Sąd Najwyższy nie wznowi procesu skazanego, bo jego wniosek jest oczywiście bezzasadny

Skazany R.S. w piśmie z 10 października 2025 r. wniósł o wznowienie

postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w

IV KZ 7/26

2

Katowicach dnia 22 marca 2023 r., sygn. akt II AKa 495/22, zmieniającym wyrok

Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 21 lipca 2022 r., sygn. akt IV K 207/20.

Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 6 lutego 2026 r., sygn. akt IV KO

179/25, w punkcie 1 na podstawie art. 545 § 3 k.p.k., odmówił przyjęcia wniosku o

wznowienie postępowania karnego wobec jego oczywistej bezzasadności, a w

punkcie 2 tego orzeczenia stwierdził brak podstaw do wszczęcia przez Sąd

Najwyższy postępowania o wznowienie z urzędu.

Skazany wniósł zażalenie na powyższe postanowienie w zakresie punktu 1,

wskazując, że nie został rozpoznany jego wniosek o wyznaczenie obrońcy z urzędu,

orzekający w sprawie sędzia został powołany przez Neo KRS, a ponadto załączył

oświadczenie osoby postronnej, wskazujące na istnienie nowego faktu

umożliwiającego wznowienie postępowania w sprawie. Ponadto skarżący odwołał

się do stronniczości sędziego Sądu Apelacyjnego K.M.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Na wstępie zauważyć należy, że postępowanie wznowieniowe nie służy

prowadzeniu na nowo kontroli ustaleń i ocen prawnych dokonanych podczas

zwykłego toku instancji. Uruchomienie tego postępowania może nastąpić w

wypadku przedstawienia sądowi konkretnych i poddających się weryfikacji faktów

oraz dowodów potwierdzających, że dotychczasowe rozstrzygnięcie było błędne, a

postępowanie powinno zostać ponowione.

Zgodnie z art. 545 § 2 k.p.k. wniosek o wznowienie postępowania, jeżeli nie

pochodzi od prokuratora, powinien być sporządzony i podpisany przez obrońcę

albo pełnomocnika. Natomiast § 3 powołanego artykułu stanowi, że sąd odmawia

przyjęcia wniosku niepochodzącego od osoby wymienionej w § 2 bez wzywania do

usunięcia jego braków formalnych, jeżeli z treści wniosku, w szczególności

odwołującego się do okoliczności, które były już rozpoznawane w postępowaniu o

wznowienie postępowania, wynika jego oczywista bezzasadność. W orzecznictwie

Sądu Najwyższego nie budzi wątpliwości, że oczywista bezzasadność wniosku ma

IV KZ 7/26

3

miejsce także wtedy, gdy wniosek zostanie oparty na innych podstawach niż te,

które określone zostały w przepisach rozdziału 56 Kodeksu postępowania karnego

lub też żadna ze wskazanych we wniosku okoliczności nie będzie się mieściła w

katalogu przesłanek zawartych w art. 540 k.p.k., art. 540a k.p.k. lub art. 540b k.p.k.

(zob. postanowienie SN z dnia 21 września 2023 r., III KZ 13/23; postanowienie SN

z dnia 7 listopada 2023 r., III KO 86/23; postanowienie SN z dnia 4 lipca 2019 r., V

KO 36/19).

W świetle powyższego, Sąd Najwyższy w zaskarżonym postanowieniu

trafnie ustalił, iż skazany nie przedstawił żadnych argumentów, które mogłyby

stanowić którąkolwiek z przesłanek do wznowienia postępowania. Z uzasadnienia

zaskarżonego postanowienia wynika, że Sąd Najwyższy odniósł się do wszystkich

okoliczności, na które we wniosku o wznowienie postępowania powołał się

skazany, a które jego zdaniem miały świadczyć o potrzebie wznowienia

postępowania. W ocenie Sądu Najwyższego argumentacja skazanego sprowadza

się do kwestionowania poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych, będących

podstawą skazania, które to argumenty nie należą do podstaw wznowieniowych.

