Sąd Najwyższy wyłączył sędziego M.S. z rozpoznania kasacji od uniewinnienia M.P.

Do Sądu Najwyższego wpłynęła wniesiona przez pełnomocnika oskarżycielki

posiłkowej J.B. kasacja od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 13

marca 2025 r., sygn. akt II AKa 593/24, utrzymującego w mocy uniewinniający

oskarżonego M.P. wyrok Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 13 września 2024

r., sygn. akt IV K 171/22.

Sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt IV KK 400/25 i przydzielona

sędziemu Sądu Najwyższego M.S. Zawiadomiony o tym pełnomocnik oskarżycielki

posiłkowej złożył wniosek o „wyznaczenie do rozpoznania kasacji wniesionej przez

pełnomocnika osk. posiłkowej J.B. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach

sygn. akt II AKa 593/24 innego prawidłowo wyznaczonego składu Sądu

Najwyższego nie pozostającego w sprzeczności z Uchwałą Składu 7 Sędziów Izby

IV KK 400/25

2

Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z 24.09.2025 roku sygn. akt

III PZP 1/25”. W uzasadnieniu wskazał, że spełnia żądanie oskarżycielki, która

uzyskała informację, że „wyznaczony sędzia został nieprawidłowo powołany przez

kwestionowaną KRS”.

Wniosek został potraktowany jako wniosek o wyłączenie sędziego,

zarejestrowano go w kontrolce rozstrzygnięć incydentalnych pod sygnaturą KRI

1309 i przydzielono do rozpoznania sędziemu SN M.B. Postanowieniem z dnia 12

grudnia 2025 r. Sąd Najwyższy wniosek „o wyznaczenie innego składu do

rozpoznania sprawy o sygn. IV KK 400/25” pozostawił bez rozpoznania i w

uzasadnieniu wskazał, że „polska procedura karna nie zna instytucji wniosku o

zmianę składu orzekającego na wniosek strony” oraz że strona „ma możliwość

składania indywidualnych wniosków o wyłączenie poszczególnych sędziów

wyznaczonych do rozpoznania danej sprawy (…)”. Nasuwa się uwaga, iż

postąpienie po myśli art. 118 § 1 k.p.k. pozwoliłoby rozpoznać wniosek

merytorycznie, skoro na tym etapie postępowania skład orzekający Sądu

Najwyższego był jednoosobowy, a w treści pisma pełnomocnik oskarżycielki

posiłkowej wyraźnie wskazał, że ma na myśli wyłączenie sędziego M.S.

Następnie pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej, powołując art. 41 § 1 k.p.k.,

wniósł o wyłączenie od rozpoznania sprawy już imiennie wskazanego sędziego SN

M.S. W uzasadnieniu przytoczył fragment uchwały składu 7 sędziów Sądu

Najwyższego z dnia 24 września 2025 r., III PZP 1/25 (podjętej w Izbie Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych) oraz podniósł, że „Sędzia podlegający wyłączeniu

został powołany przez KRS ukształtowaną na podstawie ustawy z 08.12.2017 r.,

która została zakwestionowana w orzecznictwie SN oraz Wyrokiem TSUE z

19.11.2019 r. – C585/18, co uzasadnia stanowisko osk. posiłkowej, iż powstaje

wątpliwość co do możliwej bezstronności sędziego”. Nadto wskazał, że „wydanie

orzeczenia przez Sędziego nienależycie powołanego przez KRS prowadzi w

konsekwencji do nieważności postępowania”.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej nie dostrzega, że przepisy procedury

karnej nie przewidują nieważności postępowania, jak też, że sędziowie do pełnienia

urzędu nie są powoływani przez Krajową Radę Sądownictwa, a przez Prezydenta

IV KK 400/25

3

RP na wniosek Rady. Trafniejsze byłoby też powołanie przez autora wniosku

uchwały składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20, oraz

judykatów wydanych przez Sąd Najwyższy w Izbie Karnej. Niemniej jednak wniosek

zasługuje na uwzględnienie, jako zmierzający do takiego ukształtowania składu

Sądu Najwyższego mającego orzekać w przedmiotowej sprawie, by nie nasuwał on

zastrzeżeń i nie dawał asumptu do ewentualnego podważania zapadłego

rozstrzygnięcia.

Jest faktem, że sędzia M.S. do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego

Sądu Najwyższego został powołany na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa

ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o

zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.

U. z 2018 r., poz.3). Ma to znaczenie w kontekście uchwały składu połączonych

Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z

dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20, stwierdzającej w pkt 1., że „nienależyta

obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. (…) zachodzi także wtedy, gdy

w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu

Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie

określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o

Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz.

3)”. Ma zatem rację pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej, gdy zabiega o takie

ukształtowanie składu Sądu Najwyższego, by wydane w sprawie orzeczenie nie

było dotknięte uchybieniem o randze bezwzględnej przyczyny odwoławczej. Wszak

znany jest fakt, że wskazując na nienależytą obsadę Sądu Najwyższego,

zainteresowane osoby niekiedy postulują – bywa, że skutecznie – wznowienie z

urzędu postępowania kasacyjnego, nierzadko też kierują skargi do Europejskiego

Trybunału Praw Człowieka z zarzutem naruszenia przez Polskę art. 6 ust. 1

Europejskiej konwencji o ochronie praw człowieka i uzyskują korzystne dla siebie

rozstrzygnięcie, względnie dochodzi do ugodowego załatwienia sprawy, bowiem

rząd RP zasadności tych skarg nie kwestionuje (zob. komunikat ETPCz nr 259 z

dnia 7 listopada 2024 r., dotyczący skarg nr 41097/20, 42668/21, 39577/22 i

innych).

IV KK 400/25

4

Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak na wstępie.

[WB]

[a.ł]