Środa Wydanie nr 39

Sygnatura akt
V KK 316/25
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Karna Wydział V
Rodzaj
Wyrok
Data orzeczenia
17 grudnia 2025 r.
Rozstrzygnięcie
Orzeczenie uchylone
W serwisie od

Zestawienie z tego dnia
Kategorie
Sąd Najwyższy
Sąd Najwyższy
© autorzy OpenStreetMap

Sąd Najwyższy

Udział sędziego o wątpliwej bezstronności w apelacji. SN uchylił wyrok dla czterech osób

Przejdź do orzeczenia, 16 min czytania

Spór

Obrońcy skazanych w kasacjach zarzucali, że w składzie Sądu Apelacyjnego w Łodzi orzekał sędzia powołany z udziałem wadliwie ukształtowanej Krajowej Rady Sądownictwa, co miało naruszać standard niezawisłości i bezstronności.

Ustalenia sądu

Sąd Najwyższy ustalił, że w kilku wcześniejszych sprawach stwierdzono brak zapewnienia przez sędziego X. Y. standardu niezawisłości i bezstronności. Wskazał, że wywołuje to uzasadnione i poważne wątpliwości co do bezstronności składu z jego udziałem.

Rozstrzygnięcie

Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi wobec A.K., K.P. i K.O., a na podstawie art. 435 k.p.k. także wobec D.L., przekazał sprawę temu sądowi do ponownego rozpoznania i zarządził zwrot opłat od kasacji A.K. oraz K.P.

Dlaczego

Sędzia brał udział w orzekaniu w sprawie apelacyjnej, a jego ścieżka zawodowa i działania budzą wątpliwości co do bezstronności, więc Sąd Najwyższy uznał istnienie nienależytej obsady sądu. Wskazał też, że sędzia ustąpił z delegacji przed wydaniem zaskarżonego wyroku.

Dla firm

Udział w składzie sędziego, którego bezstronność Sąd Najwyższy zakwestionował w wielu orzeczeniach, może być bezwzględną przyczyną odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Sąd musi wtedy ocenić wadliwość powołania sędziego w konkretnych okolicznościach.

Więcej o sprawie

Sąd Okręgowy w Płocku skazał A.K., K.P. i K.O. za 16, 20 i 23 czyny, a D.L. za sześć. Apelację oddalił Sąd Apelacyjny w Łodzi.

Ze wskazanych wyżej powodów, związanych z udziałem w składzie Sądu odwoławczego SSA X. Y., konieczne stało się uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania.

Z uzasadnienia, Sąd Najwyższy
Rozstrzygnięcie
Orzeczenie uchylone
Sąd
Sąd Najwyższy, Izba Karna Wydział V
Sygnatura
V KK 316/25

Treść orzeczenia około 16 minut czytania

V KK 316/25

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 17 grudnia 2025 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Jerzy Grubba (przewodniczący)

SSN Paweł Wiliński (sprawozdawca)

SSN Włodzimierz Wróbel

Protokolant Anna Kowal

przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej, Jerzego Engelkinga

w sprawie A.K., K.P., K.O.

skazanych z art. 183 § 1 k.k., art. 286 § 1 k.k., art. 284 § 2 k.k. i in

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie

w dniu 17 grudnia 2025 r.,

kasacji, wniesionych przez obrońców

od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi

z dnia 16 września 2024 r., sygn. akt II AKa 345/23

utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Płocku

z dnia 10 lutego 2023 r., sygn. akt II K 145/21,

1/ uchyla zaskarżony wyrok w stosunku do A.K., K.P.i K.O., a na

podstawie art. 435 k.p.k. także w stosunku do D.L. i sprawę

przekazuje Sądowi Apelacyjnemu w Łodzi do ponownego

rozpoznania w postępowaniu odwoławczym;

2/ zarządza zwrot A.K. oraz K.P. wniesionych opłat od kasacji.

V KK 316/25

2

Paweł Wiliński

Jerzy Grubba

Włodzimierz Wróbel

Uzasadnienie

Wyrokiem Sądu Okręgowego w Płocku z dnia 10 lutego 2023 r., sygn. akt II K

145/21 A.K. uznano za winnego popełnienia 16 czynów, w tym z art. 183 § 1 k.k., art.

286 § 1 k.k., art. 284 § 2 k.k., art. 284 § 2 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k., za które

wymierzono karę łączną 6 lat pozbawienia wolności i grzywny 500 stawek po 100 zł.

