Odmowę wznowienia uchylono, bo w składzie zasiadł sędzia z nominacji nowej KRS

Pismem z 28 listopada 2025 r. skazany K.K. po raz kolejny wniósł o

wznowienie postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu

Apelacyjnego w Katowicach z 16 marca 2023 r., sygn. II AKa 180/22, utrzymującym

w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Rybniku z 30 listopada 2021 r, sygn. III K 49/20,

skazujący go za przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art.

12 k.k.

IV KZ 4/26

2

Postanowieniem z 20 stycznia 2026 r., IV KO 211/25, wydanym w trybie art.

545 § 3 k.p.k., Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku wobec jego oczywistej

bezzasadności.

Zażalenie na to postanowienie wniósł skazany. Zaskarżonemu

postanowieniu zarzucił „naruszenie przepisów postępowania które mogło mieć

wpływ na jego treść a to:

-

art. 545 § 3 k.p.k. poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że

wniosek o wznowienie jest <<oczywiście bezzasadny>>, podczas gdy wniosek

wskazuje na nowe okoliczności i dowody, które nie były przedmiotem wcześniejszej

oceny sądów,

-

art. 7 k.p.k. i art. 410 k.p.k. poprzez dokonanie błędnej i nielogicznej

oceny materiału dowodowego wyrażającej się w dokonaniu merytorycznej oceny

materiału dowodowego w sytuacji, gdy na etapie rozpoznania środka zaskarżenia

był uprawniony wyłącznie do zbadania przesłanek formalnych jego

dopuszczalności.”

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Wniesione przez skazanego zażalenie spowodowało konieczność uchylenia

zaskarżonego postanowienia, ale nie z przyczyn opisanych w jego uzasadnieniu.

Zauważyć bowiem należy, że wniosek skazanego o wznowienie

postępowania rozpoznał Sąd Najwyższy w składzie jednego sędziego – sędziego

SN A.R. Sędzia SN A.R. został powołany na stanowisko sędziego Izby

Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego na podstawie postanowienia Prezydenta

Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 20 września 2018 r. w wyniku rekomendacji

wydanej przez Krajową Radę Sądownictwa w składzie określonym ustawą z dnia 8

grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych

innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 3), co spowodowało zaistnienie bezwzględnej

przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

Jak bowiem wynika to choćby z tezy 1. uchwały składu połączonych Izb:

Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego

IV KZ 4/26

3

z 23 stycznia 2020 r. - będącej zasadą prawną, czy z tezy 2. uchwały składu

siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 2 czerwca 2022 r. (sygn. akt I KZP 2/22),

nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. zachodzi, gdy w

składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego

na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym

przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie

Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw.

Wystąpienie tej okoliczności musiało więc skutkować uchyleniem

zaskarżonego postanowienia i przekazaniem sprawy wniosku skazanego o

wznowienie postępowania Sądowi Najwyższemu do ponownego rozpoznania.

Przy ponownym rozpoznaniu tego wniosku niezbędne będzie

niedopuszczenie do uchybienia, którym dotknięte było postępowanie zakończone

uchylonym postanowieniem.

Na marginesie nie można pominąć, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego

pojawiło się stanowisko, iż podjęcie przez A.R. czynności orzeczniczych

w Sądzie Najwyższym - Izbie Karnej nastąpiło bez dochowania wymogów

określonych w art. 179 Konstytucji RP, a więc bez zachowania procedury

przewidzianej dla ubiegania się o stanowisko w sądzie przewidzianym w Konstytucji

RP. Przejście osób orzekających w Izbie Dyscyplinarnej do Izb Sądu Najwyższego

nastąpiło dzięki regulacjom przyjętym przez większość parlamentarną w ustawie z

dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych

innych ustaw (Dz. U. poz. 1259). Zgodnie z art. 10 tej ustawy to Pierwszy Prezes

SN dokonał przeniesienia osób orzekających dotychczas w Izbie Dyscyplinarnej, za

ich zgodą, do jednej z Izb Sądu Najwyższego. Tymczasem Konstytucja RP nie

przewiduje możliwości powołania na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego przez

Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego czy też z mocy samej ustawy. Należy

podkreślić, że akt nominacji Prezydenta RP na stanowisko sędziego dokonywany

jest w ramach określonego konkursu dotyczącego konkretnego rodzaju sądu.

Osoba, która ubiegała się o stanowisko sędziego w danym sądzie, nie jest więc

uprawniona do orzekania w innym rodzaju sądu. Akty nominacji na stanowiska w

Izbie Dyscyplinarnej podejmowane były przez Prezydenta RP wyłącznie w ramach

IV KZ 4/26

4

konkursu na stanowiska w tej Izbie. Skoro jednak Izba Dyscyplinarna nigdy nie była

sądem, nominacje te nie obejmowały możliwości orzekania w Sądzie Najwyższym.

Powołanie danej osoby do orzekania w tym Sądzie wymagało więc spełnienia

procedury określonej w art. 179 Konstytucji RP przewidującej określone

kompetencje Krajowej Rady Sądownictwa oraz Prezydenta RP. Naruszenie tej

procedury, również uzasadnia stwierdzenie braku dochowania instytucjonalnych i

ustrojowych gwarancji zapewnienia bezstronności i niezawisłości sądu

ukonstytuowanego z udziałem sędziego A.R., który tak właśnie został powołany do

orzekania w Izbie Karnej Sądu Najwyższego (zob. postanowienie Sądu

Najwyższego z 18 lipca 2023 r., IV KZ 19/23).

Jednocześnie należy zaznaczyć, że – z uwagi na podstawę uchylenia

zaskarżonego postanowienia - wniosek o wstrzymanie wykonania kary

sporządzony 26 lutego 2026 r. przez K.K. jest przedwczesny i powinien być

rozpoznany na dalszym etapie postępowania.

Andrzej Stępka

Andrzej Tomczyk

Małgorzata Wąsek-Wiaderek

[WB]

[a.ł]