Sąd Najwyższy uchylił karę łączną grzywny wyższą niż dopuszcza postępowanie nakazowe

V KK 257/26

2

M.L. został oskarżony o to, że:

1. w okresie od 1 do 8 stycznia 2024 r. w miejscowości P., pow. [...],

województwo [...], dokonał zaboru w celu przywłaszczenia dwóch metalowych

przegród o wymiarach 3 x 1,2 metra o łącznej wartości 2.000 złotych na szkodę R.J.,

tj. o czyn z art. 278 § 1 k.k.;

2. w okresie od 15 do 19 stycznia 2024 r. w miejscowości P., pow. [...],

województwo [...], dokonał zaboru w celu przywłaszczenia dwóch metalowych

przegród o wymiarach 3 x 1,2 metra o łącznej wartości 2.000 złotych na szkodę R.J.,

tj. o czyn z art. 278 § 1 k.k.;

3. w okresie od 31 stycznia do 1 lutego 2024 r. w miejscowości P., pow. [...],

województwo [...], dokonał zaboru w celu przywłaszczenia metalowej przegrody o

wymiarach 3 x 1,2 metra o łącznej wartości 1.000 złotych na szkodę R.J., tj. o czyn

z art. 278 § 1 k.k.

Wyrokiem nakazowym z 10 lipca 2025 r., w sprawie o sygn. II K 83/24, Sąd

Rejonowy w Działdowie:

1. uznał oskarżonego M.L. za winnego zarzucanego mu czynu nr 1, to jest

przestępstwa z art. 278 § 1 k.k. i za to na podstawie art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 37a

§ 1 k.k. w zw. z art. 33 § 1 i 3 k.k. wymierzył mu karę grzywny w liczbie 150 stawek

dziennych po 20 złotych każda,

2. uznał oskarżonego M.L. za winnego zarzucanego mu czynu nr 2, to jest

przestępstwa z art. 278 § 1 k.k. i za to na podstawie art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 37a

§ 1 k.k. w zw. z art. 33 § 1 i 3 k.k. wymierzył mu karę grzywny w liczbie 150 stawek

dziennych po 20 złotych każda,

3. uznał oskarżonego M.L. za winnego zarzucanego mu czynu nr 3, to jest

przestępstwa z art. 278 § 1 k.k. i za to na podstawie art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 37a

§ 1 k.k. w zw. z art. 33 § 1 i 3 k.k. wymierzył mu karę grzywny w liczbie 150 stawek

dziennych po 20 złotych każda,

4. na podstawie art. 85 § 1 k.k. i art. 86 § 1 k.k. połączył jednostkowe kary

wymierzone oskarżonemu M.L. w punktach 1-3 wyroku i w ich miejsce wymierzył mu

karę łączną 250 stawek dziennych grzywny po 20 złotych każda,

V KK 257/26

3

5. na podstawie art. 46 § 1 k.k. nałożył na oskarżonego częściowy obowiązek

naprawienia szkody poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonego R.J. kwoty 4.000

złotych,

Kasację od powyższego wyroku na korzyść skazanego wniósł Prokurator

Generalny, zarzucając rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie

przepisu prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 502 § 1 k.p.k., polegające

na tym, że po wymierzeniu oskarżonemu M.L. wyrokiem nakazowym za trzy czyny z

art. 278 § 1 k.k., przypisane mu w punktach 1, 2 i 3 części dyspozytywnej orzeczenia,

kar jednostkowych w postaci grzywny w wymiarze po 150 stawek dziennych, sąd

następnie wymierzył karę łączną grzywny w wymiarze 250 stawek dziennych przy

ustaleniu wysokości jednej stawki dziennej na kwotę 20 złotych, podczas gdy zgodnie

z treścią przepisu art. 502 § 1 k.p.k. górna granica możliwej do wymierzenia na mocy

wyroku nakazowego kary łącznej grzywny to maksymalnie 200 stawek dziennych.

Podnosząc powyższy zarzut skarżący wniósł o uchylenie wyroku nakazowego w

zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w

Działdowie do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył co następuje.

Kasacji okazała się oczywiście zasadna, co umożliwiało jej rozpoznanie na

posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.

W wywiedzionej kasacji słusznie Prokurator Generalny wskazał, że zgodnie

z treścią art. 502 § 1 k.p.k. w postępowaniu nakazowym można orzec karę

ograniczenia wolności lub grzywnę w wysokości do 200 stawek dziennych albo do

200.000 zł. Przepis ten określa zarówno rodzaje kary, jakie można orzec w tym

postępowaniu, jak też wysokość kar grzywny, przy czym górny limit grzywny odnosi

się zarówno do kar jednostkowych, jak i kary łącznej wymierzonej wyrokiem

nakazowym. Niezastosowanie się do ograniczenia dotyczącego maksymalnej

wysokości grzywny w postępowaniu nakazowym i skazanie oskarżonego na tę karę

w wyższej liczbie stawek dziennych, stanowi rażące naruszenie przepisu art. 502 §

1 k.p.k. W realiach niniejszej sprawy bezsporne pozostaje, że sąd rejonowy,

wymierzając M.L. karę łączną grzywny w wysokości 250 stawek dziennych, rażąco

naruszył wskazany przepis, a uchybienie to miało istotny wpływ na treść wyroku,

gdyż oskarżony poniósł odpowiedzialność inną (surowszą), niż przewidziana w

V KK 257/26

4

ustawie (por. wyrok SN z 13 grudnia 2021 r., II KK 275/21; wyrok SN z 26 lutego

2026 r., II KK 528/25).

Z tych względów rozstrzygnięcie o karze łącznej zawarte w zaskarżonym

wyroku nakazowym należało uchylić i sprawę w tym zakresie przekazać Sądowi

Rejonowemu w Działdowie do ponownego rozpoznania. Sąd będzie obowiązany do

wymierzenia kary łącznej uwzględniającej treść art. 502 § 1 k.p.k.

Z tych względów orzeczono jak na wstępie.

Adam Roch

Zbigniew Kapiński

Stanisław Stankiewicz

[WB]

[r.g.]