Sąd Najwyższy wyłączył sędziego Adama Rocha od rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego Pawła Kołodziejskiego

Przed Sądem Najwyższym zawisła sprawa z kasacji obrońców m.in.

skazanych E. B. i A. B. , zarejestrowana pod sygn. akt IV KK 417/25. Sprawa ta

została przydzielona do rozpoznania SSN Małgorzacie Bednarek. Obrońcy E. B. i

A. B. złożyli wnioski o wyłączenie SSN Małgorzaty Bednarek od rozpoznania tej

sprawy. Obecnie do rozpoznania tego wniosku został wyznaczony SSN Paweł

Kołodziejski. Pismem z dnia 27 kwietnia 2026 r. obrońca skazanych E. B. i A. B.

złożył wniosek o wyłączenie SSN Pawła Kołodziejskiego od udziału w rozpoznaniu

IV KK 417/25

2

wniosku o wyłączenie SSN Małgorzaty Bednarek. Do rozpoznania tego wniosku

został aktualnie wyznaczony SSN Adam Roch.

Pismem z dnia 15 czerwca 2026 r. obrońca skazanych E. B. i A. B. złożył

wniosek o wyłączenie SSN Adama Rocha od udziału w rozpoznaniu wniosku o

wyłączenie SSN Pawła Kołodziejskiego od udziału w rozpoznaniu wniosku o

wyłącznie SSN Małgorzaty Bednarek od udziału w rozpoznaniu sprawy IV KK

417/25. Obrońca wskazał, że sprawa dotyczy tego sędziego bezpośrednio w

rozumieniu przyjętym w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I

KZP 2/22 (OSNK 2022, z. 6, poz. 22), a to z uwagi na tożsamą procedurę

powołania na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Wniosek okazał się zasadny.

Zgodnie z uchwałą składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 13

czerwca 2023 r., I KZP 22/22 (OSNK 2023, z. 8, poz. 37), której nadano moc

zasady prawnej, pojęcie „sprawy”, o jakim mowa w art. 40 i 41 § 1 k.p.k. odnosi się

zarówno do sprawy głównej, rozumianej jako orzekanie w głównym przedmiocie

procesu, jak również postępowań incydentalnych, w tym takich, które mają miejsce

w ramach sprawy głównej. Dlatego też możliwe jest rozpoznanie wniosku o

wyłączenie sędziego w zaistniałej w tej sprawie konfiguracji procesowej.

Za uwzględnieniem wniosku przemawia to, że okoliczności, do których

odwołano się we wniosku o wyłączenie SSN Pawła Kołodziejskiego, dotyczące

sposobu powołania tego sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady

Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8

grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych

innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 3; dalej: ustawa nowelizująca KRS), w

tożsamym stopniu odnoszą się zarówno do SSN Pawła Kołodziejskiego, mającego

rozpoznać wniosek o wyłączenie SSN Małgorzaty Bednarek od udziału w

rozpoznaniu sprawy kasacyjnej, jak również SSN Adama Rocha, mającego

rozpoznać wniosek o wyłączenie SSN Pawła Kołodziejskiego od udziału w

rozpoznaniu wniosku o wyłączenie SSN Małgorzaty Bednarek.

IV KK 417/25

3

W rezultacie w tej sprawie rozpoznanie wniosku o wyłączenie SSN Pawła

Kołodziejskiego przez SSN Adama Rocha mogłoby wzbudzić u postronnego

obserwatora uzasadnione wątpliwości co do tego, czy sędzia ten jest w stanie

bezstronnie rozpoznać ów wniosek, skoro miałaby oceniać podstawy do wyłączenia

sędziego, które odnoszą się do niego w takim samym stopniu, jak do sędziego,

którego dotyczy wniosek przez niego rozpoznawany. W rozpatrywanej sprawie

konieczność wyłączenia od orzekania SSN Adama Rocha wynika zatem z istoty

gwarancji bezstronnego orzekania przez sąd i sedna zakazu nemo iudex in causa

sua.

Nie można również tracić z pola widzenia tego, że brak uwzględnienia

wniosku o wyłączenie sędziego, a w konsekwencji orzekanie przez Sąd Najwyższy

z udziałem SSN Adama Rocha, prowadziłoby do zaistnienia uchybienia, o którym

mowa w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., z uwagi na nienależytą obsadę sądu, który nie

stanowiłby sądu ustanowionego ustawą w rozumieniu art. 6 ust. 1 Konwencji o

ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (zob. w tym przedmiocie przede

wszystkim: uchwała połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r.,

BSA-I-4110-1/20 (OSNK 2020, z. 2, poz. 7); uchwała składu siedmiu sędziów Sądu

Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22 (OSNK 2022, z. 6, poz. 22);

wyrok ETPCz z dnia 22 lipca 2021 r., Reczkowicz p. Polsce, skarga 43447/19;

wyrok ETPCz z dnia 8 listopada 2021 r., Dolińska-Ficek i Ozimek p. Polsce, skargi

nr 49868/19 i 57511/19, wyrok ETPCz z dnia 23 listopada 2023 r., Wałęsa p.

Polsce, skarga nr 50849/21).

Mając na uwadze powyższe, należało orzec jak w części dyspozytywnej

postanowienia.

[J.J.]

[r.g.]

IV KK 417/25

4