SN uchylił wyrok nakazowy i umorzył sprawę o jazdę autem bez badań technicznych

Wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi z

dnia 1 czerwca 2023 r., VI W 591/23, D. S. został uznany za winnego czynu z art. 94

V KK 107/26

2

§ 2 k.w., za który wymierzono mu karę 2000 zł grzywny. Powyższy wyrok nakazowy

nie został zaskarżony i uprawomocnił się.

Kasację od tego wyroku nakazowego wniósł Prokurator Generalny, który

zaskarżył go w całości, zarzucając „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku

naruszenie przepisu prawa materialnego, a mianowicie art. 94 § 2 k.w., polegające

na orzeczeniu na jego podstawie wobec obwinionego D. S. , za popełnienie

wykroczenia z art. 94 § 2 k.w. kary 2.000 złotych grzywny, to jest kary w wysokości

nieprzewidzianej za popełnienie wskazanego czynu zabronionego, który zagrożony

jest karą nagany albo karą grzywny w wysokości do 1.500 zł” oraz wnosząc o

uchylenie wyroku Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi i umorzenie

postępowania na podstawie art. 5 § 1 pkt 4 k.p.w. w zw. z art. 45 § 1 k.w. wobec

przedawnienia orzekania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja okazała się oczywiście zasadna, co umożliwiło jej uwzględnienie na

posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w zw. z art. 112 k.p.w.

Ma rację Prokurator Generalny, że w tej sprawie orzeczono wobec D. S. karę

w wymiarze nieprzewidzianym w ustawie. Czyn będący przedmiotem osądu miał

miejsce w dniu 17 lutego 2023 r. W tym dniu obowiązywał art. 94 § 2 k.w. (oraz

powiązane z nim art. 94 § 1 § 1a k.w.) w brzmieniu takim, jak obecnie, w dacie

orzekania przez Sąd Najwyższy. Zgodnie z tymi przepisami, kto na drodze publicznej,

w strefie zamieszkania lub strefie ruchu prowadzi pojazd mechaniczny, nie mając do

tego uprawnienia, podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny nie

niższej niż 1500 złotych (art. 94 § 1 k.w.), kto na drodze publicznej, w strefie

zamieszkania lub strefie ruchu prowadzi pojazd inny niż mechaniczny, nie mając do

tego uprawnienia, podlega karze nagany albo karze grzywny do 1500 złotych (art. 94

§ 1a k.w.), a tej samej karze podlega, kto prowadzi na drodze publicznej, w strefie

zamieszkania lub strefie ruchu pojazd pomimo braku dopuszczenia pojazdu do ruchu

(przypisany ukaranemu art. 94 § 2 k.w.). Z powyższych przepisów jednoznacznie

wynika, że za przypisany D. S. czyn, polegający na prowadzeniu po drodze

publicznej pojazdu niedopuszczonego do ruchu z powodu braku aktualnych badań

technicznych, możliwe było wymierzenie grzywny w kwocie maksymalnie 1500 zł.

V KK 107/26

3

Wymierzenie jej w kwocie 2000 zł było orzeczeniem kary powyżej progu

przewidzianego w ustawie, co stanowi rażące naruszenie prawa materialnego, które

miało istotny wpływ na treść wyroku (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14

września 2005 r., IV KK 282/05). Ten wpływ uwidacznia się w tym, iż ukarany miałby

ponieść dolegliwość inną niż została przewidziana w ustawie, w okolicznościach tej

sprawy – zbyt surową.

Trafny jest także wniosek kasacji – o uchylenie zaskarżonego wyroku

nakazowego i umorzenie postępowania z uwagi na przedawnienie karalności

wykroczenia. Zgodnie z art. 45 § 1 k.w. karalność wykroczenia ustaje, jeżeli od czasu

jego popełnienia upłynął rok; jeżeli w tym okresie wszczęto postępowanie, karalność

wykroczenia ustaje z upływem 2 lat od zakończenia tego okresu. W tej sprawie termin

przedawnienia upłynął z dniem 17 lutego 2026 r. (tak też w zarządzeniu k. 10).

Jednocześnie, niewątpliwie zarówno w dacie wpływu sprawy do Sądu Najwyższego

(13 marca 2026 r.), jak i rozpoznania kasacji, termin przedawnienia karalności

wykroczenia, wskazany w art. 45 § 1 k.w., już upłynął. Nie znajduje zatem

zastosowania art. 45 § 2 k.w., albowiem w razie uchylenia orzeczenia w sprawie o

wykroczenie w trybie kasacji przedawnienie biegnie na zasadach wskazanych w tym

przepisie tylko wtedy, gdy w chwili uchylenia prawomocnego orzeczenia nie minął

jeszcze termin przedawnienia, jeżeli zaś termin ten już upłynął, należy po uchyleniu

umorzyć postępowanie (zob. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 7 czerwca 2002 r.,

I KZP 15/02, OSNKW 2002, z. 7-8, poz. 49). Z uwagi na to, że w chwili uchylenia

wyroku nakazowego termin przedawnienia karalności wykroczenia już upłynął,

konieczne było po uchyleniu zaskarżonego wyroku nakazowego umorzenie

niniejszego postępowania na podstawie art. 5 § 1 pkt 4 k.p.w. w zw. z art. 45 § 1 k.w.

Rozstrzygnięcie o kosztach uzasadnia art. 119 § 2 pkt 1 k.p.w.

Mając na uwadze powyższe, należało orzec jak w sentencji wyroku.

[J.J.]

[a.ł]

V KK 107/26

4

Małgorzata Wąsek-Wiaderek