Wtorek Wydanie nr 31

Sygnatura akt
V KB 40/26
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Karna Wydział V
Rodzaj
Zarządzenie
Data orzeczenia
6 maja 2026 r.
W serwisie od

Zestawienie z tego dnia
Kategorie
Sąd Najwyższy

Sąd Najwyższy

SN odrzucił wniosek obrońcy o test niezależności sędziego w sprawie lustracyjnej

We wniosku obrońca powołał postanowienia, w których sędzia został wyłączony od rozpoznawania spraw, ale nie wskazał okoliczności tej konkretnej sprawy. Na zarządzenie nie przysługuje zażalenie.

Sąd
Sąd Najwyższy, Izba Karna Wydział V
Sygnatura
V KB 40/26

Obrońca tylko markuje taki indywidualny wpływ, nie podając jednak żadnych konkretnych okoliczności (poza wadliwością powołania i "drogi zawodowej" Sędziego), które w tej (i tylko tej sprawie) miałyby rzutować na możliwość zachowania wymogów niezawisłości i bezstronności.

Z uzasadnienia, Sąd Najwyższy

Treść orzeczenia

V KB 40/26

ZARZĄDZENIE

Dnia 6 maja 2026 r.

Prezes SN Zbigniew Kapiński

W związku z wnioskiem o zbadanie spełnienia przez SSN Annę Dziergawkę

wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności

towarzyszących powołaniu i postępowania po powołaniu na podstawie art. 429 § 1

k.p.k. w zw. z art. 29 § 6-9 i 24 uSN,

stwierdziwszy, że:

- wniosek pochodzi od strony postępowania przed Sądem Najwyższym –

lustrowanego (art. 29 § 7 uSN),

- został sporządzony, podpisany i wniesiony przez obrońcę lustrowanego (art. 871 §

1 k.p.c. w zw. z art. 29 § 8 zd. czwarte uSN),

- z zachowaniem terminu tygodniowego (art. 29 § 8 zd. pierwsze uSN) i

- czyni zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego (art. 119 § 1

k.p.k. w zw. z art. 29 § 9 i 24 uSN),

1) wniosek odrzucić;

2) odpis zarządzenia doręczyć obrońcy i lustrowanemu oraz

dołączyć do akt V KK 426/25;

3) o wniosku i o wydanym zarządzeniu zawiadomić SSN Annę

Dziergawkę;

4) zakreślić sprawę w repertorium KB jako zakończoną w inny

sposób.

Uzasadnienie

V KB 40/26

2

Kodeks postępowania karnego nie przewiduje w niniejszym wypadku

obowiązku sporządzenia uzasadnienia, gdyż zarządzenie to jest niezaskarżalne

(por. art. 99 § 2 k.p.k.). Jednakże – z uwagi na odrzucenie wniosku – należało je

sporządzić.

Wniosek nie spełnia wszystkich wymaganych prawem wymogów, nie

wskazuje bowiem na sposób postępowania sędziego po powołaniu oraz tego, jak

okoliczności związane z powołaniem oraz sposób postępowania sędziego po

powołaniu – w rozumieniu art. 29 § 5 i n. uSN – miałyby wpływać na naruszenie

standardu niezawisłości lub bezstronności w okolicznościach tej konkretnej sprawy.

Za spełnienie tego wymogu ustawowego nie sposób uznać przywoływanie

postanowień, w których wyłączono SSN Annę Dziergawkę od rozpoznania sprawy

(na podstawie przepisów ustrojowych albo Kodeksu postępowania karnego).

Argumentacja w końcowej części uzasadnienia wniosku, w której wskazuje się na

skomplikowany charakter spraw lustracyjnych jako spraw represyjnych pomija z

jednej strony, że tego typu sprawy nie są jedynymi sprawami o skomplikowanej

materii – tego rodzaju argument można by więc przenosić z powodzeniem na grunt

innych spraw, co czyni ten argument nie zindywidualizonym do tej konkretnej

sprawy. Ponadto, przyjmując punkt widzenia obrońcy, w każdej sprawie lustracyjnej

przed Sądem Najwyższym musiałoby dojść do analogicznego wyłączenia, co także

nie powoduje, że składany wniosek nie jest oparty na indywidualnych

okolicznościach tej sprawy. Obrońca tylko markuje taki indywidualny wpływ, nie

podając jednak żadnych konkretnych okoliczności (poza wadliwością powołania i

„drogi zawodowej” Sędziego), które w tej (i tylko tej sprawie) miałyby rzutować na

możliwość zachowania wymogów niezawisłości i bezstronności.

W niniejszej sprawie brak było podstaw, aby o odrzuceniu wniosku

zawiadomić Okręgową Radę Adwokacką. Artykuł 29 § 11 uSN przewiduje co

prawda obligatoryjne zawiadomienie organu samorządu zawodowego w razie

odrzucenia wniosku złożonego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. Przepis

ten jednak odnosi się wyłącznie do pełnomocników, nie obejmuje swoim zakresem

obrońców. Prawodawca w ustawie o Sądzie Najwyższym rozróżnia bowiem role

procesowe, jakie w postępowaniu przed tym Sądem mogą pełnić adwokaci i

radcowie prawni, wskazując wyraźnie w art. 85 § 2 uSN zarówno pełnomocników,

V KB 40/26

3

jak i obrońców. Brak jest w takiej sytuacji jakichkolwiek racjonalnych podstaw, aby

w wypadku art. 29 § 11 uSN sformułowanie „pełnomocnik” rozumieć szerzej aniżeli

w art. 85 § 2 uSN, jako obejmujące także obrońcę. W takiej sytuacji w

postępowaniu prowadzonym przed Sądem Najwyższym na podstawie przepisów

Kodeksu postępowania karnego zawiadomienie organu samorządu zawodowego,

do którego należy obrońca, w razie złożenia przez niego wniosku o

przeprowadzenie testu niezależności, który został odrzucony (art. 29 § 10 uSN),

możliwe jest jedynie w razie stwierdzenia przesłanek określonych w art. 20 § 1

k.p.k., a te w niniejszej sprawie nie zostały spełnione.

Prezes Sądu Najwyższego

SSN Zbigniew Kapiński

Na niniejsze zarządzenie zażalenie nie przysługuje.

[J.J.]

[a.ł]

Pełny tekst i metryka orzeczenia: Sąd Najwyższy, repozytorium2.sn.pl. Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.