Sąd najwyższy

M.Z. został oskarżony o to, że „w dniu 6 kwietnia 2024 r. w piwnicy bloku nr

[…] przy ulicy […] w Z., woj. [...], po uprzednim udzieleniu małoletniej Z.W.

substancji psychotropowych w postaci M. (ecstasy), M.1, M.2 (efedron),

IV KK 248/26

2

amfetaminy, benzodiazepin i nakłonieniu jej do ich użycia oraz podaniu alkoholu i

nakłonieniu do jego użycia, doprowadził ją do stanu bezradności wynikającego z

odurzenia ww. substancjami i alkoholem, a następnie wykorzystując stan

bezradności doprowadził do obcowania płciowego poprzez wkładanie palców w

pochwę i odbyt oraz doprowadził do poddania się przez pokrzywdzoną innym

czynnościom seksualnym, w ten sposób że dotykał jej pochwy, piersi i podudzi, a

także doprowadził do wykonania przez pokrzywdzoną innych czynności

seksualnych polegających na dotykaniu jego członka”, tj. o czyn z art. 58 ust. 2

ustawy z dn. 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii w zb. z art. 198 k.k. w

zw. z art. 11 § 2 k.k.

Sąd Rejonowy w Zambrowie wyrokiem z dnia 25 września 2025 r., II K

343/24, I. uznał oskarżonego M.Z. za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu i

za to na mocy art. 58 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu

narkomanii w zb. z art. 198 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. skazał go, zaś na mocy art.

198 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. wymierzył mu karę 2 lat pozbawienia wolności,

II. na mocy art. 41a § 2 k.k. orzekł wobec oskarżonego środek karny w postaci

zakazu zbliżania się do pokrzywdzonej Z.W. na odległość mniejszą niż 10 metrów

oraz zakazu kontaktowania się z pokrzywdzoną Z.W. na okres 5 lat,

III. na mocy art. 41 § 1a pkt 2 k.k. orzekł wobec oskarżonego środek karny w

postaci zakazu zajmowania wszelkich stanowisk oraz wykonywania zawodów i

działalności związanych z wychowaniem, edukacją, leczeniem małoletnich lub

opieką nad nimi na okres 5 lat,

IV. na mocy art. 46 § 1 k.k. zasądził od oskarżonego M.Z. na rzecz pokrzywdzonej

Z.W. 5.000 zł tytułem częściowego zadośćuczynienia za doznaną krzywdę,

V. na mocy art. 63 § 1 k.k. zaliczył oskarżonemu na poczet orzeczonej kary

pozbawienia wolności okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie od

dnia 3 października 2024 r. od godz. 7:25 do dnia 3 października 2024 r. do godz.

09:58 przyjmując, że jeden dzień rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie

równa się jednemu dniowi kary pozbawienia wolności.

Opisany wyrok został zaskarżony w całości apelacją obrońcy oskarżonego,

w której na podstawie art. 427 § 2 k.p.k. i art. 438 pkt 2 i 3 k.p.k. zarzucono:

IV KK 248/26

3

„a) błąd w ustaleniach faktycznych mogący mieć wpływ na treść orzeczenia, a

polegający na nieprawidłowym ustaleniu przez Sąd, iż oskarżony M.Z. w dniu 6

kwietnia 2024 r. w piwnicy bloku nr […] przy ulicy […] w Z., woj. [...], po uprzednim

udzieleniu małoletniej Z.W. substancji psychotropowych w postaci M. (ecstasy),

M.1, M.2 (efedron), amfetaminy, benzodiazepin i nakłonieniu jej do ich użycia oraz

podaniu alkoholu i nakłonieniu do jego użycia, doprowadził ją do stanu bezradności

wynikającego z odurzenia ww. substancjami i alkoholem, a następnie

wykorzystując stan bezradności doprowadził do obcowania płciowego poprzez

wkładanie palców w pochwę i odbyt oraz doprowadził do poddania się przez

pokrzywdzoną innym czynnościom seksualnym, w ten sposób że dotykał jej

pochwy, piersi i podudzi, a także doprowadził do wykonania przez pokrzywdzoną

innych czynności seksualnych polegających na dotykaniu jego członka, podczas

gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na wywiedzenie

takich wniosków,

b) obrazę przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść orzeczenia, tj.

