Zawiadomienie o syndyku i sędzi z Białegostoku. Sprawę przekazano do Bielska Podlaskiego

Postanowieniem z dnia 3 listopada 2025 r., w sprawie o sygn. akt III Kp

2544/25, Sąd Rejonowy w Białymstoku wystąpił w trybie art. 37 k.p.k. do Sądu

Najwyższego z wnioskiem o przekazanie niniejszej sprawy do rozpoznania innemu

sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości.

Wnioskujący Sąd wskazał, że w/w postanowieniem prokurator Prokuratury

Białystok-Południe w Białymstoku odmówił wszczęcia śledztwa w sprawie

przekroczenia uprawień i niedopełnienia obowiązków przez syndyka masy

upadłości w związku z czynnościami wykonywanymi w trakcie postępowania

IV KO 189/25

2

upadłościowego dłużnika B.S. oraz w sprawie przekroczenia uprawień i

niedopełnienia obowiązków przez sędziego Sądu Rejonowego w Białymstoku w

związku z czynnościami wykonywanymi w trakcie w/w postępowania

upadłościowego. W ocenie tego Sądu okoliczność, że sprawa, w której wydano

postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa dotyczy m.in. sędziego Sądu

Rejonowego w Białymstoku powoduje, iż w odbiorze społecznym może powstać

usprawiedliwione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania

sprawy przez ten Sąd, co oczywiście nie służy budowaniu autorytetu wymiaru

sprawiedliwości. Zauważył też Sąd dodatkowo, iż z zawiadomienia skarżącej

wynika, że „jako potencjalnych sprawców wskazuje ona także innych sędziów, w

tym pełniącego funkcję wiceprezesa Sądu, a więc przełożonego”.

Rozpoznając przedmiotowy wniosek Sąd Najwyższy zważył, co

następuje.

Wniosek Sądu Rejonowego w Białymstoku jest zasadny i zasługuje na

uwzględnienie. Sąd ten w sposób wystarczający wykazał istnienie okoliczności

mieszczących się w pojęciu „dobro wymiaru sprawiedliwości”, użytym w dyspozycji

art. 37 k.p.k. Trzeba zauważyć, że zewnętrzny wizerunek funkcjonowania sądów

wymaga, aby unikać wszelkich sytuacji mogących stwarzać zagrożenie

formułowania racjonalnych opinii, iż nie tylko względy merytoryczne decydują o

sposobie rozstrzygnięcia sprawy. Toteż należy uwzględnić wniosek złożony w

trybie art. 37 k.p.k., jeżeli zachodzą uzasadnione podejrzenia, że postronny, ale i

obiektywny obserwator określonego postępowania sądowego mógłby powziąć

wątpliwości co do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny i bezstronny w sądzie

właściwym do rozpoznania sprawy. Jeżeli stroną postępowania jest sędzia,

pracownik sądu lub inna osoba, która ma ciągły bliski zawodowy, a także osobisty

kontakt z sędziami - ten sąd nie powinien orzekać w sprawie. Stanowi to przejaw

dbałości o dobro wymiaru sprawiedliwości, jakim jest z jednej strony efektywność

postępowania, a z drugiej, wizerunek sądu jako organu niezależnego, z którym

orzekają niezawiśli sędziowie, co do których nie można czynić zarzutu, iż w swojej

służbie kierują się pozamerytorycznymi kryteriami. Dobro wymiaru sprawiedliwości

postrzegać należy zarówno jako potrzebę zagwarantowania warunków

bezstronności orzekania, jak również utwierdzenia opinii społecznej w przekonaniu,

IV KO 189/25

3

że jedynymi względami mającymi wpływ na treść orzeczenia pozostają kryteria

merytoryczne (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 13 czerwca 2024 r., II

KO 61/24, LEX nr 3726514; z dnia 16 grudnia 2024 r., II KO 177/24, LEX nr

3791605).

W ocenie Sądu Najwyższego w realiach niniejszej sprawy występują

podstawy do zastosowania powyższej regulacji tak dla zapewnienia optymalnych

warunków orzekania, jak i dla wykluczenia potencjalnych spekulacji, że to

pozamerytoryczne okoliczności mogłyby wywrzeć wpływ na treść rozstrzygnięcia o

zasadności bądź niezasadności oskarżenia. Zaistniała sytuacja obliguje do

sięgnięcia po wyjątkową instytucję, o jakiej mowa w art. 37 k.p.k., skoro

postępowanie powinno toczyć się w warunkach, w których prawidłowość orzekania

nie będzie wzbudzała, także w społecznym odczuciu, wątpliwości i zastrzeżeń, co

do bezstronności procedowania i rozstrzygania w danej sprawie (por.

postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 29 stycznia 2025 r., III KO 166/24, LEX

nr 3824928; z dnia 8 kwietnia 2010 r., IV KO 36/10, OSNwSK 2010, Nr 1, poz. 715).

W rezultacie Sąd Najwyższy uznał, że w zaistniałej sytuacji powinno nastąpić

przekazanie sprawy do Sądu Rejonowego w Bielsku Podlaskim.

[WB]

[r.g.]