Sędzia SN wyłączony z kasacji, bo wcześniej odmówił wznowienia postępowania z urzędu

Postanowieniem z dnia 21 maja 2025 r., IV KK 14/25, Sąd Najwyższy oddalił

jako oczywiście bezzasadną kasację pełnomocnika wnioskodawcy A.P. od wyroku

Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 24 czerwca 2024 r., sygn. akt II AKa

218/24. W dniu 21 lipca 2025 r. zarejestrowano w Sądzie Najwyższym pod

sygnaturą IV KO 125/25, sporządzoną przez wnioskodawcę sygnalizację potrzeby

wznowienia postępowania kasacyjnego ze względu na zaistnienie uchybienia z art.

439 § 1 pkt 2 k.p.k. (nienależyta obsada Sądu w związku z wadliwym powołaniem

SSN R.W.). W dniu 25 lipca 2025 r., pod sygnaturą IV KO 128/25, zarejestrowano

natomiast sygnalizację konieczności wznowienia z urzędu postępowania

IV KK 491/25

2

zakończonego opisanym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Katowicach z uwagi na to,

że w jego składzie sądu pierwszej instancji – Sąd Okręgowy w Rybniku oraz w

składzie Sądu odwoławczego brali udział wadliwie powołani odpowiednio sędziowie

X.Y. i X.Y.1 (w odniesieniu do pierwszego z wymienionych sędziów kwestionowano

także sposób rozpoznania wniosku o jej wyłączenie). Sprawa IV KO 128/25

zakończona została zarządzeniem z dnia 14 sierpnia 2025 r., wydanym przez SSN

A.R., w którym stwierdzono brak podstaw do wznowienia z urzędu postępowania

zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Katowicach w sprawie II AKa

218/24. W obszernym uzasadnieniu tego zarządzenia wskazano, że Sądy obu

instancji rozpoznały sprawę w należytym składzie, co wynikało z przeprowadzonej

wykładni art. 439 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k. Postanowieniem z dnia 5 listopada 2025 r., II

KO 125/25, Sąd Najwyższy na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt

2 k.p.k. wznowił postępowanie kasacyjne, uchylił postanowienie Sądu Najwyższego

z dnia 21 maja 2025 r., IV KK 14/25, o oddaleniu kasacji jako oczywiście

bezzasadnej i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Najwyższemu

Izbie Karnej w postępowaniu kasacyjnym. Sprawa ta został zarejestrowana pod

sygnaturą IV KK 491/25 i zarządzeniem z dnia 7 listopada 2025 r. przydzielono ją

do rozpoznania SSN A.R. W dniu 24 listopada 2025 r. do Sądu Najwyższego

wpłynęło pismo wnioskodawcy, w którym „w uzupełnieniu kasacji wniesionej przez

pełnomocnika” wskazuje na zaistnienie bezwzględnej przyczyny uchylenia

orzeczenia wynikającej z nienależytej obsady Sądu Apelacyjnego, związanej z

udziałem w sprawie wadliwie powołanego na urząd sędziego X.Y.1

W oświadczeniu z dnia 3 grudnia 2025 r. sędzia A.R. zawarł żądanie

wyłączenia go od udziału w sprawie kasacyjnej wskazując, że we wcześniejszej

decyzji procesowej – zarządzeniu z dnia 14 sierpnia 2025 r., IV KO 128/25 –

wyraził już pogląd o braku podstaw do wznowienia postępowania karnego z urzędu

ze względu na to, że w sprawie nie zaistniały uchybienia z art. 439 § 1 pkt 1 i 2

k.p.k., co – zważywszy, że Sąd Najwyższy zobligowany jest do badania z urzędu

kwestii zaistnienia bezwzględnych powodów odwoławczych – mogłoby wywołać

wątpliwości co do bezstronności sądu.

IV KK 491/25

3

Zgodnie z art. 41 § 1 k.p.k. sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje

okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego

bezstronności w danej sprawie, a wyłączenie następuje na żądanie sędziego, z

urzędu albo na wniosek strony.

Stosownie do art. 536 k.p.k., Sąd Najwyższy rozpoznaje kasację w

granicach zaskarżenia i podniesionych zarzutów, a w zakresie szerszym m.in. w

wypadkach określonych w art. 439 k.p.k. Z ostatniego z przywołanych przepisów

wynika, że bezwzględne przyczyny uchylenia orzeczenia należy uwzględnić z

urzędu niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów oraz wpływu

uchybienia na treść orzeczenia. Kwestie związane z prawidłowością obsady sądu,

do których odnoszą się przepisy art. 439 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k., muszą więc być brane

przez Sąd Najwyższy pod uwagę z urzędu. Sędzia A.R. wypowiedział się już w tej

mierze w przywoływanym zarządzeniu z dnia 14 sierpnia 2025 r. w sprawie IV KO

128/25, słusznie zatem wskazuje, że w opisanej sytuacji występują okoliczności

mogące uzasadniać wątpliwości co do jego bezstronności w podlegającej

rozpoznaniu sprawie kasacyjnej. W tym stanie rzeczy żądanie sędziego wyłączenia

go od udziału w sprawie IV KK 491/25 ocenić należało jako uzasadnione.

[WB]

[a.ł]