art. 344a § 1 k.p.k. w zw. z art. 147 § 3 i 3a k.p.k. w zw. z art. 148 § 1 ust 2 i § 2

k.p.k. w zw. z art. 297 § 1 ust. 5 k.p.k. w zw. z art. 185c § 2 k.p.k., a przejawiającą

się w braku uwzględnienia przez Sąd wniosku zgłoszonego przez obrońcę o

przekazanie sprawy prokuratorowi celem uzupełnienia śledztwa z uwagi na

okoliczność, iż do akt nie załączono protokołu przesłuchania małoletniej

pokrzywdzonej, a jedynie wycinek takiego protokołu - gdzie w ocenie Sądu protokół

przesłuchania pokrzywdzonej załączony do akt sprawy (k. 167) oraz sama

czynność przesłuchania nie wskazywały na istotne braki śledztwa, podczas gdy

mając na uwadze, iż:

• wbrew normie przewidzianej w art. 147 § 3 k.p.k. protokół przesłuchania

małoletniej pokrzywdzonej nie zawiera jakichkolwiek oświadczeń pokrzywdzonej, a

tym bardziej oświadczeń pokrzywdzonej o charakterze istotnym

• wbrew normie przewidzianej w art. 147 § 3a k.p.k. do protokołu przesłuchania

małoletniej pokrzywdzonej nie załączono przekładu zapisu dźwięku stanowiącego

załącznik do protokołu,

• wbrew normie przewidzianej w art. 148 § 1 ust. 2 k.p.k. protokół przesłuchania

małoletniej pokrzywdzonej nie zawiera jakichkolwiek oświadczeń pokrzywdzonej

IV KK 248/26

4

• wbrew normie przewidzianej w art. 148 § 2 k.p.k. w protokole przesłuchania

małoletniej pokrzywdzonej nie zamieszczono z możliwą dokładnością zeznań bądź

oświadczeń pokrzywdzonej,

• wbrew normie przewidzianej w art. 297 § 1 ust. 5 k.p.k. prokurator nie utrwalił w

niezbędnym zakresie dowodu dla Sądu, tj. protokołu przesłuchania małoletniej

pokrzywdzonej

- to nie sposób uznać, iż protokół przesłuchania małoletniej pokrzywdzonej

załączony do akt sprawy oraz sama czynność przesłuchania małoletniej

pokrzywdzonej nie wskazują na istotne braki śledztwa, szczególnie gdy weźmie się

pod uwagę, iż zgodnie z art. 185c § 2 k.p.k. Sąd jest zobowiązany w toku rozprawy

głównej nie tylko do odtworzenia sporządzonego zapis obrazu i dźwięku

przesłuchania, ale także do odczytania protokołu przesłuchania małoletniej

pokrzywdzonej, co w toczącym się postępowaniu przed Sądem nie było możliwe z

uwagi na formę, w jakiej sporządzono protokół gdzie Sąd de facto nie był w stanie

odczytać zeznań małoletniej pokrzywdzonej w toku postępowania dowodowego

przed zamknięciem przewodu sądowego

c) obrazę przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść orzeczenia, tj.

art. 185c § 2 k.p.k. poprzez brak odczytania przez Sąd protokołu przesłuchania

małoletniej pokrzywdzonej, w sytuacji Sąd jest zobowiązany w toku rozprawy

głównej nie tylko do odtworzenia sporządzonego zapis obrazu i dźwięku

przesłuchania, ale także do odczytania protokołu przesłuchania małoletniej

pokrzywdzonej

d) obrazę przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść orzeczenia, tj.

art. 185c § 1a k.p.k. poprzez oddalenie przez Sąd wniosku obrońcy oskarżonego

wezwanie na termin rozprawy głównej małoletniej pokrzywdzonej Z.W. celem

złożenia przez małoletnią pokrzywdzoną ponownych zeznań w sprawie w

warunkach <<niebieskiego pokoju>>, podczas gdy mając na uwadze, iż oskarżony

M.Z. nie występował w sprawie na etapie przesłuchania małoletniej pokrzywdzonej

w charakterze podejrzanego, a co za tym idzie nie miał ustanowionego obrońcy

mającego prawo brać udział w czynności przesłuchania małoletniej pokrzywdzonej,

to celowym było ponowne przesłuchanie pokrzywdzonej przy udziale obrońcy

oskarżonego, szczególnie mając na względzie, iż obrońca oskarżonego wyrażał i

IV KK 248/26

5

nadal wyraża wolę zadania małoletniej pokrzywdzonej szeregu pytań — zarówno w

kontekście zarzucanego oskarżonemu przestępstwa z art. 198 k.k., jak i

przestępstwa z art. 58 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii

e) obrazę przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść orzeczenia, tj.

