Skazany sam napisał wniosek o wznowienie. SN utrzymał odmowę jego przyjęcia

D.K., pismem z dnia 30 grudnia 2024 r. (data wpływu do Sądu Okręgowego

w Gliwicach – 7 stycznia 2025 r.), złożył wniosek o wznowienie postępowania w

sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Katowicach z

dnia 5 listopada 2020 r., II AKa 149/20, zmieniającym wyrok Sądu Okręgowego w

Gliwicach z dnia 23 stycznia 2020 r., IV K 126/19. W uzasadnieniu wskazał, że w

związku z postępowaniem dopuszczono się przestępstwa, a istnieje uzasadniona

podstawa do przyjęcia, że mogło to mieć wpływ na treść orzeczenia. Wskazał

również na szereg pism, które miały uzasadniać jego wniosek (k. 3 akt IV KO

89/25).

Zarządzeniem z dnia 17 czerwca 2025 r. wezwano D.K. do przedłożenia

wniosku o wznowienie postępowania sporządzonego przez adwokata lub radcę

IV KZ 40/25

2

prawnego z wyboru, w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania, pod rygorem

uznania wniosku za bezskuteczny (k. 14 akt IV KO 89/25). Następnie, w związku z

treścią odpowiedzi skazanego, zarządzeniem z dnia 14 lipca 2025 r. wezwano

skazanego do sprecyzowania czy oświadczenia zawarte w jego piśmie stanowi

wniosek o wyznaczenie obrońcy z urzędu, a jeżeli tak to również o wskazanie jaka

jest jego sytuacja materialna oraz zwrócono się do ZK we W. o podanie stanu

zatrudnienia skazanego i wysokości środków do jego dyspozycji (k. 23 akt IV KO

89/25).

Wobec treści pisma skazanego w odpowiedzi na ww. zarządzenie (k. 31 akt

IV KO 89/25) oraz pisma ZK we W. (k. 32 akt IV KO 89/25) postanowieniem z dnia

1 września 2025 r., IV KO 89/25, Sąd Najwyższy wyznaczył dla D.K. obrońcę z

urzędu w celu zbadania akt sprawy pod kątem istnienia przesłanek do

sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania (k. 35 akt IV KO 89/25).

W dniu 3 października 2025 r. (data pisma – 29 września 2025 r.) do Sądu

Najwyższego wpłynęła informacja ww. obrońcy z urzędu o braku podstaw do

złożenia wniosku o wznowienie postępowania w niniejszej sprawie, z

uzasadnieniem (k. 42-45 akt IV KO 89/25).

Wobec powyższego, zarządzeniem z dnia 22 października 2025 r. ponownie

wezwano skazanego D.K. do przedłożenia wniosku o wznowienie postępowania,

sporządzonego przez adwokata lub radcę prawnego z wyboru, w terminie 7 dni od

daty otrzymania wezwania, pod rygorem uznania wniosku za bezskuteczny, z

informacją, że Sąd Najwyższy nie ma obowiązku ponownego wyznaczania

adwokata z urzędu w celu wymuszenia złożenia wniosku o wznowienie

postępowania (k. 50 akt IV KO 89/25). Powyższe wysłano do skazanego w

korespondencji z dnia 28 października 2025 r.

Wskazując, że jest to odpowiedź na pismo z dnia 28 października 2025 r.,

D.K. nadesłał kolejny „wniosek” (nadany w administracji Zakładu Karnego dnia 4

listopada 2025 r.), w którym ponownie wniósł o wznowienie postępowania (k. 56-57

akt SN).

Upoważniony sędzia Sądu Najwyższego zarządzeniem z dnia 19 listopada

2025 r., IV KO 89/25, odmówił przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania. W

uzasadnieniu wskazał, że jest to efekt nieuzupełnienia braku formalnego przez

IV KZ 40/25

3

skazanego, w postaci sporządzenia i podpisania wniosku o wznowienie

postępowania przez adwokata lub radcę prawnego (tzw. przymus adwokacko-

radcowski).

