoby w sprzeczności z treścią i celem art. 29 § 5

uSN. Za spełnienie tego wymogu nie można również uznać powołanie się na

enigmatyczne informacje rzekomo funkcjonujące w przestrzeni publicznej (s. 8).

W niniejszej sprawie brak było podstaw, aby o odrzuceniu wniosku

zawiadomić Okręgową Radę Adwokacką. Artykuł 29 § 11 uSN przewiduje co

prawda obligatoryjne zawiadomienie organu samorządu zawodowego w razie

odrzucenia wniosku złożonego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. Przepis

ten jednak odnosi się wyłącznie do pełnomocników, nie obejmuje swoim zakresem

obrońców. Prawodawca w ustawie o Sądzie Najwyższym rozróżnia bowiem role

procesowe, jakie w postępowaniu przed tym Sądem mogą pełnić adwokaci i

radcowie prawni, wskazując wyraźnie w art. 85 § 2 uSN zarówno pełnomocników,

jak i obrońców. Brak jest w takiej sytuacji jakichkolwiek racjonalnych podstaw, aby

w wypadku art. 29 § 11 uSN sformułowanie „pełnomocnik” rozumieć szerzej aniżeli

w art. 85 § 2 uSN, jako obejmujące także obrońcę. W takiej sytuacji w

postępowaniu prowadzonym przed Sądem Najwyższym na podstawie przepisów

Kodeksu postępowania karnego zawiadomienie organu samorządu zawodowego,

do którego należy obrońca, w razie złożenia przez niego wniosku o

przeprowadzenie testu niezależności, który został odrzucony (art. 29 § 10 uSN),

możliwe jest jedynie w razie stwierdzenia przesłanek określonych w art. 20 § 1

k.p.k., a te w niniejszej sprawie nie zostały spełnione.

Prezes Sądu Najwyższego

SSN Zbigniew Kapiński

IV KB 42/26

[WB]

[a.ł]

Pełny tekst i metryka orzeczenia: Sąd Najwyższy, repozytorium2.sn.pl. Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.