Areszt za kradzież odkurzacza w trybie nakazowym. Sąd Najwyższy uchylił wyrok

Sąd Rejonowy w Tychach wyrokiem nakazowym z dnia 30 lipca 2025 r. (sygn.

akt II W 517/25), uznał obwinionego M.B. za winnego tego, że w dniu 26 maja 2025

r. o godz. 10:00 w T. przy ul. [...] w sklepie L. dokonał kradzieży odkurzacza o wartości

IV KK 466/25

2

799 zł na szkodę L. Sp. z o.o., to jest wykroczenia z art. 119 § 1 k.w. Za ten czyn, na

podstawie art. 119 § 1 k.w., Sąd wymierzył obwinionemu karę 21 dni aresztu.

Ponadto, na mocy art. 119 § 4 k.w., Sąd zasądził od obwinionego na rzecz L. Sp. z

o.o. obowiązek zapłaty kwoty 799 zł tytułem równowartości skradzionego mienia

Powyższy wyrok nakazowy uprawomocnił się bez wniesienia sprzeciwu przez

strony.

Kasację od powyższego wyroku wniósł Prokurator Generalny, zaskarżając

orzeczenie w całości na niekorzyść obwinionego M.B. Skarżący zarzucił

zaskarżonemu wyrokowi rażące i mające istotny wpływ na jego treść naruszenie

przepisu prawa procesowego, tj. art. 93 § 1 zd. 1 k.p.w., polegające na wymierzeniu

obwinionemu wyrokiem nakazowym za wykroczenie z art. 119 § 1 k.w. kary 21 dni

aresztu, podczas gdy orzeczenie tej kary w trybie nakazowym jest prawnie

niedopuszczalne. Podnosząc ten zarzut, Prokurator Generalny wniósł o uchylenie

zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi

Rejonowemu w Tychach.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja Prokuratora Generalnego jest oczywiście zasadna, co skutkować

musiało uchyleniem zaskarżonego orzeczenia. Analiza akt sprawy oraz treść

wydanego wyroku nakazowego prowadzą do jednoznacznego wniosku, iż Sąd

Rejonowy w Tychach procedował z rażącym naruszeniem przepisów o postępowaniu

nakazowym w sprawach o wykroczenia. Zgodnie z brzmieniem art. 93 § 1 k.p.w., sąd

na posiedzeniu może wydać wyrok nakazowy w sprawach o wykroczenia, w których

wystarczające jest wymierzenie nagany, grzywny albo kary ograniczenia wolności.

Katalog kar, które mogą zostać orzeczone w tym szczególnym trybie, ma charakter

zamknięty i nie obejmuje kary aresztu. Kara ta, jako najsurowsza w systemie prawa

wykroczeń, wiąże się z pozbawieniem wolności obwinionego, co determinuje

konieczność zachowania wyższych standardów proceduralnych, właściwych dla

trybu zwyczajnego, w tym zagwarantowania obwinionemu prawa do obrony na

rozprawie przed sądem.

W realiach niniejszej sprawy Sąd Rejonowy, uznając okoliczności czynu za

niebudzące wątpliwości, zdecydował o wydaniu wyroku nakazowego, jednocześnie

jednak wymierzył M.B. karę 21 dni aresztu. Takie rozstrzygnięcie stanowi rażącą

IV KK 466/25

3

obrazę art. 93 § 1 k.p.w., gdyż Sąd orzekł karę, której w wybranym trybie procesowym

orzec mu nie było wolno. Bez znaczenia dla oceny tego uchybienia pozostaje fakt, iż

art. 119 § 1 k.w., stanowiący podstawę prawną skazania, przewiduje w swojej sankcji

karę aresztu. Uprawnienie sądu do wymierzenia kary określonego rodzaju jest

bowiem ściśle powiązane z formą procedowania – jeżeli sąd uznaje, iż stopień

społecznej szkodliwości czynu lub względy prewencyjne wymagają orzeczenia kary

aresztu, jest on zobligowany do skierowania sprawy do rozpoznania na zasadach

ogólnych, a nie w trybie nakazowym.

Stwierdzone uchybienie miało oczywisty i istotny wpływ na treść wyroku, gdyż

doprowadziło do nałożenia na obwinionego kary prawnie niedopuszczalnej w danym

trybie, co narusza fundamentalne zasady rzetelnego procesu. Uwzględnienie kasacji

wniesionej na niekorzyść obwinionego było w tym przypadku konieczne, gdyż

orzeczenie o karze aresztu w wyroku nakazowym jest dotknięte wadą

uniemożliwiającą pozostawienie go w obrocie prawnym.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Rejonowy w Tychach winien

rozpoznać sprawę na zasadach ogólnych.

Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

Jacek Błaszczyk Jerzy Grubba Włodzimierz Wróbel

[WB]

[r.g.]