W tym samym wyroku K.P. uznano za winnego popełnienia 20 czynów, w tym z art.

183 § 1 k.k., art. 286 § 1 k.k., art. 284 § 2 k.k., art. 284 § 2 k.k. w zw. z art. 294 § 1

k.k., art. 270 § 1 k.k. w zb. z art. 271 § 1 k.k. w zw. z art. 273 k.k. w zw. z art. 11 § 2

k.k., art. 263 § 2 k.k., za które wymierzono karę łączną 5 lat pozbawienia wolności i

grzywny 500 stawek po 100 zł. Wskazany wyrokiem K.O. uznano za winnego 23

czynów, w tym z art. 183 § 1 k.k., art. 286 § 1 k.k., art. 284 § 2 k.k., art. 284 § 2 k.k.

w zw. z art. 294 § 1 k.k., art. 225 § 1 k.k., art. 270 § 1 k.k. w zb. z art. 271 § 1 k.k. w

zw. z art. 273 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., art. 79 pkt 4 ustawy o rachunkowości, za

które wymierzono mu karę łączną 5 lat pozbawienia wolności i grzywny 300 stawek

po 100 zł. Wyrokiem tym objęto także D.L., którego uznano winnym 6 czynów, w tym

z art. 183 § 1 k.k., art. 286 § 1 k.k., art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k., za które

wymierzono mu karę łączną 3 lat pozbawienia wolności i grzywny w wysokości 190

stawek dziennych po 100 zł. Nałożono ponadto solidarnie na oskarżonych obowiązek

naprawienia szkody wobec pokrzywdzonych.

Po rozpoznaniu apelacji obrońców oskarżonych i prokuratora na niekorzyść

D.L. Sąd Apelacyjny w Łodzi, wyrokiem z dnia 16 września 2024 r., sygn. akt II AKa

345/23 utrzymał zaskarżony wyrok w mocy.

Kasacje od tego wyroku wnieśli obrońcy K.P., A.K. i K.O.

Obrońca K.P. zaskarżyła wyrok Sądu odwoławczego w całości na korzyść

skazanego i zarzuciła:

„naruszenie art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. poprzez udział a w orzekaniu sędziów

powołanych na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie

określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej

Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, zaś wadliwość ich powołania

V KK 316/25

3

doprowadziła w niniejszej sprawie do naruszenia standardu niezawisłości i

bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 47 Karty Praw

Podstawowych UE oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i

podstawowych wolności, a tym samym występowanie w niniejszej sprawie

bezwzględnej przyczyny uchylenia orzeczenia w postaci nienależytego obsadzenia

sądu”.

Podnosząc powyższe obrońca wniosła o uchylenie wyroku Sądu II instancji i

przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Łodzi.

Obrońca A.K. zaskarżył wyrok Sądu odwoławczego w całości na korzyść

skazanego i zarzucił:

„I. rażące naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik

sprawy, tj. art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k., poprzez brak jakiegokolwiek

rozpoznania poszczególnych zarzutów w postaci nr 1 do 18 zawartych w apelacji, w

sytuacji gdy Sąd II instancji miał bezwzględny obowiązek rozpoznać indywidualnie

wszystkie zarzuty zawarte w apelacji; powyższe uchybienie miało istotny wpływ na

wynik sprawy, albowiem w przypadku rozpoznania tych zarzutów Sąd II instancji

powinien był wydać odmienny wyrok i zmienić zaskarżony wyrok poprzez

uniewinnienie skazanego w zakresie czynów określonych nr 1 do 17 oraz nr 73 do

82 wyroku Sądu I instancji, ewentualnie uchylić zaskarżony wyrok w części;

II. rażące naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik

sprawy, tj. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 433 § 2 k.p.k., poprzez brak właściwego i

rzetelnego rozpoznania wszystkich zarzutów zawartych w apelacji, tj.

poszczególnych zarzutów nr 1 do 18 oraz wniosków zawartych w apelacji, w sytuacji

gdy Sąd II instancji miał bezwzględny obowiązek merytorycznego i należytego

rozpoznania wszystkich zarzutów zawartych w apelacji oraz zawartych w niej

wniosków, a nie jedynie lakonicznego ich opisania (znaczna część uzasadnienia);

powyższe uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem w przypadku

rozpoznania tych zarzutów Sąd II instancji powinien był wydać odmienny wyrok i

zmienić zaskarżony wyrok poprzez uniewinnienie skazanego w zakresie czynów

określonych w nr 1 do 17 oraz nr 73 do 82 wyroku Sądu I instancji, i zmniejszyć karę,

ewentualnie uchylić zaskarżony wyrok w całości lub w części;