7 k.p.k. poprzez naruszenie przez Sąd zasady swobodnej oceny materiału

dowodowego, tj. zeznań pokrzywdzonej Z.W. - poprzez ocenę wskazanego dowodu

w sposób dowolny, a w konsekwencji uznanie, iż treść zeznań pokrzywdzonej jest

wiarygodna w zakresie możliwości ustalenia sprawstwa oskarżonego M.Z., podczas

gdy mając na uwadze, iż:

• z opinii psychologicznej dotyczącej pokrzywdzonej wynika, iż Z.W. w zakresie

postrzegania, zapamiętywania, odtworzenia spostrzeżeń była pod wpływem

substancji, co mogło zaburzyć jej zdolność do oceny sytuacji

• pokrzywdzona w przeszłości wykazywała tendencje do ukrywania faktów nt. jej

życia, co wynika wprost z zeznań świadków M.W. (matki pokrzywdzonej), R.M.

(konkubenta świadka M.W.), świadka K.W. (ojciec pokrzywdzonej) oraz W.S.

(koleżanka pokrzywdzonej) - z których to analizowanych łącznie wynika, iż

pokrzywdzona w przeszłości spożywała alkohol, przedawkowywała leki i miała

próby samobójcze, o czym nie wiedziała zarówno matka pokrzywdzonej M.W. jak i

konkubent matki pokrzywdzonej R.M.

• pokrzywdzona w dniu 6 kwietnia 2024 r. pomimo faktu, iż po wizycie u ojca K.W.

miała udać się do miejsca zamieszkania babki M.W. - co wynika wprost z zeznań

M.W. - nie uczyniła tego i nie udało się ustalić dlaczego pokrzywdzona do babki się

nie udała i gdzie spędziła czas bezpośrednio po opuszczeniu miejsca zamieszkania

ojca K.W.

• Sąd w toku rozprawy głównej nie weryfikował jakkolwiek zeznań pokrzywdzonej,

pomimo iż miał taką możliwość w przypadku ponownego przesłuchania

pokrzywdzonej w trybie art. 185c § 1a k.p.k.

- to nie sposób uznać, aby zeznania pokrzywdzonej mogłoby umożliwić Sądowi

dokonanie ustaleń faktycznych jakoby oskarżony dopuścił się zarzucanego mu

czynu, gdyż zeznania te ocenianie w sposób swobodny jawią się jako nieprzydatne

dla ustalenia powyższej kwestii

IV KK 248/26

6

f) błąd w ustaleniach faktycznych mogący mieć wpływ na treść orzeczenia, a

polegający na nieprawidłowym ustaleniu przez Sąd, iż treść zleconych na potrzeby

postępowania przygotowawczego badań ginekologicznych świadczy o sprawstwie

oskarżonego, podczas gdy z treści badań wynika, iż nie doszło ani do stosunku

seksualnego ani do stosunku analnego, co pozwala na podjęcie w wątpliwość tezę

przedstawioną w treści aktu oskarżenia, jakoby oskarżony miał rzekomo wkładać

palce w pochwę i odbyt pokrzywdzonej

g) obrazę przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść orzeczenia, tj.

7 k.p.k. poprzez naruszenie przez Sąd zasady swobodnej oceny materiału

dowodowego, tj. treści nagrania z monitoringu przy sklepie G. w Z. — poprzez

nieuprawnione uznanie przez Sąd, iż na monitoringu widnieje osoba oskarżonego

M.Z. w sytuacji gdy monitoring ten nie został poddany analizie antropologicznej

przez biegłego z zakresu antropologii, wobec czego zapatrywania Sądu na kwestię

rzekomej obecności wizerunku oskarżonego na monitoringu są nieuprawnione i

wykraczają po za zasadę swobodnej oceny materiału dowodowego

h) błąd w ustaleniach faktycznych mogący mieć wpływ na treść orzeczenia, a

polegający na nieprawidłowym ustaleniu przez Sąd, iż wyniki badań krwi

pokrzywdzonej oraz wyniki badania moczu pokrzywdzonej pozwalają na ustalenie

sprawstwa oskarżonego, podczas gdy w wynikach badań krwi brak jest informacji

nt. ujawnienia środków odurzających i psychotropowych, a wyniki badań moczu

pokrzywdzonej wskazują, iż substancje te jedynie mogły ulec metabolizacji, przy

czym wykonujący badanie nie był w stanie stwierdzić tego z całkowitą pewnością,

co w konsekwencji przy tak niejednoznacznych wynikach badań nie pozwala na

ustalenie sprawstwa oskarżonego

i) obrazę przepisów postępowania mogącą mieć wpływ na treść orzeczenia, tj. art.

