Spór o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi

Do Sądu Najwyższego wpłynęły kasacje obrońców skazanych A.K. i M.B. od

wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 23 stycznia 2025 r., sygn. akt V Ka

1283/20, zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi z

dnia 31 marca 2020 r., sygn. akt IV K 662/07.

W kasacji wniesionej na korzyść A.K. obrońca zaskarżył wyrok sądu

odwoławczego „w części w zakresie pkt 1a, 1h i 3 w stosunku do skazanego A.K.”,

zarzucając rażące naruszenie art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k.

(pierwszy zarzut), art. 433 § 2 k.p.k., art. 457 § 3 k.p.k. i art. 6 k.p.k. (drugi zarzut),

V KK 294/26

2

art. 4 k.p.k., art. 5 § 2 k.p.k., art. 7 k.p.k. oraz art. 410 k.p.k., art. 366 § 1 k.p.k. w zw.

z art. 458 k.p.k. (trzeci zarzut), art. 440 k.p.k. w zw. z art. 2 § 2 k.p.k., art. 4 k.p.k.

i art. 7 k.p.k. (czwarty zarzut), art. 433 § 2 k.p.k., art. 457 § 3 k.p.k. i art. 6 k.p.k.

(piąty zarzut). Nadto, skarżący sformułował wniosek o wstrzymanie wykonania

zaskarżonego wyroku wobec skazanego A.K. do czasu rozpoznania złożonej

kasacji. W ocenie obrońcy, przedmiotowy wniosek uzasadniony jest ciężarem

zarzutów kasacyjnych oraz przekonaniem, że „wykonanie kary w tej postaci, jaka

została jej nadana w prawomocnym wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi, byłoby

przedwczesne i łączyłoby się z nadmierną i niepotrzebną dolegliwością dla

skazanego, gdyż nie można wykluczyć, iż w sytuacji uwzględnienia niniejszej

kasacji, kara w ponownym postępowaniu będzie karą wolnościową albo w ogóle nie

będzie mowy o winie i karze”.

Z kolei obrońca M.B. we wniesionej kasacji zaskarżył wyrok sądu

odwoławczego „w części utrzymującej w mocy wyrok Sądu Rejonowego dla Łodzi-

Śródmieścia w Łodzi Wydziału IV Karnego z dnia 31 marca 2020 roku, sygn. akt IV

K 662/07, tj. co do czynów przypisanych skazanemu w pkt. II 1 oraz pkt. II 2 ww.

wyroku sądu I instancji”, podnosząc:

1.rażące naruszenie przepisów postępowania, stanowiące uchybienie z art. 439

k.p.k., a mianowicie:

1. naruszenie art. 404 k.p.k. § 2 i 2a k.p.k. ewentualnie art. 402 § 2 i 2 a k.p.k.

(w brzmieniu obowiązującym w chwili procedowania przez sąd okręgowy i

podejmowania decyzji o prowadzeniu rozprawy w dalszym ciągu) w zw. z

art. 458 k.p.k., skutkujące zaistnieniem uchybienia z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.;

2. naruszenie art. 404 § 2 k.p.k. (w brzmieniu obowiązującym w chwili

procedowania przez sąd okręgowy i podejmowania decyzji o prowadzeniu

rozprawy w dalszym ciągu) w zw. z art. 458 k.p.k., skutkujące zaistnieniem

uchybienia z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.;

3.rażące naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na treść

rozstrzygnięcia, a mianowicie: 1) art. 433 § 2 k.p.k.; 2) art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z

art. 8 § 1 k.p.k., art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k. i art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k.; 3) art. 433 § 2

k.p.k. w zw. z art. 4 k.p.k., art. 5 k.p.k., art. 7 k.p.k., art. 410 k.p.k.; 4) art. 433 § 2

V KK 294/26

3

k.p.k. w zw. z art. 6 k.p.k. w zw. z art. 406 § 1 k.p.k.; 5) art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z

art. 440 k.p.k. w zw. z art. 6 k.p.k. oraz art. 406 § 1 k.p.k.; 6) art. 7 k.p.k.;

4.rażące naruszenie prawa materialnego, mające istotny wpływ na treść

rozstrzygnięcia, a mianowicie: 1) art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 258 § 1 k.k.; 2)

art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 299 § 1, § 5 i § 6 k.k.