III. rażące naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść

V KK 316/25

4

wyroku, tj. art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 424 § 2 k.p.k., poprzez nieprzytoczenie

wszystkich okoliczności, które Sąd miał na względzie przy wymiarze poszczególnych

kar, podczas gdy Sąd miał obowiązek ich powołania; powyższe uchybienie miało

istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem Sąd II instancji powinien był wydać

odmienny wyrok i zmienić zaskarżony wyrok poprzez uniewinnienie skazanego w

zakresie czynów określonych w nr 1 do 17 oraz nr 73 do 82 wyroku Sądu I instancji

i zmniejszyć karę, ewentualnie uchylić zaskarżony wyrok w całości lub w części;

IV. zaistnienie uchybienia określonego w art. 439 § 1 pkt. 2 k.p.k. w związku z art.

536 k.p.k., a więc bezwzględnej przyczyny odwoławczej w postaci nienależytej

obsady Sądu Apelacyjnego w Łodzi, poprzez udział w składzie orzekającym

zaskarżonego wyroku sędziów powołanego przez Prezydenta RP do orzekania w

Sądzie Okręgowym w Łodzi na wniosek i przy udziale w procesie powoływania

Krajowej Rady Sądownictwa w składzie sprzecznym z art. 187 Konstytucji, a

ukształtowanym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o

Krajowej Radzie Sądownictwa;

V. rażące naruszenie art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 439 §

1 pkt. 2 k.p.k. mające istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, poprzez

nierozpoznanie z urzędu, poza granicami zaskarżenia, poprawności należytej

obsady Sądu I instancji w związku z art. 77 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o

ustroju sądów powszechnych poprzez obecność w składzie orzekającym sędziego

Sądu Rejonowego, delegowanego do Sądu Okręgowego w Płocku do pełnienia

obowiązków sędziego w związku z artykuł .9 ust. 1 akapit drugi TUE odczytywany w

świetle art. z TUE oraz art. 6 ust.. i 2 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady

(UE) 2016/343 2 dnia 9 marca 2016 r. w sprawie wzmocnienia niektórych aspektów

domniemania niewinności i prawa do obecności na rozprawie w postępowaniu

karnym należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie przepisom

krajowym, zgodnie z którymi minister sprawiedliwości państwa członkowskiego

może, na podstawie kryteriów, które nie zostały podane do publicznej wiadomości, z

jednej strony delegować sędziego do sądu karnego wyższej instancji na czas

określony albo na czas nieokreślony, zaś z drugiej strony w każdym czasie, na

podstawie decyzji, która nie zawiera uzasadnienia, odwołać sędziego z tego

delegowania, niezależnie od tego, czy nastąpiło ono na czas określony, czy na czas

V KK 316/25

5

nieokreślony.”

Podnosząc powyższe obrońca wniósł o uchylenie wyroku Sądu II instancji

oraz wyroku Sądu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Sądowi Okręgowemu w Łodzi.

Obrońca W.O. zaskarżył wyrok Sądu odwoławczego w całości na korzyść

skazanego i zarzucił:

„rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa, a

mianowicie przepisów postępowania karnego, tj. art. 4 k.p.k., art. 7 k.p.k. art. 410

k.p.k. w zw. z art. 433 k.p.k. poprzez pominięcie zarzutów w zakresie:

a) pkt 1 apelacji obrońcy skazanego, poprzez uznanie przez Sąd odwoławczy, że

„Sąd Okręgowy w Płocku prawidłowo i rzetelnie ustalił jakie okoliczności wpływają na

wymiar kar jednostkowych i łącznych wymierzonych oskarżonemu w sensie

obciążającym. Choć w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia znalazło się

stwierdzenie, iż nie doszukał się w przypadku K.O. istotnych okoliczności

łagodzących", co uzasadniło odstąpieniem od zmiany kar jednostkowych i łącznych,

w sytuacji gdy Sąd Odwoławczy jednocześnie stwierdził, że takie okoliczności, tj.