Sąd Najwyższy wskazał jednoznacznie, że twierdzenia skazanego odnośnie do

nowego źródła dowodowego w postaci oświadczenia, oceniane przez pryzmat

całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, nie wskazują na

wysokie prawdopodobieństwo, że wydany wyrok jest błędny czy też niesłuszny.

Sąd Najwyższy również w sposób szczegółowy odniósł się do powoływanej przez

skazanego okoliczności braku bezstronności sędziego Sądu Apelacyjnego K.M..

Skarżący w żadnym zakresie nie wykazał, iż zaskarżone postanowienie zostało

wydane z rażącym naruszeniem prawa czy też zostało oparte na wadliwie

dokonanych ustaleniach faktycznych.

Za nieuzasadnioną należy również uznać argumentację skarżącego co do

nierozpoznania wniosku o wyznaczenie obrońcy z urzędu celem sporządzenia

wniosku o wznowienie postępowania. Przepis art. 545 § 3 k.p.k., który stał się

podstawą zaskarżonego rozstrzygnięcia, umożliwia odstąpienia od konieczności

przeprowadzenia różnego rodzaju czynności procesowych związanych z

wnioskiem, w tym wyznaczenia obrońcy z urzędu, na co wskazał Sąd Najwyższy w

uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia (str. 7 uzasadnienia). Wstępna analiza

IV KZ 7/26

4

wniosku skazanego doprowadziła do uznania, że jest on oczywiście bezzasadny.

Tym samym nieuzasadnione było wzywanie skazanego do uzupełnienia braku

formalnego, poprzez sporządzenie wniosku przez podmiot profesjonalny jak i

wyznaczenia mu obrońcy z urzędu. Wniosek, który jest bezzasadny w stopniu

oczywistym, musi spotkać się z odmową przyjęcia bez wzywania do usunięcia

braków formalnych (zob. postanowienie SN z dnia 20 stycznia 2026 r., sygn. II KO

225/25).

Odnosząc się do argumentacji skarżącego o rozpoznaniu sprawy przez

sędziego Sądu Najwyższego Pawła Kołodziejskiego, powołanego na urząd

sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie

określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o

Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, wskazać należy, iż

okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego nie mogą stanowić wyłącznej

podstawy do podważenia orzeczenia wydanego z udziałem tego sędziego lub

kwestionowania jego niezawisłości i bezstronności (zob. art. 29 § 3 ustawy o

Sądzie Najwyższym). Sposób powołania sędziów na podstawie art. 9a ustawy z

dnia 8 grudnia 2017 r., czyli przez Sejm, jest zgodny z Konstytucją, o czym orzekł

Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 25 marca 2019 r., sygn. akt K 12/18.

Także z orzecznictwa międzynarodowego można wywnioskować, że udział

Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej w trybie określonym przepisami

ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., w procesie powoływania sędziów, nie może sama

w sobie prowadzić do powzięcia wątpliwości co do niezawisłości sędziów

wyłonionych w tym procesie ani statusu sądu z ich udziałem (zob. np. wyrok TSUE

z dna 21 grudnia 2023 r. L.G. przeciwko Krajowej Radzie Sądownictwa, C-718/21;

wyrok TSUE z dnia 24 marca 2026 r., C-521/21).

Reasumując, na gruncie złożonego osobiście przez R. S. wniosku o

wznowienie już prima vista jasny był brak okoliczności wskazujących na

zmaterializowanie się którejkolwiek z podstaw wznowieniowych, co słusznie

skutkowało jego uznaniem za oczywiście bezzasadny, a w konsekwencji odmową

jego przyjęcia w trybie art. 545 § 3 k.p.k. Stanowiska tego w żadnym stopniu nie

podważa argumentacja przedstawiona w zażaleniu skarżącego.

Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

IV KZ 7/26

5

[J.J.]

[a.ł]

Anna Dziergawka

Adam Roch

Stanisław Stankiewicz