Sąd najwyższy

Postanowieniem z dnia 18 czerwca 2025 r., sygn. akt II.1 Kow 522/25el,

Sąd Okręgowy w Słupsku odmówił skazanemu R.D. zezwolenia na odbywanie

pozostałej części kary pozbawienia wolności, orzeczonej wyrokiem Sądu

Rejonowego w Toruniu z dnia 22 sierpnia 2024 r., sygn. akt VIII K 199/24, poza

zakładem karnym w systemie dozoru elektronicznego.

V KB 142/25

2

Od powyższego postanowienia obrońca skazanego wywiódł zażalenie, w

którym domagał się zmiany zaskarżonego orzeczenia poprzez udzielenie R.D.

zezwolenia na odbycie kary w systemie dozoru elektronicznego. Jednocześnie

obrońca wniósł o „wstrzymanie wykonanie kary 1 roku pozbawienia wolności

orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w Toruniu (…) w stosunku do skazanego

do czasu rozpoznania niniejszego zażalenia”.

Zażalenie wraz z aktami sprawy zostało przekazane, w celu jego

rozpoznania, do Sądu Apelacyjnego w Gdańsku, gdzie zarejestrowano je pod

sygnaturą II AKzw 1546/25, a sprawę nim zainicjowaną przydzielono do

rozpoznania SSA X. Y. Posiedzenie w przedmiocie rozpoznania wniosku obrońcy o

wstrzymanie wykonania kary zostało wyznaczone na dzień 9 lipca 2025 r.

Wnioskiem z dnia 8 lipca 2025 r., prokurator Prokuratury Regionalnej w

Gdańsku, powołując się na przepisy art. 42 § 1 k.p.k. w zw. z art. 1 § 2 k.k.w. i art.

41 § 1 k.p.k. wniósł o wyłączenie SSA X. Y. od rozpoznania wniosku obrońcy

skazanego R.D. o wstrzymanie wykonania kary.

Postanowieniem z dnia 10 lipca 2025 r., sygn. akt II AKzw 1546/25, Sąd

Apelacyjny w Gdańsku, powołując się na przepisy art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 1 §

2 k.k.w. w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 6 ust. 1 EKPCz, art. 47 KPPUE

oraz art. 19 ust. 1 TUE wyłączył sędziego X. Y. od rozpoznania wniosku o

wstrzymanie wykonania kary w sprawie II AKzw 1546/25.

W dniu 11 lipca 2025 r. SSA X. Y., powołując się na przepis art. 42a § 13

u.s.p., złożył wniosek o ponowne rozpoznanie wniosku prokuratora o stwierdzenie

braku spełnienia przez niego wymogów niezawisłości i bezstronności.

Postanowieniem z dnia 15 lipca 2025 r., II AKzw 1546/25, Sąd Apelacyjny

w Gdańsku nie uwzględnił wniosku obrońcy o wstrzymanie wykonania kary

pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 22

sierpnia 2024 r., sygn. akt VIII K 199/24, a postanowieniem z dnia 8 października

2025 r., sygn. akt II AKzw 1546/25 utrzymał w mocy zaskarżone ww. zażaleniem

postanowienie Sądu Okręgowego w Słupsku z dnia 18 czerwca 2025 r.

V KB 142/25

3

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Wniosek należało pozostawić bez rozpoznania.

Zgodnie z art. 42a § 4 u.s.p. wniosek o spełnienie przez sędziego

wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności

towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu, może być

złożony wobec sędziego wyznaczonego do składu sądu rozpoznającego sprawę w

pierwszej instancji lub apelację, z wyłączeniem spraw, w których termin do ich

rozpoznania i wydania orzeczenia jest nie dłuższy niż miesiąc od dnia złożenia

pisma procesowego wszczynającego postępowanie w sprawie. Bez wątpienia

opisana sprawa nie należy do spraw, w których można złożyć rzeczony wniosek.

Wyłączenie sędziego nastąpiło wszak w toku postępowania incydentalnego, w

sprawie zainicjowanej zażaleniem na postanowienie o odmowie udzielenia

zezwolenia na odbywanie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru

elektronicznego. Co więcej, zgodnie z art. 43lk k.k.w. w zw. z art. 43lj § 2 k.k.w.,

wspomniane zażalenie wraz z aktami sprawy przekazuje się niezwłocznie sądowi

odwoławczemu. Sąd odwoławczy rozpoznaje sprawę najpóźniej w terminie 7 dni od

daty wpływu zażalenia wraz z aktami sprawy do tego sądu.

Skoro zatem w opisanej wyżej sprawie niedopuszczalne było

uruchomienie „procedury testowej” przewidzianej w art. 42a u.s.p., również

sędziemu sądu powszechnego nie przysługiwało prawo do złożenia wniosku

przewidzianego w paragrafie 13 tego artykułu.

Dodatkowym argumentem przemawiającym za trafnością stanowiska o

konieczności pozostawienia wniosku bez rozpoznania jest także to, że – jak wynika

z przywołanych wyżej uwag - zarówno opisane wyżej postępowanie incydentalne o

wstrzymanie wykonania kary, jak i postępowanie zażaleniowe, zostały już

zakończone (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 kwietnia 2026

r., V KB 97/25).

W tej sytuacji, wniosek sędziego SSA X. Y. - jako niedopuszczalny -

należało pozostawić bez rozpoznania (zob. też postanowienie Sądu Najwyższego z

dnia 7 listopada 2025 r., V KB 113/25 i postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27

sierpnia 2024 r., II KB 22/24).

V KB 142/25

4

Z uwagi na powyższe, orzeczono jak w sentencji.

[WB]

[r.g.]