Pominięte utrzymanie wyroku w mocy. Sąd Najwyższy uchylił wyrok w tej części

IV KK 421/26

2

Wyrokiem z dnia 20 maja 2025 r., w sprawie o sygn. akt II K 1090/24 Sąd Rejonowy

w Olsztynie uznał oskarżonego Ł. Z. za winnego czynu z art. 207 § 3 k.k. w zw. z art.

4 § 1 k.k. i za to na mocy tych przepisów skazał go na karę dwóch lat pozbawienia

wolności. W wyroku orzeczono wobec oskarżonego zakaz zbliżania się do

pokrzywdzonej na odległość mniejszą niż 50 metrów przez okres 5 lat oraz zakaz

wszelkiego kontaktowania się z pokrzywdzoną przez okres 5 lat (pkt II wyroku), a

także nawiązkę na rzecz pokrzywdzonej w kwocie 20.000 zł (pkt III wyroku). Wyrok

zawierał także orzeczenia o kosztach procesu (pkt IV-V).

Apelację od tego wyroku wniósł obrońca oskarżonego. Zaskarżając wyrok w

całości zarzucił mu obrazę przepisów postępowania (art. 7 k.p.k.), błąd w ustaleniach

faktycznych oraz rażącą surowość środka kompensacyjnego w postaci nawiązki w

wymiarze 20.000 zł. Podnosząc te zarzuty skarżący wniósł o zmianę wyroku poprzez

uniewinnienie oskarżonego od przypisanego mu czynu, ewentualnie – z daleko

posuniętej ostrożności – zmianę wyroku poprzez zmianę kwalifikacji prawnej czynu

z art. 207 § 3 k.k. na art. 207 § 1 k.k. i przy zastosowaniu art. 37a § 1 k.k. orzeczenie

kary ograniczenia wolności oraz zmianę wyroku poprzez zmniejszenie kwoty

nawiązki na rzecz pokrzywdzonej.

Po rozpoznaniu tej apelacji, Sąd Okręgowy w Olsztynie wyrokiem z dnia 9

października 2025 r., w sprawie sygn. akt VII Ka 585/25, zmienił zaskarżony wyrok

w ten sposób, że w ramach rozstrzygnięcia z pkt I sentencji w miejsce kary

pozbawienia wolności na podstawie art. 207 § 3 k.k. przy zastosowaniu art. 37b k.k.

w zw. z art. 34 § 1a pkt 1 k.k. i art. 35 § 1 k.k. orzekł wobec oskarżonego Ł. Z. karę

6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności oraz karę 2 (dwóch) lat ograniczenia

wolności połączoną z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy

na cele społeczne w wymiarze 20 (dwudziestu) godzin w stosunku miesięcznym (pkt

I wyroku). Ponadto orzekł o kosztach postępowania (pkt II wyroku).

Kasację od tego wyroku wniósł Prokurator Generalny. Zaskarżając powyższy wyrok

niekorzyść skazanego w zakresie braku rozstrzygnięcia o utrzymaniu w mocy wyroku

Sądu I instancji w części, co do której apelacja obrońcy Ł. Z. nie została

uwzględniona, zarzucił wyrokowi: „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku

naruszenie przepisów prawa procesowego - art. 433 § 1 k.p.k. w zw. z art. 437 § 1

k.p.k., polegające na braku zawarcia w wyroku Sądu Okręgowego w Olsztynie

rozstrzygnięcia o utrzymaniu w mocy wyroku Sądu Rejonowego w Olsztynie w

IV KK 421/26

3

zakresie, w jakim apelacja obrońcy oskarżonego Ł. Z. wniesiona od całości wyroku

nie doprowadziła do zmiany bądź uchylenia tego orzeczenia.”

Podnosząc taki zarzut skarżący wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części

i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi

Okręgowemu w Olsztynie.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja jest zasadna, choć w jej części wstępnej nie wskazano na kluczowy

przepis, który stanowi podstawę jej wniesienia. Bezspornie, w układzie, w którym

skarżący wskazuje na brak koniecznego – wynikającego z art. 437 § 1 k.p.k. –

rozstrzygnięcia w wyroku sądu odwoławczym, celowe było wskazanie na art. 425 §

2 zd. drugie k.p.k., a zatem na przepis prawa procesowego, który dopuszcza

możliwość skarżenia braku określonego rozstrzygnięcia. Po tej uwadze natury

formalnoprawnej stwierdzić należy, że ma rację Prokurator Generalny, gdy wskazuje

w zarzucie kasacji, iż w układzie, w którym zaskarżono wyrok w całości, a zmiana

tego wyroku nastąpiła tylko w części, konieczne było z uwagi na treść art. 437 § 1

k.p.k. w zw. z art. 433 § 1 k.p.k. odniesienie się sądu odwoławczego do tej części

zaskarżonego wyroku, która nie została zmieniona. Jest przy tym jasne, że w takim

układzie niepodzielenie zarzutów apelacji winno skutkować utrzymaniem wyroku w

pozostałej części. Takie rozstrzygnięcie dowodziłoby rozpoznania apelacji w pełnym

zakresie i określałoby w sposób zupełny treść prawomocnego wyroku. Podkreślić

trzeba, że sąd odwoławczy orzekł w wyroku o kosztach postępowania

odwoławczego, a to oznacza, zgodnie z art. 626 § 1 k.p.k., iż jego orzeczenie

kończyło postępowanie karne w sprawie oskarżonego, co z kolei dowodzi, że brak

rozstrzygnięcia o utrzymaniu w mocy wyroku w pozostałym zakresie jest

uchybieniem formalnym odnoszącym się jednak do prawomocnego wyroku. Zgodzić

się ponadto trzeba, że brak formalnego rozstrzygnięcia o utrzymaniu zaskarżonego

wyroku w pozostałym zakresie ma charakter rażący, albowiem z jednej strony

uniemożliwia wykonanie wyroku w całości (sąd pierwszej instancji wstrzymał

wykonanie wyroku z tego powodu), a z drugiej strony uniemożliwia formalne

zaliczenie skazanemu okresu odbycia środka karnego. Z tego choćby powodu

wątpliwe jest określenie kierunku wniesionej kasacji jako kasacji na niekorzyść.

Dostrzegając wszystkie konsekwencje braku koniecznego rozstrzygnięcia o

IV KK 421/26

4

utrzymaniu w mocy wyroku w pozostałym zakresie, ocenić trzeba kasację jako

wniesioną na korzyść skazanego.

Z tego powodu należało orzec jak w sentencji wyroku. W toku ponownego

postępowania we wskazanym zakresie – jeśli środek karny był wykonywany – należy

pamiętać o treści art. 538 § 1 k.p.k.

[J.J.]

[a.ł]