Sąd Najwyższy umorzył sprawę niealimentacji, bo ten sam okres objął już wcześniejszy wyrok

IV KK 229/26

2

P. B. został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w Bielsku-Białej z dnia 8

grudnia 2025 r., sygn. akt III K 841/25, na karę 4 miesięcy pozbawienia wolności za

to, że w okresie od czerwca 2023 r. do maja 2024 r., w B. 1., uchylał się od wykonania

obowiązku alimentacyjnego na rzecz córki W. B. (określonego co do wysokości

ugodą z dnia 10 stycznia 2018 r., zawartą przed Sądem Rejonowym w Bielsku-Białej,

sygn. akt IV RC 794/17, który następnie został zmieniony przez podwyższenie

wysokości świadczenia alimentacyjnego wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 30

stycznia 2025 r., sygn. akt IV RC 513/24), poprzez niełożenie na utrzymanie

pokrzywdzonej, przy czym łączna wysokość powstałych wskutek tego zaległości

stanowi równowartość co najmniej trzech świadczeń okresowych, wskutek czego

osoba uprawniona została narażona na niemożność zaspokojenia podstawowych

potrzeb życiowych, tj. za czyn z art. 209 § 1a k.k.

Wyrok ten, niezaskarżony przez żadną ze stron, uprawomocnił się z dniem 22

stycznia 2026 r.

W dniu 15 maja 2026 r. Prokurator Generalny, działając na podstawie art. 521

§ 1 k.p.k., wniósł kasację od tego wyroku. Zaskarżył go w całości na korzyść

skazanego i zarzucił: „rażące i stanowiące bezwzględną przyczynę uchylenia

orzeczenia, określoną w art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k., naruszenie przepisu prawa

procesowego, to jest art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., polegające na wadliwym skazaniu P. B.

wyrokiem z dnia 8 grudnia 2025 r., sygn. akt III K 841/25, za przestępstwo z art. 209

§ 1a k.k., popełnione w okresie od czerwca 2023 r. do maja 2024 r. na szkodę W. B. ,

podczas gdy oskarżony został już prawomocnie skazany za występek z art. 209 § 1a

k.k. popełniony na szkodę tej samej pokrzywdzonej w okresie od 11 października

2022 r. do 5 czerwca 2024 r., wyrokiem Sądu Rejonowego w Bielsku-Białej z dnia 8

maja 2025 r., sygn. akt IX K. 679/24, prawomocnym z dniem 28 października 2025

r.”

Podnosząc powyższe, Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego

wyroku i umorzenie postępowania na podstawie art. 537 § 2 k.p.k. w zw. z art. 439 §

1 pkt 8 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

IV KK 229/26

3

Kasacja jest oczywiście zasadna, co umożliwia jej rozpoznanie i

uwzględnienie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.

Sąd Rejonowy w Bielsku - Białej skazując P. B. wyrokiem z dnia 8 grudnia

2025 r. za czyn z art. 209 § 1a k.k., popełniony na szkodę córki W. B. w okresie od

czerwca 2023 r. do maja 2024 r., naruszył zasadę powagi rzeczy osądzonej,

ponieważ za ten sam czyn oskarżony ten został już wcześniej skazany wyrokiem

tego Sądu z dnia 8 maja 2025 r., w sprawie o sygn. akt IX K 679/24, który stał się

prawomocny z dniem 28 października 2025 r.

Analiza akt spraw Sądu Rejonowego w Bielsku - Białej o sygn. akt III K 841/25

i IX K 679/24 prowadzi do wniosku, że wydane w nich wyroki dotyczą przestępstw

niealimentacji popełnionych przez P. B. na szkodę tej samej małoletniej

pokrzywdzonej W. B.. Pierwszy z wydanych wyroków (sygn. akt IX K 679/24)

obejmuje okres od 11 października 2022 r. do 5 czerwca 2024 r. Drugi

chronologicznie wyrok (sygn. akt III K 841/25) obejmuje okres od czerwca 2023 r. do

maja 2024 r. Porównanie treści obu tych wyroków prowadzi do wniosku, że okres

uchylania się od świadczeń alimentacyjnych, przypisany oskarżonemu na mocy

kolejnego z wydanych wyroków, a zaskarżonego kasacją, w całości został już objęty

skazaniem w rozpoznawanej poprzednio i prawomocnie zakończonej sprawie o sygn.

akt IX K 679/24.

Przepis art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. stanowi, że nie wszczyna się postępowania, a

wszczęte umarza, jeżeli postępowanie karne co do tego samego czynu tej samej

osoby zostało prawomocnie zakończone albo wcześniej wszczęte toczy się. W

przypadku skazania za przestępstwo określone w art. 209 § 1a k.k. przeszkoda

procesowa, o której mowa w art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., zachodzi wówczas, gdy okresy

obu przypisanych oskarżonemu czynów pokrywają się, a więc są identyczne, albo

gdy okres określony w sprawie późniejszej został już w całości objęty skazaniem w

sprawie rozpoznawanej poprzednio, a prawomocnie zakończonej – co miało miejsce

w niniejszej sprawie.

W tej sytuacji, dwukrotne skazanie P. B. za występek niealimentacji

popełniony na szkodę małoletniej W. B., skutkowało zaistnieniem bezwzględnej

IV KK 229/26

4

przyczyny odwoławczej, określonej w art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k., w postaci rei iudicatae,

co implikuje konieczność uchylenia zaskarżonego kasacją orzeczenia.

Jednocześnie, z uwagi na treść art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., konieczne jest

umorzenie przedmiotowego postępowania karnego.

Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku, przy czym o kosztach

procesu na podstawie art. 632 pkt 2 k.p.k.

[J.J.]

[r.g.]

Eugeniusz Wildowicz

Andrzej Tomczyk

Włodzimierz Wróbel