SN odmówił wznowienia procesu skazanego S.L., bo wniosek był oczywiście bezzasadny

W dniu 28 sierpnia 2026 r. zarejestrowano w Sądzie Najwyższym, pod

sygnaturą IV KO 108/26, pismo skazanego S.L., w którym domagał się wyznaczenia

mu obrońcy z urzędu „w celu ponownego rozpatrzenia sprawy Sygn. akt IV K 106/24

wyroku z dnia 8 kwietnia 2025” i potraktowano je jako wniosek o wznowienie

postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 30

października 2025 r., sygn. akt II AKa 320/25. Zarządzeniem z dnia 22 września 2026

r. wezwano skazanego do udzielenia w terminie 7 dni informacji o tym, jakie to

IV KO 108/26

2

okoliczności, wskazane w art. 540 k.p.k.. oraz art. 540a i b k.p.k. mają stanowić

podstawę wniosku o wznowienie postępowania, pod rygorem nierozpoznania

wniosku o ustanowienie obrońcy z urzędu i skierowania wniosku na posiedzenie w

trybie art. 545 § 3 k.p.k. w przedmiocie odmowy przyjęcia wniosku (k – 18). W

pismach z dnia 28 września 2026 r. skazany ponowił wniosek o wyznaczenie mu

obrońcy z urzędu, bowiem nie ma środków na ustanowienie obrońcy z wyboru, a

nadto wskazał, że zachodzi potrzeba wznowienia postępowania, ponieważ:

- nie mógł złożyć pełnych wyjaśnień „nie narażając współoskarżonej P.S. na

odpowiedzialność, ponieważ byłem z nią w bliskiej relacji osobistej”,

- brakuje zeznań dwojga świadków, tj. znajomego pokrzywdzonego, który był obecny

tuż przed zdarzeniem oraz funkcjonariuszki policji obecnej przy zatrzymaniu,

- funkcjonariusze policji złożyli przez Sądem Okręgowym w Sosnowcu nieprawdziwe

zeznania,

- w sprawie nie przeprowadzono „wizji lokalnej”,

- brak było motywu,

- „opinia biegłych, psychiatry i psycholog była początkowo niejasna, wymagająca

sprostowania w trakcie śledztwa prowadzonego przez prokuraturę w Będzinie”.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 545 § 3 k.p.k. sąd, orzekając jednoosobowo, odmawia przyjęcia

wniosku o wznowienie postępowania, bez wzywania do usunięcia jego braków

formalnych, jeżeli z treści wniosku wynika jego oczywista bezzasadność.

Z przytoczonego pisma skazanego wynika, że podstaw do wznowienia

postępowania można upatrywać w przesłankach zawartych w art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k.

– w związku z postępowaniem dopuszczono się przestępstwa, a istnieje

uzasadniona podstawa do przyjęcia że mogło to mieć wpływ na treść orzeczenia i w

art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k. – po wydaniu orzeczenia ujawnią się nowe fakty lub dowody

wskazujące m.in. na to, że skazany nie popełnił czynu albo czyn nie stanowił

przestępstwa lub nie podlegał karze.

IV KO 108/26

3

Pierwszą ze wskazanych podstaw można wiązać z twierdzeniem, że w toku

postępowania przed Sądem pierwszej instancji, tj. Sądem Okręgowym w Sosnowcu,

funkcjonariusze policji złożyli nieprawdziwe zeznania co do obrażeń u

współoskarżonej P.S. i braku śladów uderzenia na głowie skazanego. Rzecz jednak

w tym, że skazany nie dość, że nie identyfikuje tych funkcjonariuszy, to jeszcze nie

spełnia wymagań sformułowanych w art. 541 § 1 k.p.k. Z przepisu tego wynika

bowiem, że czyn, o którym mowa w art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k., musi być ustalony

prawomocnym wyrokiem skazującym, chyba że orzeczenie takie nie może zapaść z

powodu przyczyn wymienionych w art. 17 § 1 pkt 3 – 11 lub w art. 22 k.p.k. Oznacza

to, że twierdzenie, iż funkcjonariusze policji złożyli fałszywe zeznania musiało zostać

ustalone wyrokiem skazującym za to przestępstwo, bądź dowiedzione, iż zaistniała

przeszkoda do wydania takiego orzeczenia, a nadto konieczne jest wykazanie, że

istnieje uzasadniona podstawa do przyjęcia, że przestępstwo to mogło mieć wpływ

na treść orzeczenia.

Druga, ewentualna postawa wznowienia postępowania, wiąże się z nowymi

faktami lub dowodami, które ujawniły się po wydaniu orzeczenia objętego wnioskiem.

Żadna z okoliczności przywoływanych przez skazanego nie ma waloru nowości w

rozumieniu art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k. (nie ujawniła się po wydaniu wyroku), a nadto

skarżący nawet nie próbuje wykazać wpływu tych okoliczności na kwestię jego

sprawstwa i związanej z tym odpowiedzialności karnej.

Z akt sprawy wynika, że skazany składał wyjaśnienia zarówno w toku

postępowania karnego, jak i przed Sądem pierwszej instancji, a kwestia

miarodajności jego wyjaśnień była przedmiotem zarzutu apelacyjnego. Analiza akt

nie wskazuje by skazany, mimo faktu orzeczenia wobec niego kary 25 lat

pozbawienia wolności przez Sąd Okręgowy, deklarował wolę złożenia wyjaśnień w

toku postępowania apelacyjnego i domagał się przeprowadzenia tej czynności. Z

wniosku o wznowienie postępowania nie wynika także jakie znaczenie, w

perspektywie podstawy wznowieniowej, mogłyby mieć ewentualne nowe wyjaśnienia.

Nie wiadomo także jak powiązać żądanie wznowienia postępowania ze zdawkowym

stwierdzeniem, że w sprawie nie było „wizji lokalnej”, brak było motywu oraz że w

trakcie śledztwa były wątpliwości co do miarodajności opinii psychiatrów i psychologa.

Żadna z tych okoliczności nie jest nowym faktem czy dowodem w rozumieniu

wskazanego wyżej przepisu.

IV KO 108/26

4

Podstawy wznowienia postępowania nie może stanowić wreszcie

utrzymywanie, że brak jest zeznań dwóch świadków, tj. znajomego pokrzywdzonego

oraz policjantki obecnej przy zatrzymaniu. Po pierwsze, skazany nie identyfikuje tych

osób, a nadto – co istotniejsze – nie wskazuje okoliczności, na które świadkowie ci

mieliby zeznawać oraz ich znaczenia dla wykazania, że skazany nie popełnił czynu

albo czyn nie stanowił przestępstwa lub nie podlegał karze, czy wnioskodawcę

skazano za przestępstwo zagrożone surowszą karą.

Poczynione rozważania prowadzą do konkluzji, że wniosek skazanego jest

oczywiście bezzasadny, co uzasadniło odmowę jego przyjęcia. Oczywista

bezzasadność wniosku spowodowała, że odnoszenie się do wniosku o wyznaczenie

obrońcy z urzędu stało się bezprzedmiotowe.

[WB]

[a.ł]