W kasacji skarżący zawarł również wniosek o wstrzymanie wykonania

zaskarżonego wyroku wobec skazanego M.B. do czasu rozpoznania kasacji. W tym

względzie obrońca podniósł, że natychmiastowe wykonanie orzeczonej wobec M.B.

kary 3 lat pozbawienia wolności (w szczególności biorąc pod uwagę jej wymiar)

spowoduje dla niego nieodwracalne skutki. Obrońca podkreślił, iż skazany w toku

całego postępowania nie podejmował czynności mających na celu utrudnianie jego

prawidłowego przebiegu, zaś czyny, za które został skazany, miały zostać

popełnione ponad 20 lat temu. Zdaniem obrońcy, całokształt okoliczności niniejszej

sprawy, w tym zwłaszcza istniejące prawdopodobieństwo uchylenia wyroku z

powodu wystąpienia uchybień z art. 439 k.p.k., przekonuje o zasadności

wstrzymania wykonania prawomocnego orzeczenia do czasu rozpoznania kasacji.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Wnioski nie zasługiwały na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 532 § 1 k.p.k., w razie wniesienia kasacji Sąd Najwyższy

może wstrzymać wykonanie zaskarżonego orzeczenia, jak i innego orzeczenia,

którego wykonanie zależy od rozstrzygnięcia kasacji. Wprawdzie norma ta nie

wskazuje przesłanek, od spełnienia których zależy wstrzymanie wykonalności

zaskarżonego orzeczenia, niemniej jednak nie budzi wątpliwości, że winna ona

mieć zastosowanie do sytuacji wyjątkowych, uzasadnionych szczególnymi i

jednoznacznymi w swej wymowie okolicznościami (zob. postanowienie SN z dnia 6

marca 2025 r., III KK 619/24 wraz z przywołanym tam orzecznictwem). Powyższe

rozwiązanie stanowi bowiem odstępstwo od zasady niezwłocznej wykonalności

orzeczeń (vide art. 9 k.k.w.). W orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowany jest

przy tym pogląd, zgodnie z którym zastosowanie wskazanej instytucji wymaga

kumulatywnego zmaterializowania się dwóch warunków. Pierwszym z nich jest

wystąpienie oczywistej zasadności zarzutów podniesionych w nadzwyczajnym

środku odwoławczym. Z kolei drugim będzie wykazanie przez wnioskodawcę, iż

V KK 294/26

4

dalsze wykonywanie orzeczenia mogłoby wywołać wyjątkowo dolegliwe i

nieodwracalne dla skazanego skutki (zob. postanowienie SN z dnia 14 czerwca

2023 r., I KK 101/23 i przywołane tam judykaty). Zatem samo ryzyko odbycia kary

przez skazanego przed rozpoznaniem kasacji, bez powiązania tej okoliczności z

widoczną już „na pierwszy rzut oka” zasadnością zarzutów, nie stanowi

dostatecznej podstawy do wstrzymania wykonania wyroku.

Odnosząc powyższe wskazania do realiów przedmiotowej sprawy należy

stwierdzić, że wstępna kontrola kasacji obrońców skazanych A.K. i M.B., nie daje

podstaw do jednoznacznego uznania przedstawionych w tych skargach zarzutów

za oczywiście zasadne. Tym samym podniesione przez wnioskodawców argumenty

nie pozwalają na uznanie ewidentnej, niejako „rzucającej się w oczy” wadliwości

rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego w Łodzi. Obrońca M.B. co prawda

zasygnalizował w kasacji zarzuty bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 §

1 pkt 2 k.p.k. (związane z kwestią obecności członków składu orzekającego na

rozprawie apelacyjnej), niemniej ocena ich zasadności – z uwagi na

wieloaspektową problematykę tych zarzutów – wymaga przeprowadzenia szerszej

rewizji zaistniałego układu procesowego oraz wykładni przepisów integralnie

związanych z rzeczonymi uchybieniami. Pozostałe zaś zarzuty obu kasacji dotyczą

wadliwości związanych z innym rażącym naruszeniem prawa i również nie są na

tyle oczywiste, aby na tym etapie przesądzać o ich zasadności czy niezasadności.

Reasumując, należało stwierdzić brak podstaw do uwzględnienia

przedmiotowych wniosków zarówno w odniesieniu do skazanego A.K., jak też

skazanego M.B. Końcowo przy tym wypada wyjaśnić, że niniejsze orzeczenie w

żadnej mierze nie przesądza o treści przyszłego rozstrzygnięcia co do wniesionych

skarg. Co więcej, nie wyklucza nawet uznania zarzutów postawionych w kasacjach

za oczywiście zasadne (zob. postanowienie SN z dnia 11 marca 2022 r., III KO

12/22).

Z tych też względów orzeczono jak w sentencji.

[WB]

[a.ł]

V KK 294/26

5