łagodzące wymiar kary miały miejsce, co pozwala na uznanie, ze Sąd odwoławczy

w swojej ocenie jest niekonsekwentny, czego wyrazem są analogiczne naruszenia

przepisów prawa poprzez pominięcie wytycznych art. 4 kpk i art. 7 kp.k.;

b) 2 i 3 apelacji obrońcy skazanego, poprzez uznanie przez Sąd odwoławczy, że

„wymierzenie zań kar wyraźnie łagodniejszych niż orzeczone przez Sąd Okręgowy

w Płocku godziłoby w zasady prewencji indywidualnej i generalnej, w sytuacji gdy

komplementarne uwzględnienie okoliczności wyraźnie wskazanych w środku

zaskarżenia z dnia 15 sierpnia 2023 r, tj. uregulowanie sytuacji osobistej, rodzinnej i

zawodowej, oderwanie się od środowiska przestępczego, podjęcie dobrowolnie

opieki nad niepełnosprawną osobą, nienaganna opinia w miejscu zamieszkania,

zainicjowanie terapii odwykowej, jego prawidłowej postawy w toku postępowania

przygotowawczego i sądowego, w tym podjęcia współpracy z wymiarem

sprawiedliwości oraz jego postawy w jednostce penitencjarnej w trakcie stosowania

środka zapobiegawczego, a także zbieżności czasowej czynów, winno prowadzić do

orzeczenia kary łącznej w wymiarze 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności.”

Podnosząc powyższe obrońca wniósł o uchylenie wyroku Sądu II instancji i

V KK 316/25

6

przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Łodzi.

W odpowiedzi na kasacje Prokurator Prokuratury Okręgowej w Płocku wniósł

o oddalenie wszystkich kasacji jako oczywiście bezzasadnych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Wniesione kasacje okazały się skuteczne w zakresie wystąpienia w sprawie

bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt. 2 k.p.k.

Jak podkreśla to Sąd Najwyższy w swym orzecznictwie w zakresie oceny

standardu bezstronności i niezawisłości sędziego Sąd Najwyższy jest związany

uchwałą trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA-

I-4110-1/20. Wykładnia prawa zawarta w tej uchwale jest obowiązująca i w myśl art.

87 ust. 1 ustawy o Sądzie Najwyższym, Sąd Najwyższy pozostaje nią związany jako

zasadą prawną. Na zakres tego związania nie może mieć wpływu wyrok Trybunału

Konstytucyjnego z dnia 20 kwietnia 2020 r., U 2/20, OTK-A 2020, poz. 61 (por. m.in.:

uchwała Sądu Najwyższego z dnia 5 kwietnia 2022 r., III PZP 1/22; uchwała składu

siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22), który jak

słusznie podkreśla się w orzecznictwie wykracza poza zawarty w art. 188 Konstytucji

RP katalog orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego, jakie z mocy art. 190 ust. 1

Konstytucji RP uzyskują moc powszechnie obowiązującą. Nie uzyskał zatem mocy

powszechnie obowiązującego orzeczenia i co oczywiste nie mógł uchylić uchwały

trzech połączonych Izb SN (BSA I-4110-1/20), ani przesądzić o jej obowiązywaniu.

Podobnie nieskuteczne w podważeniu mocy obowiązującej wskazanej uchwały 3 Izb

Sądu Najwyższego są próby kwestionowania utrwalonych standardów działania

państwa prawa w zakresie prawa do sądu i jego gwarancji, przez sędziów

dotkniętych wadliwością powołania z udziałem niekonstytucyjnie ukształtowanego

organu (Krajowej Rady Sądownictwa), a więc obarczonych wadą wypowiadania się

we własnej sprawie i dla ochrony własnego interesu (zob. postanowienie SN z 6

sierpnia 2024 r., I KZ 34/24). Orzeczenia wydawane przez składy orzekające sądów

krajowych obsadzone sędziami dotkniętymi tą samą wadą, a zatem orzekającymi w

istocie wprost we własnym interesie nie mogą zatem zmienić tej oceny ani zwolnić

Sądu Najwyższego z konieczności ochrony praw jednostki, niezależności sędziego i

bezstronności sądu (zob. wyrok z 17 października 2024 r. II KK 134/24,

postanowienie SN z 7 sierpnia 2024 r., I KZ 34/24).