410 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k. poprzez kształtowanie przez Sąd przekonania nie na

podstawie wszystkich przeprowadzonych dowodów oraz nie oparcie rozstrzygnięcia

na całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, tj. na treści

dokumentu prywatnego zaliczonego przez Sąd na poczet materiału dowodowego

na rozprawie w dniu 11 września 2025 r. tj. paragonu fiskalnego ze sklepu B. z dnia

6 kwietnia 2024 r. godz. 22:42, podczas gdy treść wskazanego dowodu pozwala na

IV KK 248/26

7

ustalenie, że w czasie zdarzenia objętego aktem oskarżenia oskarżony M.Z. nie

przebywał z pokrzywdzoną, a zrobił zakupy spożywcze w sklepie

j) błąd w ustaleniach faktycznych mogący mieć wpływ na treść orzeczenia, a

polegający na nieprawidłowym ustaleniu przez Sąd, iż materiał dowodowy w

postaci koralików ujawnionych w piwnicy oraz butelki z brunatną substancją

pozwala na ustalenie sprawstwa oskarżonego, podczas gdy na wskazanych

przedmiotach nie ujawniono śladów linii papilarnych lub DNA oskarżonego, a

brunatna substancja znajdująca się w butelce nie została przebadana w kierunku

ustalenia składu chemicznego tej cieczy oraz czy był to alkohol spożywczy

k) błąd w ustaleniach faktycznych mogący mieć wpływ na treść orzeczenia, a

polegający na nieprawidłowym ustaleniu przez Sąd, iż zeznania świadków R.M.,

M.W., A.L., W.S., K.W., M.W. oraz A.P. pozwalają na ustalenie sprawstwa

oskarżonego, podczas gdy wskazani świadkowie wiedzę o rzekomym zdarzeniu

posiadają wyłącznie od pokrzywdzonej, której zeznania nie zostały jakkolwiek

zweryfikowane przez Sąd w ramach niniejszego postępowania, co prowadzi do

wniosku, iż zeznania wskazanych świadków są nieprzydatne dla wykazania kwestii,

na które to kwestie powołuje się Sąd w treści pisemnego uzasadnienia wyroku

odnośnie rzekomego sprawstwa oskarżonego”.

Obrońca, biorąc pod uwagę przedstawione zarzuty, wniósł:

a) o przekazanie sprawy prokuratorowi Prokuratury Rejonowej w Zambrowie w

trybie art. 344a §1 k.p.k. celem uzupełnienia istotnych braków śledztwa, tj.

załączenia do akt sprawy protokołu przesłuchania małoletniej pokrzywdzonej z

zachowaniem rygorów opisanych w art. 143 i n. k.p.k.,

b) dopuszczenie i przeprowadzenie przez Sąd odwoławczy dowodu z ponownego

przesłuchania pokrzywdzonej Z.W. w trybie art. 185c § 1a k.p.k. w warunkach

niebieskiego pokoju - celem możliwości zadania pytań pokrzywdzonej przez

obrońcę oskarżonego w zakresie zdarzenia historycznego objętego zarzutem,

c) zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od

zarzucanego mu czynu,

ewentualnie

d) uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego

rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Zambrowie.

IV KK 248/26

8

Z daleko idącej ostrożności procesowej, w razie nieuwzględnienia przez Sąd

zarzutów apelacji oraz skorelowanych z nimi wniosków, zaskarżonemu wyrokowi w

stosunku do oskarżonego M.Z. zarzucił rażącą niewspółmierność kary 2 lat

pozbawienia wolności „podczas gdy prawidłowe zastosowanie zasad i dyrektyw

wymiaru kary oraz wzięcie pod uwagę okoliczności, iż oskarżony jest osobą

dotychczas niekaraną, prowadzi legalny tryb życia i wraz z żoną prowadzi

gospodarstwo domowe i wychowuje małoletnie dzieci, to należy uznać, iż

wymierzona przez Sąd kara 2 lat pozbawienia wolności jest niewspółmiernie

surowa - szczególnie mając na uwadze, iż została wymierzona w wymiarze

znacznie przekraczającym dolny przewidziany ustawą wymiar kary za czyn z art.

198 k.k., tj. kary w wymiarze 6 miesięcy pozbawienia wolności”.

W przypadku zaś przychylenia się przez Sąd do zarzutu rażącej

niewspółmierności kary, wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w pkt I sentencji

wyroku poprzez wymierzenie oskarżonemu kary roku pozbawienia wolności z

jednoczesnym zawieszeniem wykonania orzeczonej kary na okres próby

wynoszący 3 i poddaniem oskarżonego pod dozór kuratora sądowego w miejsce

wymierzonej oskarżonemu kary 2 lat pozbawienia wolności.

