Spór o odmowie wszczęcia śledztwa,

Do Sądu Najwyższego wpłynął postulat Sądu Rejonowego w Białymstoku

przekazania innemu sądowi równorzędnemu sprawy wywołanej zażaleniem B.S. na

postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej Białystok – Południe w

Białymstoku z 20 sierpnia 2026 r. Przedmiotowym postanowieniem, ze względu na

brak ustawowych znamion czynu zabronionego, odmówiono wszczęcia śledztwa w

IV KO 122/26

2

sprawie […] o przekroczenie uprawnień i niedopełnienie obowiązków przez sędziów

Sądu Okręgowego w Białymstoku.

W uzasadnieniu wystąpienia Sąd właściwy miejscowo do rozpoznania

zażalenia wskazał, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy

innemu sądowi równorzędnemu, gdyż brak jest warunków do obiektywnego i

bezstronnego rozpoznania środka odwoławczego, skoro sprawa dotyczy sędziów

orzekających w Sądzie Okręgowym, w tym prezesa i wice prezesa.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Inicjatywa Sądu Rejonowego w Białymstoku nie zasługiwała na uwzględnienie.

W postulacie przedstawionym przez Sąd właściwy terytorialnie nie wykazano

w sposób wystarczający, że zachodziły konkretne i rzeczywiste przesłanki do

zastosowania wyjątku z art. 37 k.p.k. Na przeszkodzie do wydania orzeczenia w

kierunku oczekiwanym przez Sąd występujący stanął zasadniczy powód, że

procedowanie Sądu w sprawie zażalenia B.S. nie będzie się wiązało z

merytorycznym rozstrzyganiem w przedmiocie jego zarzutów w stosunku do

konkretnych osób. Chodzi wyłącznie o kontrolę prawidłowości orzeczenia

niesądowego organu procesowego prowadzącego postępowanie przygotowawcze

jedynie w sferze przedmiotowej, tzn. czy w ogóle opisane w zawiadomieniu

zachowania można zakwalifikować jako przestępstwa, a nie na płaszczyźnie

podmiotowej, czyli rozstrzygania o odpowiedzialności karnej wskazanych w

zawiadomieniu osób. To, że sprawa dotyczy niektórych sędziów orzekających w

Sądzie Okręgowym w Białymstoku sprawującym w stosunku do Sądu występującego

rolę instancyjną oraz nadzór służbowy nad jego działalnością, nie przesądzało

jeszcze o tym, aby sam fakt podporządkowania instancyjnego blokował właściwy

miejscowo Sąd w rozpoznaniu zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia

śledztwa w stosunku do sędziów (w tym prezesa i wice prezesa), przeciwko którym

nie toczy się wszak ani postępowanie o uchylenie immunitetu, ani postępowanie

dyscyplinarne.

Z tych powodów obawa Sądu, iż rozpoznanie zażalenia zgodnie z

właściwością miejscową godziłoby w dobro wymiaru sprawiedliwości, była zbyt

daleko idąca.

IV KO 122/26

3

Z powyższych powodów Sąd Najwyższy postanowił jak na wstępie.

[WB]

[a.ł]