Sędzia SN, który sam zgłosił wniosek, wyłączony z sprawy o niezawisłość sędziego SA

W dniu 8 lipca 2025 r. sędzia SN Jacek Widło złożył wniosek i oświadczenie

nie wskazując podstawy prawnej, podnosząc okoliczności mające uzasadniać

wyłączenie go od udziału w sprawie o sygn. akt V KB 97/25 w przedmiocie wniosku

sędziego SA w Gdańsku X. Y. od rozstrzygnięcia Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z

25 kwietnia 2025 r., II AKp 90/25 o ponowne rozpoznanie wniosku o zbadanie

spełnienia przez niego wymogów niezawisłości i bezstronności.

V KB 97/25

2

W uzasadnieniu wniosku jego Autor wskazał na trzy okoliczności cyt.: „[p]o

pierwsze, wniosek pierwotny i wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, dotyczy w

istocie zarzutu niewłaściwej obsady sądu, w składzie którego bierze udział sędzia

powołany na urząd na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej nowelą

z dnia 8 grudnia 2017 r.”. Jak stwierdził wnioskodawca, okoliczności podniesione

we wniosku, ograniczające się do podstawy prawnej i trybu powołania sędziego, w

analogiczny sposób dotyczą jego osoby jako sędziego. W odbiorze obiektywnym, a

także subiektywnym, zdaniem wnioskodawcy, mogą powstać wątpliwości co do

jego bezstronności i co jest oczywiste, orzekałby on jako „sędzia we własnej

sprawie”, nie spełniając tym samym wymogu bezstronności w sprawie. Po drugie,

wskazał na okoliczność sposobu jego powołania na urząd sędziego do Izby Kontroli

Nadzwyczajnej, co powoduje, że sąd w składzie którego jest powołany, może nie

być uznany za sąd ustanowiony na podstawie ustawy w rozumieniu art. 19 ust. 1

akapit drugi TUE w zw. z art. 47 Karty Praw Podstawowych (wyrok Trybunału

Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 21 grudnia 2023 r., C- 718/21). Po trzecie

zaznaczył, że wniosek złożył z uwagi na treść wyroku Europejskiego Trybunału

Praw Człowieka w Strasburgu z 8 listopada 2021 r. (Dolińska -Ficek , Ozimek,

49868/19 i 57511/19) z którego wynika, że orzeczenie wydane przez Sąd, w

składzie którego uczestniczy sędzia powołany na urząd sędziego na wniosek

Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy

z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz

niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 3), narusza standard z art. 6

Konwencji (sądu ustanowionego ustawą). Powoduje to, zdaniem wnioskodawcy,

poważne ryzyko traktowania orzeczenia wydanego w takiej sytuacji jak w

warunkach nieważności postępowania, jak i prowadzi do powstawania roszczeń

odszkodowawczych, nadmieniając, że w orzecznictwie wydane orzeczenia w

kwestionowanym składzie traktowane są także jako nieistniejące. Konkludując

wniósł o wyłączenie go od rozpoznania przedmiotowej sprawy (k. 22).

Wniosek ten został zarejestrowany w tzw. kontrolce rozstrzygnięć

incydentalnych (KRI) pod numerem 1136 (k. 23).

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Wniosek zasługiwał na uwzględnienie.

V KB 97/25

3

W sprawach o wyłączenie sędziego w nowszej judykaturze najwyższego

organu władzy sądowniczej (niewątpliwie pod wpływem szczególnych napięć

przenikających od pewnego czasu ustrój wymiaru sprawiedliwości) wykształciła się

linia orzecznicza, której podstawą jest dostrzeżenie pewnych szczególnych

uwarunkowań związanych z momentem "stanu psycho–emocjonalno–duchowego"

sędziego rzutujących na ocenę możliwości prawidłowego rozpoznania sprawy. W

myśl tego stanowiska możliwe jest uwzględnienie żądania wyłączenia (wniosku o

wyłączenie) złożonego przez sędziego wylosowanego do rozpoznania sprawy, gdy

wskazane przez tego sędziego powody uprawniają do konkluzji, iż akceptowana

przez niego wykładnia prawa, stanowiąca rezultat subiektywnego osądu samego

zainteresowanego sędziego, w realiach sprawy każe przyjąć, że "hipotetyczny

rozsądny obserwator, świadomy stanu psycho-emocjonalno-duchowego danego

sędziego, byłby gotowy uznać jego niezdolność do orzekania w tej sprawie". Linia

ta została zapoczątkowana wydaniem postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 6

czerwca 2023 r., sygn. I Zo 28/23 (a następnie kontynuowana postanowieniami SN

z: 31 stycznia 2024 r., sygn. I Zo 17/24 i 7 marca 2024 r., sygn. I Zo 30/24 oraz

innymi rozstrzygnięciami wydawanymi w innych składach Sądu Najwyższego, por.

także postanowienia Sądu Najwyższego z: 25 września 2023 r., sygn. I Zo 73/23;

21 listopada 2023 r., sygn. I Zo 113/23; 14 grudnia 2023 r., sygn. I Zo 159/23; 6

lutego 2024 r., sygn. I Zo 5/24; 30 kwietnia 2025 r., sygn. II KO 80/25, w których ⎯

ubocznie ⎯ rozwinięto i nawiązano do stanowiska zaprezentowanego w

rozstrzygnięciu z dnia czerwca 2023 r., sygn. I Zo 28/23).

W niniejszej sprawie "hipotetyczny rozsądny obserwator, świadomy stanu

psycho–emocjonalno–duchowego danego sędziego" zapewne "byłby gotowy uznać

jego niezdolność do orzekania w tej sprawie". Przemawiało to za wyłączeniem

sędziego SN Jacka Widło od udziału w sprawie o sygn. akt V KB 97/25.

Dlatego też Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji postanowienia.

[J.J.]

[r.g.]

V KB 97/25

4

Antoni Bojańczyk