Sąd Najwyższy utrzymał odmowę wznowienia sprawy skazanego za zabójstwo

IV KZ 11/26

2

W dniu 19 stycznia 2026 r. do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek

skazanego R.Ż. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym

wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 31 stycznia 2020 r., sygn. akt II

AKa 637/19, zmieniającym wyrok Sądu Okręgowego w Bielsku - Białej z dnia 5

września 2019 r., sygn. akt III K 133/18.

Postanowieniem z dnia 24 lutego 2026 r. Sąd Najwyższy odmówił na

podstawie art. 545 § 3 k.p.k. przyjęcia tego wniosku, wobec jego oczywistej

bezzasadności. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd Najwyższy wskazał, że wniosek

skazanego nie zawiera argumentacji, która pozwoliłaby na ustalenie, że w sprawie

zaistniały okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania.

Na to postanowienie zażalenie złożył skazany, który zarzucił „błąd w

ustaleniach faktycznych mający wpływ na orzeczenie oraz swobodną i lakoniczną

ocenę materiału dowodowego, naruszenie przepisów prawa oraz ustaw i

Konstytucji RP co do rzetelnego procesu, rażące naruszenie niezawisłości sądowej

oraz bezstronności, naruszenie art. 352 k.p.k., nadto art. 452 § 3 k.p.k. i art. 352

k.p.k., naruszenie art. 4 k.p.k., art. 7 k.p.k. i art. 6 k.p.k.” Wniósł także o przyznanie

obrońcy z urzędu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie skazanego nie zasługuje na uwzględnienie bowiem nie

przedstawił on żadnych argumentów, które byłyby w stanie podważyć zaskarżoną

decyzję Sądu Najwyższego.

Uznanie wniosku o wznowienie za oczywiście bezzasadny ma miejsce

w sytuacji, gdy w sposób oczywisty, wniosek taki oparty zostanie na innych

podstawach niż te, które określone zostały w przepisach rozdziału 56 Kodeksu

postępowania karnego lub też żadna ze wskazanych we wniosku okoliczności nie

będzie się mieściła w katalogu przesłanek zawartych w art. 540 k.p.k., art. 540a

k.p.k. lub art. 540b k.p.k. oraz gdy nie będzie wchodzić w grę działanie sądu z

urzędu (art. 542 § 3 k.p.k.).

Wydając zaskarżone postanowienie, Sąd Najwyższy rozważył wszystkie

okoliczności podnoszone przez skazanego - stwierdzając, że wskazane naruszenia

procesu karnego, powinny być przedmiotem środków zaskarżenia formułowanych

w toku postępowania jurysdykcyjnego, a nie w toku postępowania o wznowienie.

IV KZ 11/26

3

Argumentacja zawarta w uzasadnieniu postanowienia Sądu Najwyższego jest

przekonująca, rzeczowa i wyczerpująca.

Skarżący w zażaleniu nie sformułował konkretnych zarzutów świadczących o

nietrafności wydanego postanowienia, powołując się w dalszym ciągu na

okoliczności związane z nienależytą obsadą sędziowską, w kwestii której także

wypowiedział się Sąd Najwyższy w zaskarżonym orzeczeniu, nie znajdując

podstaw do wznowienia postępowania z urzędu. Twierdzenia R. Ż. o rzekomym

naruszeniu m. in. ustaw, Konstytucji RP, czy zasad rzetelnego procesu są

całkowicie dowolne.

Zdaniem Sądu Najwyższego ad quem bezspornie wystąpiły okoliczności

upoważniające do skorzystania z unormowania zawartego w art. 545 § 3 k.p.k.,

który zezwala na odmowę przyjęcia wniosku niepochodzącego od osoby

wymienionej w § 2 tego przepisu bez wzywania do usunięcia jego braków

formalnych, gdyż z treści wniosku wynikała jego oczywista bezzasadność, ta zaś

podstawa wydanej decyzji procesowej została wykazana.

Ponieważ zaskarżone postanowienie Sądu Najwyższego a quo jest w pełni

zasadne, należało je utrzymać w mocy.

Jednocześnie wskazać należy, że przepis art. 545 § 3 k.p.k. umożliwiający

wstępną kontrolę wniosku o wznowienie postępowania, stwarza także możliwość

odstąpienia od konieczności przeprowadzenia różnego rodzaju czynności

procesowych związanych z wnioskiem, w tym wyznaczenia obrońcy z urzędu.

Argumentując a maiori ad minus, skoro możliwe jest odstąpienie od wyznaczenia

obrońcy celem zainicjowania i udziału w postępowaniu wznowieniowym, a więc

prowadzonym w tym zakresie co do istoty, trudno za racjonalną uznać interpretację,

jakoby celowe było wyznaczenie obrońcy wyłącznie do udziału w posiedzeniu

dotyczącym kontroli instancyjnej wydanego w trybie art. 545 § 3 k.p.k.

postanowienia o odmowie przyjęcia osobistego wniosku skazanego, wobec

oczywistej bezzasadności tego wniosku - w sytuacji sporządzenia przez skazanego

poprawnego pod względem formalnym środka zaskarżenia i wobec braku wymogu

obrony obligatoryjnej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 stycznia

2026 r., III KZ 49/25).

Kierując się powyższym, orzeczono jak w sentencji.

IV KZ 11/26

4

[J.J.]

[a.ł]

Jacek Błaszczyk

Waldemar Płóciennik Małgorzata Wąsek-Wiaderek