Zażalenie na to zarządzenie wniósł osobiście skazany, który wskazał, że

„zażala w całości decyzję Sądu Najwyższego Wydz. IV z dnia 19 listopada 2025 r.”.

Zażalenie nie zawierało argumentacji na jego poparcie.

Dnia 5 stycznia 2026 r. do Sądu Najwyższego wpłynęło pismo skazanego

zatytułowane „wniosek”, do którego załączył skargę na działania funkcjonariuszy

podjęte dnia 16 grudnia 2025 r. na terenie Zakładu Karnego we W., jak również

korepondencję z Prokuratury Okręgowej w Gliwicach z 2022 r. dotyczącą

zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa przez funkcjonariuszy policji,

prokuratora oraz sędziów sądów z apelacji katowickiej. Zgodnie z wolą skazanego,

pisma te zostały załączone do akt niniejszej sprawy.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Zażalenie okazało się niezasadne, dlatego też należało utrzymać w mocy

zaskarżone zarządzenie.

Powodem odmowy przyjęcia wniosku był brak uzupełnienia jego braku

formalnego w postaci sporządzenia i podpisania go przez adwokata lub radcę

prawnego, tj. spełnienia wymogu tzw. przymusu adwokacko-radcowskiego.

Wznowienie postępowania na podstawie art. 540 § 1 k.p.k. (a na tę podstawę

wznowienia wskazał skazany we wniosku z dnia 30 grudnia 2024 r.) następuje

wyłącznie na wniosek, który powinien spełniać warunki formalne wskazane m.in. w

art. 545 § 2 k.p.k. Zgodnie z tym przepisem, wniosek o wznowienie postępowania,

jeżeli nie pochodzi od prokuratora, powinien być sporządzony i podpisany przez

adwokata lub radcę prawnego. Zawarty w tym unormowaniu wyraz „powinien”

trzeba odczytywać za równoznaczny z bezwzględną koniecznością realizacji

zawartego w nim nakazu. Złożenie zatem wniosku o wznowienie postępowania

sporządzonego osobiście przez skazanego nie może wywołać zamierzonego efektu

w postaci wdrożenia postępowania wznowieniowego (por. postanowienie Sądu

Najwyższego z dnia 14 lutego 2024 r., IV KZ 37/23).

IV KZ 40/25

4

Ten warunek formalny nie został przez skazanego spełniony. Skazany był

dwukrotnie wzywany do przedłożenia wniosku o wznowienie sporządzonego i

podpisanego przez adwokata lub radcę prawnego. W wyniku jego reakcji na

pierwsze z tych wezwań wyznaczono mu obrońcę z urzędu, który sporządził opinię

o braku podstaw do złożenia przedmiotowego wniosku. Za realizację wymogu

przymusu adwokacko-radcowskiego niewątpliwie nie może być uznane pismo

skazanego, nadesłane w wyniku drugiego wezwania, w którym ten ponownie,

osobiście domagał się wznowienia postępowania. Takiego wymogu nie spełniają

także pisma nadesłane do Sądu Najwyższgo 5 stycznia 2026 r.

Przepisami art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 545 § 1 k.p.k. ustawodawca wprost

zobowiązał prezesa sądu (przewodniczącego wydziału lub upoważnionego

sędziego – art. 93 § 2 k.p.k.) do badania warunków formalnych wniosków o

wznowienie postępowania i odmowy ich przyjęcia, jeżeli ich nie spełniają (zob.

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 marca 2011 r., V KZ 4/11). Zatem

prawidłowo upoważniony Sędzia Sądu Najwyższego dokonał takiej kontroli, a z

uwagi na nieuzupełnienie, pomimo wezwania, braków formalnych wniosku przez

skazanego, słusznie odmówił przyjęcia wniosku.

Mając na uwadze powyższe, należało orzec jak w części dyspozytywnej

postanowienia.

Małgorzata Wąsek-Wiaderek

[WB]

[a.ł]