Sąd Najwyższy nie wstrzymał wykonania wyroku 4 lat więzienia dla R. S.

Na skutek kasacji obrońcy skazanego R. S. od wyroku Sądu Apelacyjnego

w Łodzi z dnia 5 czerwca 2025 r., II AKa 316/24, zmieniającego wyrok Sądu

Okręgowego w Płocku z dnia 11 kwietnia 2024 r., II K 88/22, przed Sądem

Najwyższym zawisła sprawa m.in. tego skazanego. Za przypisane mu przestępstwa

został on skazany na karę łączną 4 lat pozbawienia wolności.

W kasacji obrońcy skazanego został zawarty także wniosek o wstrzymanie

wykonania zaskarżonego nią wyroku. Uzasadniając wniosek obrońca wskazał, że

zgodnie z art. 532 § 1 k.p.k. w razie wniesienia kasacji Sąd Najwyższy może

wstrzymać wykonanie zaskarżonego orzeczenia, jak i innego orzeczenia, którego

V KK 41/26

2

wykonanie zależy od rozstrzygnięcia kasacji. Powołując się na orzecznictwo Sądu

Najwyższego podniósł, że wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku jest

uzasadnione wtedy, gdy prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji jest

szczególnie wysokie. Pozwala to wówczas – wyjątkowo – odstąpić od racji

respektowania domniemania trafności ocen i ustaleń, przyjętych za podstawę

prawomocnego orzeczenia. Obrońca podkreślił, że skazany nie rozpoczął jeszcze

odbywania kary wymierzonej zaskarżonym wyrokiem, zatem wstrzymanie

wykonania wyroku ma na celu zapobieżeniu sytuacji, w której istnieje realne

niebezpieczeństwo poniesienia przez skazanego dolegliwości, której nie powinien

ponieść.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Wniosek okazał się niezasadny.

W orzecznictwie słusznie przyjmuje się, że Sąd Najwyższy może wstrzymać

wykonanie prawomocnego wyroku wyłącznie w wyjątkowych przypadkach. Za

podjęciem takiej decyzji muszą przemawiać: bardzo wysokie prawdopodobieństwo

uwzględnienia kasacji, nietrafność merytoryczna wyroku oraz ustalenie, że

wykonanie kary przed rozpoznaniem kasacji spowodowałoby dla skazanego

wyjątkowo dolegliwe i w zasadzie nieodwracalne skutki. Zasadnie podkreśla się

więc, że można wstrzymać wykonanie zaskarżonego kasacją wyroku, jeżeli

wyraźnie rysuje się perspektywa uniewinnienia skazanego, względnie umorzenia

wobec niego postępowania na skutek uwzględnienia kasacji (por. postanowienie

Sądu Najwyższego z dnia 15 lutego 2018 r., II KK 23/18; postanowienie Sądu

Najwyższego z dnia 21 lipca 2025 r., II KK 83/25). Niezbędne jest więc ustalenie,

że postawione orzeczeniu sądu odwoławczego zarzuty (i argumentacja

zaprezentowana na ich poparcie) dają asumpt do przyjęcia poglądu o niemal

pewnej wadliwości zaskarżonego wyroku sądu odwoławczego (por. postanowienia

Sądu Najwyższego: z dnia 3 kwietnia 2025 r., IV KK 55/25; z dnia 27 marca 2025 r.,

III KK 84/25).

W tej sprawie nie zachodzi przedmiotowa oczywistość i jednoznaczność

uchybień sygnalizowanych w kasacji obrońcy.

Sąd Najwyższy dostrzega z urzędu, że obrońca innego skazanego w tej

sprawie podniósł zarzuty wskazujące na zaistnienie uchybienia z art. 439 § 1 pkt 2

V KK 41/26

3

k.p.k., związane z orzekaniem w tej sprawie przez sądy powszechne, w składach

których zasiadali sędziowie powołani na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa

ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o

zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.

U. z 2018 r. poz. 3). Jednakże sam fakt powołania do pełnienia urzędu sędziego

sądu powszechnego w procedurze, o której mowa powyżej, nie jest wystarczający

do uznania, że w sprawie zaistniała bezwzględna przyczyna odwoławcza (por.

uchwała składu połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r.,

BSA I-4110-1/20, OSNK 2020, z. 2, poz. 7; uchwała składu siedmiu sędziów Sądu

Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., sygn. akt I KZP 2/22, OSNK 2022, z. 6, poz.

22). Natomiast kwestia zaistnienia podstawy uchylenia wyroku z art. 439 § 1 pkt 2

k.p.k., z uwzględnieniem okoliczności tej konkretnej sprawy, a także okoliczności

związanych z nominacją konkretnych sędziów, będzie przedmiotem rozważań w

ramach merytorycznego rozpoznania kasacji (por. postanowienia Sądu

Najwyższego: z dnia 7 lipca 2022 r., III KK 117/22; z dnia 25 lutego 2022 r., V KK

54/22).

Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy doszedł do przekonania, że nie

zachodzą w tej sprawie wystarczające podstawy do zastosowania nadzwyczajnej

instytucji przewidzianej w art. 532 § 1 k.p.k. Dodać należy, że decyzja w tym

względzie w żadnym razie nie przesądza ostatecznego rozstrzygnięcia kwestii

zasadności kasacji skarżącego od prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w

Łodzi.

Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy orzekł jak w części

dyspozytywnej postanowienia.

Małgorzata Wąsek-Wiaderek

[J.J.]

[a.ł]

V KK 41/26

4