Faktury VAT na nieistniejące transakcje z olejem. SN oddalił kasację skazanego

Sąd Okręgowy w Gliwicach, wyrokiem z 11 czerwca 2025 r., zmienił

zaskarżony apelacją obrońcy wyrok Sądu Rejonowego w Zabrzu z 18 września

2024 r. i ostatecznie J.N., po tym jak uniewinniono go od zarzutu popełnienia 167

IV KK 64/26

2

przestępstw z art. 55 § 1 k.k.s. w zb. z art. 56 k.k.s., został uznany za winnego

popełnienia ciągu 207 występków z art. 271 § 3 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. i za to

na podstawie art. 271 § 3 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 2 k.k. w zw. z

art. 91 § 1 k.k. wymierzono mu karę 3 lat pozbawienia wolności. W kasacji od

wyroku Sądu odwoławczego obrońca podniósł rażące i mające istotny wpływ na

treść orzeczenia naruszenie prawa procesowego tj. art. 7 k.p.k. w zw. z art. 8 § 1

k.p.k. w zw. z art. 424 § 1 k.p.k. i art. 442 § 3 k.p.k. oraz prawa materialnego tj. art.

271 § 3 k.k. i art. 65 § 1 k.k., wyrażające się w dokonaniu dowolnej oceny materiału

dowodowego, nieprzeprowadzeniu dowodu z zeznań D.M. i wadliwą subsumcję

zachowań J.N. Przy tak sformułowanych zarzutach obrońca wniósł o uchylenie

zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi

Okręgowemu w Gliwicach.

W odpowiedzi na kasację Prokurator Rejonowy w Zabrzu wzniósł o

oddalenie kasacji jako oczywiście bezzasadnej.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja okazała się oczywiście bezzasadna w stopniu oczywistym.

Na krytykę zasługiwał pogląd, w którym obrońca szeroko eksponował tezę o

prawie sądów do ,,uczynienia częścią swojego uzasadnienia - uzasadnienia w innej

sprawie”, co miało mieć negatywny wydźwięk w tym znaczeniu, że uzasadnienie

pisemnych motywów wyroku Sądu Rejonowego w Zabrzu w sprawie II K 1549/22

jest powtórzeniem uzasadnienia wydanego do pierwotnego wyroku kasatoryjnego

VI Ka 344/22 przez Sąd Okręgowy w Gliwicach. W realiach niniejszej sprawy

„samodzielność jurysdykcyjna”, rozumiana w sposób przedstawiony przez

skarżącego, całkowicie przesłoniłaby regułę, o której mowa w art. 8 § 1 k.p.k.,

stanowiącą, że sąd karny nie jest związany ustaleniami faktycznymi ani tym

bardziej rozstrzygnięciami innych sądów, a ustalenia faktyczne oraz wnioski i oceny

w sprawie kształtuje wyłącznie w oparciu o dowody przeprowadzone na rozprawie.

Przede wszystkim, orzekając ponownie, Sąd pierwszej instancji miał powtórnie

zweryfikować zeznania D.M., co skrupulatnie uczynił na str. 217-221 uzasadnienia,

a procedowanie w tym zakresie zyskało aprobatę Sądu Okręgowego (k. 2-3

IV KK 64/26

3

uzasadnienia). Relacje pozostałych świadków, które nie były zakwestionowane w

pierwotnie przeprowadzonym postępowaniu odwoławczym w sprawie VI Ka 344/22

także zyskały aprobatę podczas obecnie rozpatrywanej kontroli instancyjnej.

Powyższe ustalenia pozwalały na stwierdzenie, że Sąd Okręgowy, którego nie

dotyczył zarzut z art. 8 k.p.k., zaaprobował bez żadnych wątpliwości ocenę

osobowego materiału dowodowego z postępowania pierwszoinstacyjnego, a to

wykluczało skuteczne zakwestionowanie zasady samodzielności jurysdykcyjnej

sądów w postępowaniu pierwszoinstancyjnym.

Nie było żadnych podstaw do twierdzenia, że Sąd odwoławczy rażąco

naruszył art. 442 § 3 k.p.k. Przepis ten obowiązywał wyłącznie Sąd pierwszej

instancji a kontrola instancyjna nie wykazała, aby nie wykonano wskazań Sądu

Okręgowego ze sprawy VI Ka 344/22. Biorąc pod uwagę to, że przesłuchanie D.M.

miało służyć ustaleniu chronologii zdarzeń i wyjaśnieniu przyczyn dotychczasowych

rozbieżności to uznać trzeba, że Sąd Rejonowy sprostał tym wytycznym, czego

wyrazem było stwierdzenie Sądu odwoławczego, że kontrola zeznań tego świadka

bez wzywania go na rozprawę wystarczyła do ustalenia stanu fatycznego w

niniejszej sprawie: nie ma wątpliwości co do tego, w jaki sposób J.N. rozpoczął

współpracę z D.M. w 2014 r. i jakie po kolei działania podejmowali, realizując w ten

sposób znamiona czynów fałszerstwa intelektualnego zarzuconych skazanemu.

Sąd Najwyższy nie podzielił stanowiska obrońcy przyjmującego, że J.N., jako

osoba nieuprawniona do wystawiania dokumentów w imieniu spółki S. sp. z o.o.,

nie mógł być sprawcą czynów z art. 271 § 1 i 3 k.k. Taki punkt widzenia nie ma nic

wspólnego z przyjętym w sprawie stanem faktycznym. Udowodniono bowiem

ponad wszelką wątpliwość, że J.N., zajmując się sferą gospodarczą i finansową

spółki S., dostarczał D.M. wypełnione druki faktur sprzedaży oleju rzepakowego,

poświadczając w nich nieprawdę przez wykazanie nieistniejących transakcji

gospodarczych i umożliwiając w ten sposób odbiorcom tych faktur znaczne

obniżenie zobowiązań podatkowych. J.N. zajmował się obrotem oleju rzepakowego

i wystawiał faktury jego sprzedaży, które nie dokumentowały faktycznych transakcji.

Ponad wszelką wątpliwość wykazano, że D.M., z którym prowadził spółkę S., był

wyłącznie pozorantem wykonującym polecenia J.N. Tymczasem firmę tę skazany

IV KK 64/26

4

prowadził na własny rachunek i sam wystawiał faktury VAT. Skazany doskonale

zdawał sobie sprawę, że jego sposób działania przejawiający się w stałości,

powtarzalności wielokrotnie wykonywanych nielegalnych czynności przysporzył mu

korzyści majątkowych z popełnianych przestępstw.

Z tych powodów Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej

orzeczenia, uznając kasację za oczywiście bezzasadną w rozumieniu art. 535 § 3

k.p.k. O kosztach sądowych za postępowanie kasacyjne orzeczono po myśli art.

636 § 1 k.p.k. w zw. z art. 637a k.p.k.

[WB]

[r.g.]