Sąd Najwyższy nie wstrzymał wykonania wyroku wobec M. C. przed rozpoznaniem kasacji

W kasacji obrońcy skazanego M.C. , podnoszącej generalnie zarzuty

rażącego naruszenia prawa procesowego, sformułowano również wniosek o

wstrzymanie wykonania orzeczenia - do czasu rozpoznania kasacji. Ten ostatni

postulat nie został przez obrońcę uzasadniony.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Wniosek obrońcy nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 532 § 1 k.p.k., w razie wniesienia kasacji Sąd

Najwyższy może wstrzymać wykonanie zaskarżonego orzeczenia, jak i innego

IV KK 81/26

2

orzeczenia, którego wykonanie zależy od rozstrzygnięcia kasacji. Instytucja

wstrzymania wykonania wyroku ma niewątpliwie charakter wyjątkowy, wprowadza

bowiem odstępstwo od zasady niezwłocznej wykonalności prawomocnych orzeczeń

(vide art. 9 k.k.w.), a wobec tego nie podlega wykładni rozszerzającej, zaś sama

czynność procesowa wniesienia kasacji, nie stanowi dostatecznej podstawy do

zastosowania tej szczególnej instytucji. Łączy się to bowiem z faktem, że kasacja

przysługuje od prawomocnego wyroku, a więc orzeczenia objętego prawnym

domniemaniem prawidłowości zawartych w nim rozstrzygnięć. Wprawdzie przepis

art. 532 § 1 k.p.k. nie formułuje przesłanek przemawiających za podjęciem takiej

decyzji, jednakże w orzecznictwie prezentowane jest utrwalone stanowisko, że

zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania orzeczenia, winno być uzasadnione

szczególnymi i jednoznacznymi w swej wymowie okolicznościami prowadzącymi do

wniosku, że wykonanie orzeczenia, przed rozpoznaniem skargi kasacyjnej

spowodowałoby dla skazanego wyjątkowo dolegliwe i w zasadzie nieodwracalne

skutki. Do owych szczególnych okoliczności należy zaliczyć rangę i charakter

postawionych zarzutów kasacyjnych i ich widoczną już prima facie zasadność, a w

związku z tym wysokie prawdopodobieństwo uwzględnienia wniesionej skargi, gdyż

w takiej sytuacji wykonanie orzeczenia przed rozpoznaniem kasacji, zwłaszcza w

zakresie kary, spowodowałoby dla skazanego zbyt poważne i nieodwracalne

następstwa. Tego rodzaju skutki mogą zaistnieć wówczas, gdy już pobieżna analiza

wniesionej kasacji świadczy o jej zasadności, a tym samym o konieczności uchylenia

zaskarżonego nią wyroku.

W świetle powyższych uwarunkowań, dokonując wstępnej kontroli kasacji

wniesionej na rzecz M. C. i w niczym nie przesądzając oczywiście ostatecznego

rozstrzygnięcia sprawy, które nastąpi po merytorycznym rozpoznaniu skargi

kasacyjnej, Sąd Najwyższy nie znalazł podstaw do uznania, że w sprawie zaistniały

przesłanki do zastosowania wyjątkowej instytucji z art. 532 § 1 k.p.k. Zresztą to

skarżący powinien odrębnie, w powiązaniu z formułowanymi w kasacji zarzutami,

przedstawić dodatkową argumentację i wykazać właśnie szczególnymi oraz

jednoznacznymi w swej wymowie okolicznościami, wysokie prawdopodobieństwo

uwzględnienia podniesionych zarzutów, a tym samym i nieodwracalnych skutków

wykonania już obecnie prawomocnie orzeczonej kary. Tymczasem w przedmiotowej

sprawie obrońca, poza generalnym odwołaniem się do unormowania z art. 532 k.p.k.

w ogóle nie ujawnił owych szczególnych i jednoznacznych w swej wymowie

IV KK 81/26

3

okoliczności wskazujących, że wykonanie kary przed rozpoznaniem wniesionej

skargi, rzeczywiście spowodowałoby dla skazanego wyjątkowo dolegliwe i w

zasadzie nieodwracalne skutki.

Niewątpliwie afirmowane w kasacji uchybienia, akcentujące rażącą obrazę art.

6 k.p.k. w zw. z 42 ust. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 156 § 1 k.p.k. w zw. z art. 401 §

1 k.p.k.), mającą wpływ na treść orzeczenia - muszą zostać szczegółowo

przeanalizowane przez Sąd Najwyższy na rozprawie kasacyjnej. Rzecz jasna takiej

gruntownej oceny nie można dokonywać na przedpolu merytorycznego rozpoznania

kasacji, w sytuacji, gdy obrońca nie podnosi tego rodzaju uchybień oraz argumentów,

które w sposób oczywisty, a więc bez potrzeby głębszego wnikania w całokształt

materiałów sprawy, wskazywałyby na niebudzącą wątpliwości, ewidentną ich

zasadność, a zatem już prima facie przekonywałyby o wysokim

prawdopodobieństwie uwzględnienia kasacji.

Dostrzec także należy, że w pisemnej odpowiedzi na tę skargę, prokurator

wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.

W tym stanie rzeczy, Sąd Najwyższy doszedł do przekonania, że na obecnym

etapie brak było wystarczających podstaw do zastosowania nadzwyczajnej instytucji

przewidzianej w art. 532 § 1 k.p.k. Przedmiotowe, incydentalne postąpienie w żadnej

mierze nie przesądza o trafności podniesionych w skardze zarzutów i kierunku

przyszłego rozstrzygnięcia w przedmiocie zasadności wniesionej kasacji.

Nie znajdując zatem podstaw do uwzględnienia wniosku, orzeczono jak na

wstępie.

SSN Stanisław Stankiewicz

[J.J.]

[a.ł]