Wyrokiem z dnia 21 stycznia 2026 r., II Ka 275/25, Sąd Okręgowy w Łomży

zaskarżone orzeczenie utrzymał w mocy.

We wniesionej kasacji, zaskarżając wyrok Sądu odwoławczego w całości,

obrońca skazanego zarzucił rażące naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ

na treść orzeczenia:

„I. art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 344a § 1 k.p.k., art. 147 § 3 i 3a k.p.k., art. 148 § 1

i 2 k.p.k., art. 297 § 1 pkt 5 k.p.k., art. 185c § 2 k.p.k., art. 410 k.p.k. oraz art. 424 §

1 pkt 1 k.p.k. - poprzez nierzetelną i pozorną kontrolę instancyjną zarzutów

apelacyjnych dotyczących wadliwego utrwalenia i wprowadzenia do procesu

dowodu z przesłuchania małoletniej pokrzywdzonej, a w szczególności:

a) zaakceptowanie sytuacji, w której w aktach sprawy znajdował się jedynie

fragmentaryczny, pozbawiony treści oświadczeń pokrzywdzonej protokół

przesłuchania, niespełniający wymogów ustawowych co do wiernego i możliwie

dokładnego utrwalenia jej wypowiedzi,

IV KK 248/26

9

b) przyjęcie, że doszło do skutecznego odczytania protokołu w toku rozprawy

głównej, mimo że dokument ten nie zawierał treści zeznań małoletniej i w istocie nie

było czego odczytywać,

c) uznanie, że brak przekładu zapisu dźwięku nie stanowi istotnego uchybienia,

pomimo że uniemożliwiał on realną kontrolę treści wypowiedzi pokrzywdzonej oraz

ich ocenę przez sąd i strony,

- co w konsekwencji doprowadziło do utrzymania w mocy wyroku skazującego

opartego na dowodzie, który nie został prawidłowo utrwalony i ujawniony w trybie

przewidzianym przez ustawę, a tym samym nie mógł stanowić pełnowartościowej

podstawy ustaleń faktycznych,

II. art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 185c § 1a k.p.k., art. 6 k.p.k., art. 366 § 1 k.p.k.,

art. 7 k.p.k. oraz art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k. - poprzez bezkrytyczne zaakceptowanie

oddalenia przez Sąd I instancji wniosku obrony o ponowne przesłuchanie

małoletniej pokrzywdzonej w warunkach przewidzianych w art. 185c k.p.k., mimo

że:

a) w chwili pierwszego przesłuchania oskarżony nie miał statusu podejrzanego i nie

był reprezentowany przez obrońcę, co uniemożliwiło zadanie pytań kluczowemu

świadkowi oskarżenia,

b) w toku postępowania ujawnione zostały nowe, istotne okoliczności - w

szczególności dotyczące używania przez pokrzywdzoną substancji

psychoaktywnych oraz jej tendencji do zatajeń i niepełnego relacjonowania zdarzeń

- które uzasadniały potrzebę weryfikacji jej wcześniejszych wypowiedzi,

c) sam Sąd Odwoławczy przyznał, że prawo do obrony w zakresie możliwości

zadawania pytań głównemu świadkowi zostało ograniczone, jednak mimo to

zaniechał wyciągnięcia z tej konstatacji procesowych konsekwencji,

- czym doszło do rażącego naruszenia prawa do obrony i zasady

kontradyktoryjności, a zarazem do utrzymania w mocy wyroku opartego na

dowodzie, który nie został poddany realnej weryfikacji w toku postępowania

sądowego,

III. art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k., art. 410 k.p.k., art. 5 § 2 k.p.k. oraz art.

424 § 1 pkt 1 k.p.k. - poprzez pozorne odniesienie się do zarzutów apelacyjnych

IV KK 248/26

10

dotyczących dowolnej oceny materiału dowodowego i bezkrytyczne powielenie

ustaleń Sądu I instancji, w szczególności w zakresie:

a) przyjęcia pełnej wiarygodności zeznań małoletniej pokrzywdzonej, bez

samodzielnej analizy ich spójności, konfrontacji z opinią psychologiczną

wskazującą na ograniczenia w zakresie postrzegania i odtwarzania zdarzeń oraz

bez odniesienia się do zeznań świadków wskazujących na jej wcześniejsze

zatajenia i nielojalność relacyjną,

b) uznania, że materiał z monitoringu pozwalał na identyfikację oskarżonego, mimo