V KK 316/25

7

We wspomnianej uchwale BSA-I-4110-1/20 Sąd Najwyższy orzekł, że:

„Nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. […] zachodzi także

wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego w

sądzie powszechnym albo wojskowym na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa

ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 2017 r. o zmianie ustawy o

Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, jeżeli wadliwość

procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia

standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji

Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz

art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.” W

uzasadnieniu tej uchwały Sąd Najwyższy podkreślił, że wadliwość procedury

nominacyjnej nie powoduje automatycznie, iż sąd z udziałem sędziego powołanego

w takiej procedurze jest sądem nienależycie obsadzonym w rozumieniu art. 439 § 1

pkt 2 k.p.k. – o ile wada nominacyjna nie dotyczy sędziego Sądu Najwyższego.

Pogląd niniejszy został następnie potwierdzony w uchwale składu siedmiu

sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22, z której wynika, że

„brak podstaw do przyjęcia a priori, że każdy sędzia sądu powszechnego, który

uzyskał nominację w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą

Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r., nie spełnia minimalnego standardu

bezstronności i każdorazowo sąd z jego udziałem jest nienależycie obsadzony w

rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.”. Jednocześnie Sąd Najwyższy uznał na łamach

tej uchwały, że Krajowa Rada Sądownictwa ukształtowana w trybie określonym

przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie

Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2018, poz. 3; dalej: „ustawa

nowelizująca KRS”), nie jest organem tożsamym z organem konstytucyjnym, którego

skład i sposób wyłaniania reguluje Konstytucja RP, w szczególności w art.187 ust. 1.

Jednocześnie dostrzec należy, na co zwrócił uwagę Sąd Najwyższy w sprawie

IV KK 134/25, że kadencyjna aktywność tych organów władzy wykonawczej, w tym

przede wszystkim Ministra Sprawiedliwości, które m.in. w latach 2017-2023

podejmowały intensywne, wykraczające poza konstytucyjne ramy trójpodziału

władzy, działania zmierzające do podporządkowania swojej woli sądów i

orzekających w nich sędziów, została już zakończona. Jednak ryzyko takich

V KK 316/25

8

zachowań i naruszenia trójpodziału władzy nie ustało, a założyć należy z ostrożności,

że w dającej się przewidzieć przyszłości nie zniknie. Równocześnie, z punktu

widzenia wymiaru sprawiedliwości, sprawowanego przez sądy jako jednego z trzech

organów władzy w państwie, koniecznym jest i wymaganym nieprzerwane stanie na

straży przestrzegania sędziowskiej bezstronności i niezależności. Obowiązek ten jest

tym ważniejszy do realizacji, że smutną spuścizną lat walki władzy wykonawczej z

niezależnymi od nich sądami jest obniżający się etos sędziego. Tymczasem

niewzruszonym obowiązkiem sędziego jest być niezależnym, zaś każdy dowód

braku tej niezależności, podległości wobec władzy politycznej, sprzyjania

podporządkowania sądów interesom innych podmiotów, musi być szczególnie

wnikliwie badany i oceniany. Co jednak nie mniej ważne, z punktu widzenia jednostki,

która w sądzie realizuje swoje konstytucyjne prawo do rozpoznania sprawy przed

sądem niezależnym, bezstronnym i niezawisłym (art. 45 ust. 1 Konstytucji) nakaz

zapewnienia tego standardu nie traci nigdy na aktualności. Każdy uczestnik

postępowania i każdy zewnętrzny obiektywny obserwator winien mieć pewność oraz

przekonanie, że sprawa rozpoznana będzie niezależnie od oczekiwań polityków, woli

przedstawicieli organów władzy wykonawczej, ustawodawczej, a nawet także

sądowniczej. Dodać należy przy tym, że utrata niezależności przez sędziego,

ujawnienie podległości wobec władzy wykonawczej w zamian za awanse zawodowe,

nominacje, stanowiska, czy wykazana współpraca przy dekonstrukcji niezawisłości

sądownictwa nie mają w istocie charakteru jednorazowego, lecz podważają w ujęciu

szerszym zaufanie do konkretnego sędziego w wykonywaniu przez niego funkcji

arbitra, jako podmiotu bezstronnego i niezależnego. Wszystkie powyższe powody

wskazują na konieczność kontynuowania także obecnie szczególnie dbałej kontroli

standardów bezstronności, wyznaczonych uchwałą 3 połączonych Izb SN w 2020 r.,

BSA I-4110-1/2020.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy zauważyć, że sędzia

