Sąd Najwyższy nie wstrzymał kary dożywocia dla R. N. przed rozpoznaniem kasacji

Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim wyrokiem z dnia 15 kwietnia

2025 r., sygn. akt III K 117/24, uznał oskarżonego R. N. za winnego popełnienia

dwóch czynów art. 148 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 2 k.k., tworzących ciąg

przestępstw, za które wymierzył mu karę 30 lat pozbawienia wolności (pkt 3a i b

wyroku). Nadto skazał oskarżonego za dwa inne przestępstwa i po połączeniu kar

jednostkowych wymierzył mu karę łączną 30 lat pozbawienia wolności.

Po rozpoznaniu apelacji wniesionych przez prokuratora, obrońcę oskarżonego i

pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego Sąd Apelacyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 1

października 2025 r., sygn. akt II AKa 201/25, zaskarżony wyrok zmienił w ten

sposób, że za czyny z art. 148 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 2 k.k. wymierzył

V KK 163/26

2

oskarżonemu karę dożywotniego pozbawienia wolności i taką karę orzekł jako karę

łączną. W pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.

Kasację od wyroku Sądu odwoławczego, zaskarżając go „w zakresie utrzymania

w mocy skazania R. N. za czyny opisane w punktach 3a i b sentencji wyroku Sądu

Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim”, wniósł obrońca aktualnie skazanego R.

N. . W sześciu punktach podniósł zarzuty rażącego i mającego istotny wpływ na

treść zaskarżonego orzeczenia naruszenia licznych przepisów prawa procesowego

oraz prawa materialnego (art. 31 § 3 k.k.) i wniósł o uchylenie wyroku w

zaskarżonej części oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi

Apelacyjnemu w Łodzi. Powołując się na przepis art. 532 § 1 k.p.k., obrońca

wystąpił też o wstrzymanie wykonania orzeczonej wobec skazanego kary

pozbawienia wolności.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Wniosek obrońcy skazanego R. N. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego

orzeczenia (w zakresie kary pozbawienia wolności) nie zasługuje na uwzględnienie.

Uzasadnienie wniosku sprowadza się do lakonicznego twierdzenia, że postąpienie

po myśli art. 532 § 1 k.p.k. powinno nastąpić „z uwagi na charakter i wagę

podniesionych zarzutów kasacyjnych, odnoszących się do podstaw

odpowiedzialności karnej skazanego oraz realną możliwość uchylenia

zaskarżonego wyroku”.

Odnosząc się do tej skąpej argumentacji ogólnie można wskazać, że przyjmuje

się, iż wstrzymanie na podstawie art. 532 § 1 k.p.k. wykonania prawomocnego

orzeczenia, co do którego zachodzi domniemanie prawidłowości, powinno nastąpić

w sytuacji wyjątkowej, gdy już wstępny ogląd sprawy prowadzi do wniosku, że

prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji jest wysokie, a wykonanie orzeczenia

przed jej rozpoznaniem, zwłaszcza w zakresie kary, spowodowałoby dla skazanego

poważne i w zasadzie nieodwracalne następstwa, prowadząc do jego

pokrzywdzenia (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 18 listopada

2003 r., IV KK 347/03; z dnia 22 lutego 2007 r., WO 4/07; z dnia 25 maja 2023 r., IV

KK 105/23; z dnia 29 grudnia 2023 r., II KO 152/23). Z pewnością na ostrożność

przy podejmowaniu decyzji w tym względzie musi też rzutować charakter

V KK 163/26

3

przypisanego skazanemu przestępstwa i wysokość wymierzonej mu kary, która w

przypadku R.N. jest karą najsurowszą.

Ostateczne rozstrzygnięcie Sąd Najwyższy wyda na rozprawie, natomiast

wstępny ogląd przedmiotowej sprawy nie pozwala przyjąć, że wspomniane

przesłanki do wstrzymania wykonania orzeczenia wobec R. N. zachodzą. Zarzuty

kasacji, które według obrońcy odnoszą się do „podstaw odpowiedzialności karnej

skazanego”, zmierzają do wykazania, że orzekające w sprawie sądy z rażącym

naruszeniem prawa nie wyjaśniły wszystkich kwestii koniecznych dla prawidłowego

zastosowania unormowania z art. 31 § 3 k.k. Pogłębionej analizy tych zarzutów

dokona kolegialny skład Sądu Najwyższego, natomiast obecnie trudno uznać, że

ich uwzględnienie i wydanie orzeczenia kasatoryjnego jawi jako prawdopodobne w

stopniu zbliżonym do pewności oraz że wykonanie orzeczenia przed rozpoznaniem

kasacji spowoduje dla skazanego poważne i w zasadzie nieodwracalne

następstwa. Nie bez znaczenia jest przy tym okoliczność, że w odpowiedzi na

kasację prokurator postuluje jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.

Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.

[J.J.]

[a.ł]

Zbigniew Puszkarski