że nagranie nie zostało poddane analizie specjalistycznej, a Sąd I instancji wprost

przyjął, iż przedstawia ono oskarżonego - czemu Sąd Okręgowy zaprzeczył wbrew

treści ustaleń Sądu I Instancji,

c) zaakceptowania oceny opinii ginekologicznej w sposób selektywny, pomijający

fakt braku obrażeń odpowiadających opisowi czynu, przy jednoczesnym utrzymaniu

ustalenia o dokonaniu czynności seksualnych w warunkach bezradności,

d) przyjęcia, że wyniki badań toksykologicznych potwierdzają sprawstwo

oskarżonego, mimo że brak było jednoznacznego ustalenia czasu przyjęcia

substancji oraz ich wpływu na stan świadomości pokrzywdzonej,

e) zignorowania znaczenia paragonu fiskalnego z dnia 6 kwietnia 2024 r. z godz.

22:42 wygenerowanego z aplikacji mobilnej […] należącej do oskarżonego,

dotyczącego transakcji opłaconej kartą płatniczą należącą do oskarżonego, jako

dowodu przemawiającego za jego obecnością w innym miejscu w czasie zdarzenia,

f) uznania, że fakt wynajmowania przez oskarżonego mieszkania z piwnicą pozwala

na przypisanie mu wyłącznego związku z miejscem zdarzenia, bez rozważenia

realnej możliwości dostępu do piwnicy przez inne osoby,

g) bezkrytycznego przyjęcia, że zeznania świadków pośrednich wzmacniają wersję

pokrzywdzonej, mimo że opierały się one wyłącznie na jej relacji,

- co łącznie doprowadziło do utrzymania w mocy wyroku skazującego mimo

istnienia poważnych, niewyjaśnionych wątpliwości co do przebiegu zdarzenia i

sprawstwa oskarżonego,

IV. art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k. oraz art. 457 § 3 k.p.k. -

poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku odwoławczego w sposób

nieodpowiadający wymogom ustawowym, polegający na:

IV KK 248/26

11

a) ograniczeniu się do ogólnikowej aprobaty ustaleń Sądu I instancji bez

rzeczywistego odniesienia się do szczegółowych zarzutów apelacyjnych,

b) braku pogłębionej analizy podnoszonych przez obronę uchybień dotyczących

naruszenia prawa do obrony, wadliwego utrwalenia przesłuchania małoletniej oraz

selektywnej oceny dowodów,

c) pominięciu kluczowych argumentów apelacji, w tym dotyczących znaczenia

braku przekładu zapisu dźwięku, niemożności realnego odczytania protokołu oraz

braku jednoznaczności opinii specjalistycznych,

- co czyni kontrolę instancyjną iluzoryczną niepozwalającą na weryfikację

prawidłowości rozumowania Sądu Odwoławczego”.

Jednocześnie, w ramach bezwzględnej przyczyny odwoławczej, na

podstawie art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 523 § 1 k.p.k. oraz art. 45 ust. 1

Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw

człowieka i podstawowych wolności oraz art. 47 Karty praw podstawowych Unii

Europejskiej - skarżący zarzucił „rozpoznanie sprawy przez Sąd nienależycie

obsadzony w postępowaniu odwoławczym, polegające na udziale w składzie

orzekającym Sądu Okręgowego w Łomży sędziego X. Y., powołanej do pełnienia

urzędu sędziego Sądu Okręgowego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa

ukształtowanej w trybie przewidzianym ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., której skład

i sposób powołania nie gwarantowały niezależności od władzy ustawodawczej i

wykonawczej, co prowadziło do naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy

przez Sąd ustanowiony ustawą, niezależny i bezstronny”.

W konkluzji obrońca wniósł o:

I. uchylenie wyroku Sądów I i II instancji i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu

w Zambrowie II Wydziałowi Karnemu do ponownego rozpoznania;

ewentualnie

II. uchylenie wyroku Sądu II instancji i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w

Łomży II Wydziałowi Karnemu do ponownego rozpoznania.

Odpowiadając pisemnie na kasację, prokurator wniósł o jej oddalenie jako

oczywiście bezzasadnej.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

IV KK 248/26

12

Kasację obrońcy skazanego uznać należało za oczywiście bezzasadną, co

pozwoliło na jej oddalenie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do ostatniego z podniesionych

zarzutów, tj. bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.,

stwierdzić należy, iż wbrew twierdzeniu obrońcy skazanego, w sprawie na etapie

postępowania odwoławczego nie zaistniała bezwzględna przyczyna odwoławcza w

postaci nienależytej obsady sądu.