X. Y. wielokrotnie był poddawany testowi bezstronności i niezależności. Sąd

Najwyższy w szeregu orzeczeń wydanych w sprawach V KK 141/24, V KK 368/24,

V KS 7/25, V KK 275/25, V KK 240/25, V KK 269/25, V KK 558/24, V KK 299/25

stwierdził brak zapewnienia przez w/w sędziego standardu niezawisłości i

bezstronności. Ocenę tę Sąd Najwyższy, w składzie orzekającym w tej sprawie

V KK 316/25

9

podziela, odwołując się do szczegółowych ustaleń w zakresie oceny sędziego X. Y.

przedstawionych w sprawie V KK 141/24, a wskazujących na: nietransparentne

warunki konkursu na urząd sędziego Sądu Okręgowego w Łodzi i przesłanki do

podjęcia przez KRS uchwały powołania na urząd sędziego tego Sądu, kilkukrotne

delegowanie sędziego do Sądu Okręgowego mimo braku jednoznacznego poparcia

ze strony Kolegium, bądź przy wręcz negatywnej w tej mierze opinii, czy też dalsze

postępowanie sędziego, który mimo krótkiego stażu w tym Sądzie ubiegał się z

powodzeniem o awans na urząd sędziego Sądu Apelacyjnego w Łodzi, mimo

negatywnej opinii Kolegium, powściągliwej opinii wizytatora oraz negatywnej oceny

zespołu opiniującego Krajowej Rady Sądownictwa. Podkreślić przy tym należy, że

miało to miejsce w czasie kiedy nie było już wątpliwości co do wadliwości procedury

nominacyjnej z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie

określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej

Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw. Przedstawione we

wcześniejszych orzeczeniach okoliczności dają podstawę do przyjęcia, iż sędzia X.

Y. nie tylko korzystał z wprowadzanych zmian w wymiarze sprawiedliwości, ale

również je akceptował. Wywołuje to uzasadnione i poważne wątpliwości odnośnie do

bezstronności i niezależności sądu z udziałem tego sędziego, którego ścieżka

zawodowej kariery oraz działania wskazują na bliskie związki z władzą wykonawczą

w okresie w jakim zmierzała ona do podporządkowania sobie władzy sądowniczej.

Sąd Najwyższy dokonał także w ramach podniesionych zarzutów oceny

wystąpienia art. 439 § 1 pkt. 2 k.p.k. w odniesieniu do SSO del. X.1 Y.1, powołanej z

udziałem wadliwie ukształtowanej Krajowej Rady Sadownictwa na stanowisko w

Sądzie Okręgowym w Łodzi w 2020 r. i SSA X.2 Y.2, powołanego do Sądu

Apelacyjnego w Łodzi, w takiej samej wadliwej procedurze w 2021 r. Jednak ani

okoliczności wskazane w kasacjach obrońców, ani informacje z urzędu znane

Sądowi Najwyższemu nie prowadzą do stwierdzenia okoliczności potwierdzających

wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej, co wprawdzie nie wyklucza

możliwości odmiennych ustaleń w razie ujawnienia nowych nieznanych faktów, lecz

na tym etapie nie prowadzi do stwierdzenia wystąpienia wskazanych uchybień.

Dostrzec należy, że sędzia X.1 Y.1 jeszcze przed wydaniem zaskarżonego wyroku

ustąpiła z dniem 17 stycznia 2024 r. z delegacji do Sądu Apelacyjnego w Łodzi, a na

V KK 316/25

10

podstawie obowiązujących przepisów miała obowiązek zakończenia spraw

przydzielonych, w tym orzekania w niniejszej sprawie. Nadto Sąd Najwyższy w

sprawach V KO 57/25, V KO 45/25, V KO 162/25, V KO 171/25, V KO 102/25 nie

stwierdził istnienia podstaw do przeprowadzenia testu bezstronności w odniesieniu

do SSA X.2 Y.2, zaś w odniesieniu do sędzi X.1 Y.1 w sprawie V KO 178/25.

Ze wskazanych wyżej powodów, związanych z udziałem w składzie Sądu

odwoławczego SSA X. Y., konieczne stało się uchylenie zaskarżonego wyroku i

przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania. Sąd

ten, rozpoznając ponownie sprawę zadba, aby uczynić to w składzie nie rodzącym

wątpliwości co do jego niezależności, niezawisłości i bezstronności.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku.

Paweł Wiliński

Jerzy Grubba

Włodzimierz Wróbel

[WB]

[r.g.]

Pełny tekst i metryka orzeczenia: Sąd Najwyższy, repozytorium2.sn.pl. Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.