Aktualne pozostaje stanowisko wyrażone w uchwale połączonych Izb Sądu

Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. w sprawie BSA I-4110-1/20, iż „nienależyta

obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. albo sprzeczność składu sądu z

przepisami prawa w rozumieniu art. 379 pkt 4 k.p.c. zachodzi także wtedy, gdy w

składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego w sądzie

powszechnym albo wojskowym na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa

ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o

zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.

U. z 2018 r. poz. 3), jeżeli wadliwość procesu powoływania prowadzi, w

konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i

bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art.

47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o

ochronie praw człowieka i podstawowych wolności”. Przywołane stanowisko Sądu

Najwyższego wskazuje, że dla skuteczności zarzutu uchybienia z art. 439 § 1 pkt 2

k.p.k. konieczne jest wskazanie konkretnych okoliczności, iż wadliwość procesu

powołania prowadzi do naruszenia konstytucyjnego i konwencyjnego standardu

niezawisłości i bezstronności sądu.

Zagadnienie kontroli bezstronności sędziego było również przedmiotem uchwały I

KZP 2/22 z dnia 2 czerwca 2022 r. składu 7 sędziów Sądu Najwyższego (OSNK

2022, z. 6, poz. 22). W uchwale tej Sąd Najwyższy potwierdził dotychczasowe

stanowisko, iż „1. Krajowa Rada Sądownictwa ukształtowana w trybie określonym

przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie

Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r. poz. 3) nie jest

organem tożsamym z organem konstytucyjnym, którego skład i sposób wyłaniania

reguluje Konstytucja RP, w szczególności w art. 187 ust. 1.”, jak również i to, że „2.

IV KK 248/26

13

Brak podstaw do przyjęcia a priori, że każdy sędzia sądu powszechnego, który

uzyskał nominację w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą

Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r., nie spełnia minimalnego standardu

bezstronności i każdorazowo sąd z jego udziałem jest nienależycie obsadzony w

rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 KPK (…).”

Sąd Najwyższy rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela

zaprezentowane stanowisko. Odwołanie się przez obrońcę skazanego do faktu

powołania sędzi Sądu Okręgowego Ł.I. w konsekwencji rekomendacji udzielonej

przez KRS ukształtowaną ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o

Krajowej Radzie Sądownictwa nie jest wystarczające do stwierdzenia braku

bezstronności sędzi, a tym samym zaistnienia w sprawie bezwzględnej przyczyny

odwoławczej w postaci nienależytej obsady Sądu Okręgowego w Łomży. Obrońca

nie wskazał w kasacji na jakiekolwiek związki sędzi z władzą wykonawczą, jak

również nie przywołał okoliczności, czy faktów które mogłyby prowadzić do

wniosku, iż owe związki mogły przyczynić się do przyspieszenia kariery zawodowej

sędziego. Podniesiony zarzut obrazy art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. jawi się więc jako

oczywiście bezzasadny zwłaszcza, że również informacje dostępne w domenie

publicznej nie potwierdzają zasadności zarzutu skarżącego (podobne stanowisko

wyrażono w zarządzeniu sędziego Sądu Najwyższego z dnia 18 grudnia 2025 r., IV

KO 180/25).

Lektura uzasadnienia orzeczenia Sądu odwoławczego nie potwierdziła

twierdzeń obrońcy aby Sąd ten w sposób „nierzetelny”, „poza kontrolą instancyjną”,

„bezkrytycznie” czy „pozornie” odniósł się do zarzutów apelacyjnych. Wręcz

przeciwnie, Sąd Okręgowy dokonał prawidłowej oceny materiału dowodowego,

wskazując dlaczego nie uznał za zasadne podniesione zarzuty apelacyjne, a w

uzasadnieniu orzeczenia przedstawił swoje stanowisko w tym przedmiocie. Sąd

Najwyższy niejednokrotnie zwracał uwagę, iż o obrazie art. 433 § 2 k.p.k. można

mówić wtedy, gdy sąd w ogóle nie rozważy wniosków i zarzutów wskazanych w

środku odwoławczym, zaś o naruszeniu art. 457 § 3 k.p.k. - gdy w uzasadnieniu

wyroku nie zostanie zawarta argumentacja odnośnie do określonego potraktowania

zarzutów i wniosków apelacji, a więc wtedy, gdy sąd uznając zarzuty apelacji za

zasadne lub niezasadne, nie wyjaśni swojego stanowiska, ewentualnie

IV KK 248/26

14

przedstawiona argumentacja będzie zawierała braki (postanowienie Sądu

Najwyższego z dnia 29 maja 2018 r., II KK 118/18). Nie sposób w rozpoznawanej

sprawie uznać, aby Sąd II instancji w ogóle nie rozważył wniosków i zarzutów

podniesionych w apelacji albo nie wyjaśnił zajętego przez siebie stanowiska, a

dokonaną w postępowaniu apelacyjnym ocenę zaskarżonego rozstrzygnięcia uznać

należy za prawidłową i wyczerpującą oraz czyniącą zadość obowiązującej

procedurze karnej. Odmienny punkt widzenia, zaprezentowany w kasacji, w istocie

rzeczy ignoruje stanowisko Sądu Okręgowego w Łomży i zmierza do ponowienia

kontroli odwoławczej w postępowaniu kasacyjnym. Powtórzenie przez skarżącego

w kasacji de facto zarzutów apelacyjnych i nadanie im charakteru zarzutów

kasacyjnych nie może wywołać oczekiwanego skutku, w sytuacji gdy Sąd

Okręgowy w toku przeprowadzonej kontroli instancyjnej odniósł się w sposób pełny,

szczegółowy i rzetelny do wszystkich zarzutów apelacyjnych, nie naruszając tym

samym ani przepisu art. 433 § 2 k.p.k., ani też art. 457 § 3 k.p.k., o naruszeniu

którego można mówić wtedy, gdy w uzasadnieniu wyroku nie zostanie zawarta

argumentacja odnośnie do określonego potraktowania zarzutów i wniosków

apelacji, tj. gdy sąd uznaje zarzuty za zasadne albo niezasadne, bez wyjaśnienia

swojego stanowiska, względnie argumentacja ta będzie zawierała braki.

W ocenie Sądu Najwyższego niecelowe jest powtarzanie argumentacji

zaprezentowanej przez Sąd odwoławczy, z którą w pełni należy się zgodzić, tak co

do oceny bezzasadności naruszenia art. 344a § 1 k.p.k., gdyż zasadnie protokół

przesłuchania małoletniej w trybie art. 185c § 1 k.p.k. można ograniczyć do zapisu

najbardziej istotnych oświadczeń osób biorących udział w tej czynności, a brak

sporządzenia przekładu zapisu dźwięku nie wpływa na prawidłowość utrwalonego

zapisu dźwięku, jak i trafności decyzji o oddaleniu wniosku dowodowego o

ponowne przesłuchanie małoletniej pokrzywdzonej (wniosek ograniczał się do

wskazania, że obrońca wyraża wolę zadanie małoletniej pokrzywdzonej szeregu

pytań, nie wskazując na żadne konkretne okoliczności, które wymagałyby

wyjaśnienia, a fakt, iż w trakcie przesłuchania małoletniej oskarżony nie miał

obrońcy, nie rodzi automatycznie obowiązku ponownego jej przesłuchania). Sąd

odniósł się także do podnoszonych okoliczności, dotyczących pokrzywdzonej takich

IV KK 248/26

15

jak próbowanie alkoholu, narkotyków czy nadużywanie leków, uznając iż w

przypadku nastolatków zatajanie tego jest zupełnie naturalne.

Negując prawidłowość oceny zeznań małoletniej pokrzywdzonej, opinii

ginekologicznej, materiału z monitoringu, badań toksykologicznych czy paragonu

fiskalnego, obrońca pod pozorem zarzutu rażącego naruszenia prawa

procesowego podnosi w rzeczywistości zarzut błędu w ustaleniach faktycznych,

który na etapie postępowania kasacyjnego jest niedopuszczalny, bowiem Sąd

Najwyższy nie jest sądem kolejnej – trzecią instancji.

W tym kontekście nie sposób stawiać Sądowi odwoławczemu skutecznego zarzutu

obrazy art. 7 k.p.k. skoro nie dokonywał samodzielnych ustaleń faktycznych i nie

oceniał na nowo zgromadzonego materiału dowodowego. Powtórzyć należy, że

kwestia oceny poszczególnych dowodów i poczynionych na tej podstawie ustaleń

faktycznym, w tym zeznań pokrzywdzonej, świadków czy dowodu z opinii, nie może

być podstawą zarzutów kasacji. Sąd odwoławczy nie przeprowadzał postępowania

dowodowego, nie oceniał na nowo dowodów i nie ustalał faktów. Nie mógł zatem

obrazić także art. 410 k.p.k.

Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w dyspozytywnej części

postanowienia.

[WB]

[r.g.]